જેલમનાં ભૂરા પાણીનો રંગ રાતો (પ) ભૂમિ માછી

વર્ષો પહેલા હશનગંજ અને લોહારવાડીને જોડતા પુલ પરથી પસાર થતી વખતે પુલ ઉપરથી જેલમના પાણીમાં ડોકિયા કરતી રઝિયાને જોઇ હતી. ગુલાબી રંગની ચામડી વાળી…રફિક અને રઝિયાનો પ્રેમ પણ આ જેલમની સાક્ષીમાં  પાંગર્યો એક જ ધર્મના હતા એટલે લગ્ન કરવામાં મુશ્કેલી ન આવી.  થોડા વર્ષો પછી રઝિયા જેવી જ ખુબસુરત ફાતિમા આવી એને એના મા-બાપે નમાઝ અદા કરતા શીખવાડ્યુ હતું. એ નાની હતી ત્યારથી અબ્બાના મુખે કુરાન સાંભળતી. એને એનો ધર્મ વહાલો લાગતો
કરણ પણ કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ માતા-પિતાનું સંતાન.એ દરરોજ નાહી-ધોઇ ને સુર્યનારાયણ ને પાણી ચડાવતો પછી શિવમંદીરમાં શિવ પુજા કરતો અને એને આ બધુ કરતા હિન્દુ હોવાનો ગર્વ થતો…
અને બલબીર ધર્મે શીખ…એ સમયસર ગુરુદ્વારામાં જતો.
ત્રણેય બાળકો એકબીજાના ઘરમાં થતી આ બધી જ પ્રવૃતિઓ એકબીજાને શિખવાડતા..ખુશ થતા.
આ ત્રણેય પરિવાર વર્ષોથી એક-સંપે રહેતા અને એમના બાળકો પણ એમનો આ સંપ જોઇને જ સાથે રહેતા શીખ્યા હતા અને ત્રણેય મિત્રો એકબીજાના ધર્મની મર્યાદાઓથી અજાણ હતા અને દોસ્તીમાં ગુલતાન હતા. ડો.કૌલ અને એમની પત્ની  અહીં આવ્એયા અને અહિંનાજ બનીને રઃહી ગયા હતા એમના વતન કરતા પણ આ ધરા પોતિકી લાગવા માંડી હતી..અહીંની એકતા અને કાશ્મીરનું વાતાવરણ અને….ભુરા પાણી વાળી જેલમની પારદર્શકતા આકર્ષી ગઇ હતી અને એ લોકો અહીં જ રહી ગયા…
એમને અહીંની ગરીબી ખટકતી…અહીંના લોકો અભણ હતા એ ખટકતુ….અભણ પ્રજા મજુરી કરી ખાતી.
વસ્તીના બીજા બાળકો સાથે કરણ,ફાતિમા અને બલબીર પણ ભણવા આવતા.ડો.કૌલ જોતા કે અલગ-અલગ ધર્મના બાળકો એકબીજા સાથે હળીમળીને  ભણે છે પણ જ્યારે મોટા થશે ત્યારે આ લોકો પણ કોમવાદની જાળમાં સપડાઇ જશે અને દોસ્તી છોડીને એકબીજાના લોહી માટે તરસ્યા થઇ જશે.એટલે એમને હમણાથી જ બાળકોને માનવતા ના પાઠ શીખવાડવાનું શરૂ કરી દીધુ હતું,
એ બાળકોને સમજાવતા કે માણસ ધર્મ માટે નથી પણ ધર્મ માણસ માટે છે અને દુનિયાનો કોઇ પણ ધર્મ માણસને હિંસક કે ઝનુની બનતા શીખવાડી શકે જ નહી…
“તો ધર્મ શું શીખવાડે છે ?” નાનકડી ફાતિમા પુછતી.
ડો.કૌલ સ્મિત કરતા અને જવાબ આપતા કે ધર્મ માણસને બીજા લોકો સાથે કેવી રીતે હળીમળીને રહેવુ એ શિખવાડે છે.ધર્મ એટલે સારી જીંદગી જીવવા માટેની નિયમાવલી.
કરણ વચ્ચે જ બોલી ઉઠતો કે આ ફાતિમાના ઘરે તો માંસાંહાર થાય છે તો એ માટે પશુ હિંસા કરવાની પરવાનગી એનો ધર્મ આપે છે..?
ડો.કૌલ આ નાના બાળકો ના સવાલોમાં ક્યારેક ગુંચવાઇ જતા પણ છ્ત્તાય આવડે એવઓ જવાબ આપતા. “ધર્મ ક્યારેય બંધન ન બની શકે.ખાવા-પીવાની આદતોને ધર્મ સાથે ન જોડી શકાય.
માણસની પાર વિનાની અંધશ્રધ્ધાઓને કારણે ધર્મનાં એટલી બધી વિકૃતિઓ આવી ગઇ છે કે એને દુર કરવી જ અશક્ય છે.જે લોકો ભગવાન ને માને છે એ લોકો ધર્મને ખાતર કેટલુય નુકશાન કરી બેસે છે…જ્યારે કોમી દંગા થાય ત્યારે ધર્માંધ માણસો બીજા ધર્મના બાળકો ને રહેંસી નાખતા પણ ખચકાતા નથી.એટલે કે ધર્મ ને રસ્તે ન ચાલવા કરતા ચાલવામાં વધારે સમસ્યા થાય છે.મંદેર અને મસ્જીદના માને કંઇ કેટલાય લોહિયાળ રમખાણો આ ભારત ની આ ધરા પર થયા છે પણ ક્યારેય બે ધર્મો લડતા નથી પણ ધર્મના ધર્માંધ અનુયાયીઓ લડે છે અને જ્યારે એક કોમવાદી હિન્દુ અને મુસલમાન સામસામે આવે છે ત્યારે ધીંગાણુ થાય છે અને જ્યારે માનવતાના ધર્મનું પાલન કરતા હિન્દુ અને મુસલમાન સાથે કદમ આગળ વધારે છે ત્યારે સમાજમાં સુધારો આવે છે એકતાની સ્થાપના થાય છે.”
અને બાળકો એમની વાતો ધ્યાન દઇને સાંભળતા.
એમના ગામની બહારથી એક સ્ત્રી આવતી.વીખરાયેલા વાળ અને ફાટેલા કપડા..ખભે ચીંથરા જેવો થેલો લટકાવીને ઘરે ઘરે માંગવા નીકળતી.એનો વેશ જોઇ નાના બાળકો ડરતા અને મોટી ઉંમરના બાળકો પાગલ…પાગલ કહી ને પથરા મારતા.એ ચીસો પાડતી અને કિકીયારીઓ કરતી અને ભાગમભાગ કરી મુકતી.જ્યા રાત પડે ત્યાજ સુઇ જતી અને ઠંડીમાં ઠુંઠવાઇને પડી રહેતી કોઇને દયા આવતી તો કોઇ ક્યારેક ધાબળો આપે પણ ખરા પણ વસ્તી ગરીબ જ હતી તો દરરોજ નવુ ઓઢવાનુ ક્યાથી લાવે ?લોહારવાડી ની વસ્તી ની પાછળના ભાગમાં ખાલી મેદાનો આવેલા હતા જ્યા લોકોની અવર જવર સાવ ઓછી હતી અને ત્યાં જંગલી ઝાડ પણ ઘણા ઉગી ગયા હતા અને બાળકો એ સુમસાન જગ્યા પર જવાનુ ટાળતા.પાગલ સ્ત્રી ત્યાં જ પડી રહેતી.એક રાત્રે જોર જોરથી પેલી સ્ત્રીનો રડવાનો અને ચીસાચીસ કરવાનો અવાજ આવ્યો.વસ્તીના બધા જ લોકો બહાર આવી ગયા. બહાર આવીને જોયુ તો પેલી પાગલ સ્ત્રી લોહી-લુહાણ હાલતમાં વસ્તી તરફ આવી રહી હતી.એને રડારોળ કરીને બધાને જગાડી મુક્યા.એના શરિર પર ઠેર-ઠેરે ઉઝરડા પડ્યા હતા.અને શરિર પર ના બરાબર કપડા હતા.આ અવાજો માં કરણ,ફાતિમા અને બલબીર પણ જાગી ગયા હતા અને ઘરની બહાર આવી ગયા.
લોકો એ સ્ત્રીને જોઇને જ ડઘાઇ ગયા અને અંદર અંદર ગુસપુસ કરવા લાગ્યા.
”અરે કોઇ હેવાને આ પાગલ સ્ત્રીને પણ ના બક્ષી..”
”ભગવાન બચાવે હવે આ પાગલને..”
કરણની માતા એ એને જુની પુરાણી સાડીનો કટકો આપ્યો અને ફાતિમાની અમ્મીએ ડોલ ભરી ને પાણી પણ એ પાગલ એટલી ડરેલી હતી કે લોકોની પાસે આવતા પણ ડરતી હતી.સાડી નો કટકો છીનવીને સીધી એક ખુણામાં ભરાઇ ગઇ પણ હજીયે એ ચીસો પાડીને રડતી હતી.
બાળકોને એમના માં-બાપે ધમકાવીને ઘરમાં મોકલી દીધા છતાય બાળકોને એ પાગલ સ્ત્રી સાથે કંઇક તો ખરાબ થયુ જ છે એની ગંધ તો આવી જ ગઇ હતી.
ત્યાં જ વસ્તીના થોડા ચોખલિયા લોકો ડંડા લઇને આવ્યા અને એ સ્ત્રીને કોઇ હડકાયા કુતરાની માફક ભગાડી મુકી.
વળી થોડા દીવસો પછી બધાને ખબર પડી કે એ પાગલ સ્ત્રા ગર્ભવતી છે એ પાગલ સ્ત્રીની નાદાનિયતનો ફાયદો ઉઠાવી કોઇ નરાધમે એના પર બળાત્કાર કર્યો અને એ ગર્ભવતી થઇ ગઇ.બળાત્કારીઓ નો કોઇ ધર્મ નથી હોતો એ આ ઘટના એ સાબિત કરી બતાવ્યુ.સ્ત્રીઓ વાતો કરતી કે આ કોનુયે પાપ માથે ચડાવીને ફરતી હશે એને કોણ મદદ કરે.વસ્તીમાં બધા એને દુર ભગાડતા.પણ ત્રણેય મિત્રોનું હ્રદય દ્રવી ઉઠતુ.એમને બળાત્કાર અને એવી બધી વાતોમાં બહુ ગતાગમ પડતી નહી પણ છત્તાય પેલી પાગલ સ્ત્રીને મદદ કરવાનું વિચારતા.
એ લોકો એ પેલી પાગલ સ્ત્રી હિન્દુ છે કે મુસલમાન પહેલા એ શોધી નાખવાનું નક્કી કર્યુ જેથી એની મદદ કોણ કરે એ નક્કી કરી શકાય.
કરણ,ફાતિમા અને બલબીર આ પાગલ સ્ત્રીને જોઇને ચર્ચા કરતા કે એ હિન્દુ હશે કે મુસલમાન ?
બાળકો આ સવાલ લઇને ડો.કૌલ પાસે ગયા અને પેલી પાગલ સ્ત્રીનો ખરો ધર્મ પુછ્યો.
ડો.કૌલે મન માં ગાંઠ વાળી કે આ બાળકો ના મન માંથી ધર્મ-ધર્મનું તુત કાઢવુ જ રહ્યુ.
એમને બાળકોને સમજાવ્યુ કે જ્યારે કોઇ જરુરિયાતમંદ વ્યક્તિ તકલીફમાં હોય ત્યારે એનો ધર્મ કયો એ નક્કી કરવા ન બેસાય.ધર્મથી મોટો ધર્મ એ માનવતાનો ધર્મ છે. કોઇ એક જ ધર્મના લોકો ખરાબ નથી હોતા પણ લોકોની માનસિકતા ખરાબ હોય છે
સ્થુળ ધર્મ કોઇ કામમાં નથી આવતો પણ એ માનવતાવાદ ને નુક્શાન જરૂર પહોંચાડે છે.ભુખ્યાને જમાડવા અને તરસ્યાને પાણી પીવડાવવુ અને એ પણ એમની જાતિ કે ધર્મ પુછ્યા વગર એ જ  સૌથી મોટો માનવતા ધર્મ કહેવાય.
બાળકો વાતો સાંભળતા પણ નક્કી કરી શકતા નહી કે મદદ કરવી પણ કંઇ રીતે.જો ત્રણેય માંથી કોઇ એક ના ઘર માં પણ ખબર પડી જાય તો આવી જ બને. પણ દીવસે-દીવસે એ સ્ત્રીને મદદ કરવાની ઇચ્છા પ્રબળ બનતી જતી હતી.
પણ કેટલાય મહીનાઓ સુધી આ બાળકોએ એ સ્ત્રીને જોઇ જ નહી એ લોકો એને શોધતા રહેતા કે કોઇ રીતે એને મદદ કરી શકાય પણ એ મળે તો ને ?
એક દિવસ બલબીર શોધી લાવ્યો કે એ સ્ત્રી વસ્તી પાછળના ઝાડવાઓ માં ભરાઇ રહે છે બહાર નથી આવતી અને એનુ પેટ ફુલી ગયુ છે બાળકો સમય મળતા જ જમવાનું અને પાણી લઇને પહોંચી જતા અને ત્યાં એક જગ્યાએ બધુ મુકી છુપાઇ ને જોતા અને એ  સ્ત્રી આવીને બધુ ખાઇ જતી અને પાણી પી ને પાછી ભાગી જતી અને એ ત્રણેય એની પાસે જવાનો પ્રયત્ન કરતા તો એ પથરા મારતી.
એક દિવસ આમ કરતા કરતા પેલી સ્ત્રીને પ્રસુતિની પીડા ઉપડી એની ચીસો સાંભળીને બાળકો ગભરાયા પણ ઘરમાં કોઇને પણ કહેવાની હિંમત ચાલી જ નહી.એ લોકોને વિશ્વાસ હતો કે ડો,કૌલ આમા જરૂર મદદ કરશે.
એ લોકો સીધા ડો.કૌલ પાસે ગયા અને મદદ કરવાની વાત કરી.ડો.કૌલ મદદ કરવા સંમત થયા અને બાળકો સાથે ચાલી નીકળ્યા.
ત્યાં જઇને જોયુ તો પેલી પાગલ સ્ત્રી મરેલી પડી હતી અને એની લોહી થી ખરડાયેલી નવજાત બાળકી રડતી હતી. આખુ ગામ ભેગુ થઇ ગયુ હતુ. પણ ચર્ચા એ વાતની થઇ કે આના અગ્ની સંસ્કાર હિન્દુ વિધીથી કરવા કે પછી ઇસ્લામ ધર્મની જેમ એને દફનાવવી ?
આખરે એને દફનાવવાનું નક્કી થયુ.પછી વાત એની બાળકીની આવી કે આ નવજાત બાળકીને રાખશે કોણ?આવી ગરીબીમાં કોણ અજાણ્યાનું બાળક રાખવા તૈયાર થાય ?
આખરે કોઇ આગળ ન આવ્યુ ત્યારે ત્રણેય બાળકો આગળ આવ્યા અને કીધુ કે આ બાળકીને એ લોકો મરવા માટે નહી છોડે અને એ લોકો જ રાખશે.
બધાને થયુ કે આ લોકો વળી ખુદ જ નાના છે તો એક બાળકને કંઇ રીતે પાલવશે અને એમના માં-બાપ -પરવાનગી પણ નહી જ આપે.એ વાત પણ જોકે સાચી જ હતી.
આખરે ડો.કૌલ અને ડાયેનાએ એ બાળકી ને દત્તક લેવાનું નક્કી કર્યુ. અને એ બાળકી ડો.કૌલના ઘરે જ ઉછરવા લાગી.
ડો.કૌલે બાળકોને સમજાવ્યુ કે પુજા પાઠ કરવા,મંત્રોના ઉચ્ચારણ કરવા,કર્મ કાંડ કરવા..નમાઝ અદા કરવી કે ગુરુદ્વારામાં સમયસર જવુ માત્ર એને જ ધર્મ કહેવો એ ખોટુ છે.પણ જેને સાચે જરૂર છે એને શક્ય હોય તો મદદ કરવી..,કોઇનું બુરૂ ન કરવુ,પાપ ન કરવુ..,બેઇમાની ન આચરવી અને ભુખ્યાઓને ભોજન આપવુ એ જ સાચો માનવધર્મ છે.
આપણે બધા જ ધર્મના રસ્તે ચાલવાનો ડોળ કરીયે છીએ…પુજા,પ્રાર્થના,ધર્મગુરુઓના પ્રવચન સાંભળીએ છીએ…ધર્મ ગ્રંથો વાંચીએ છીએ કારણ કે આપણે બધા જ ઇશ્વરથી ડરીએ છીએ..એક અજાણ્યા ડરની નીચે આપણી સાહજીકતા ચગદાઇ જાય છે આપણે ધર્મપ્રિય નહી પણ ધર્મ ભીરુ છીએ.અને આંડબરનો આંચળો ઓઢીને જીવતા શીખી જઇએ છીએ.અને જો કંઇ સારુ કરીયે તો ગાઇ વગાડીને બધાને કહેતા ફરીએ છીએ આપણને વાહ-વાહ લુંટવી ગમતી હોય છે…અને આ બધાની અંદર જે સાચેસાચ કરવાનું છે એ સહજતાથી અવગણી કાઢીએ છીએ
અને બધા જ બાળકો હંમેશા આ માનવ ધર્મનુ પાલન કરશે અને ધર્માંધ નહી બને ની પ્રતિજ્ઞા લે છે.

 

 

Advertisements
This entry was posted in જેલમનાં ભુરા પાણીનો રાતો રંગ. Bookmark the permalink.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s