નિવૃત્ત થયા પછી ( ૧) રોહિત કાપડીયા

પલંગમાં સૂતાં સૂતાં જસવંતલાલ વિચારી રહ્યાં હતાં કે હાશ! આખરે આજે નિવૃત થયો. બાવીસ વર્ષે ચાલુ કરેલી નોકરી આજે પાંસઠ વર્ષે છોડી. તેંતાલીસ વર્ષથી એકધારી મહેનત કરી. ઈમાનદારીથી જીવ્યો હોવા છતાં ય આર્થિક સ્થિતિ સદ્ધર છે. પણ આ વર્ષો યંત્રની જેમ જીવન જીવ્યો. રોજ સવારે અનિચ્છાએ છ વાગ્યે ઉઠીને નવ વાગ્યે કામે જતાં રહેવાનું ને સાંજે આંઠ વાગ્યે પાછાં આવવાનું. હવે કાલથી તો મારી મરજી હશે ત્યાં સુધી સૂઈ રહીશ. શાંતિથી નાસ્તો કરીશ. છાપું વાંચીશ. લાડલી પૌત્રી ચાર્મી સાથે ખૂબ રમીશ.મને ગમતું વાયોલિનવાદન ફરી ચાલુ કરી દઈશ. મારો વાંચનનો શોખ પૂરો કરીશ. મિત્રોને કહીશ કે બોલો,હવે નવી શી પ્રવૃતિ કરવી છે ? શાંતિથી ટીવી જોઇશ.નાટક અને સિનેમા જોવાં જઈશ. હાલ સ્વાસ્થ્ય સારું છે તો એ સ્વસ્થતાને ટકાવવા નિયમિત યોગ અને કસરત કરીશ. જિંદગીના હવે પછીનાં વર્ષોને જીવંતતાથી ભરી દઈશ. એમનાં વિચારોની વણથંભી વણઝાર એમની પત્ની સુશીલાના બોલાવવાથી અટકી.

રૂમમાં આવતાં જ સુશીલાએ કહ્યું ” સાંભળો છો, કાલથી તમે નિવૃત થવાનાં છો. હવે કાલથી તમારે તમારી મરજી મુજબ જિંદગી જીવવાની છે. આટલા વર્ષો બહુ મહેનત કરી, હવે પૂરતો આરામ કરવાનો છે. તમારે તમારાં અધૂરા સ્વપ્નાંઓ પૂરા કરવાના છે. લાવો, માથામાં તેલ ઘસી દઉં એટલે શાંતિથી ઊંઘ આવી જાય. “અને આટલું કહી દિલથી તેલમાલિશ કરી એમને  સૂવાડતા ચાદર સરખી કરીને કહ્યું “લ્યો, હવે શાંતિથી સૂઈ જાવ. કાલે સવારે છ વાગ્યે નહીં ઉઠાડું. તમ તમારે મન પડે ત્યાં સુધી સૂતાં રહેજો.” અને સુશીલા સૂઈ ગઈ, પણ જસવંતલાલની ઊંઘ ઉડી ગઈ.

જસવંતલાલ વિચારવા લાગ્યાં કે કેટલી પ્રેમાળ પત્ની મળી છે. પરણીને આવ્યાં પછી મમ્મી-પપ્પાની દિલથી સેવા કરી. લગ્નનાં તેર વર્ષ બાદ દીપકનો જન્મ થયો. એને પણ એટલા જ લાડકોડથી ઉછેર્યો. મારું પણ હંમેશા એટલું જ ધ્યાન રાખ્યું. દીપકના લગ્ન પછી પૂજા વહુ ઘરમાં આવી તો એની પણ એટલી જ કાળજી રાખી. દીકરો-વહુ બંને નોકરી કરતાં હતાં એટલે એ બંનેના ટીફીનથી માંડીને દરેક ચીજનું એ ધ્યાન રાખતી. વહુ આવ્યાં પછી એનું કામ ઘટવાને બદલે વધી ગયું હતું. આટલું ઓછું હોય તેમ ચાર્મીની જવાબદારી પણ એણે હોંશે હોંશે ઉપાડી લીધી હતી. સવારનાં પાંચ વાગ્યાથી રાતનાં દસ સુધી એ સતત કામ કરે છે ને તોયે સદા હસતી જ રહે છે. રવિવાર,તહેવાર અને માંદગીમાં મને તો રજા મળે છે પણ એને તો ક્યારે ય રજા નથી મળતી. ક્યારે ય આરામ નથી મળતો. ઉલટાનું જ્યારે અમને રજા હોય ત્યારે તો એને વધુ કામ પહોંચે છે. તો શું એને  ક્યારે ય નિવૃતિ નહીં ? એને પણ પોતાનાં અરમાન હશે, સ્વપ્નાઓ હશે. તો શું મારી ફરજ એ અરમાનોને સ્વપ્નાઓ પૂરા કરવાની નથી ? પરણ્યા પછી કાશ્મીર ગયાં હતાં ત્યારે મારાં કહેવાથી કેટલું મીઠું ને મધુરું ગીત ગાયું હતું. એનાં સ્વરમાં કોયલની મીઠાશ હતી પણ પછી તો એ સ્વર જ જાણે રૂંધાઈ ગયો. ના,ના આ બરાબર ન કહેવાય. ને પછી મનમાં કંઈક નક્કી કરીને એ સૂઈ ગયાં.

બીજા દિવસે સવારે પાંચ પહેલાં ઉઠીને,નાહી ધોઈને તૈયાર થઈ ગયાં. ચા બનાવી સુશીલાના પલંગ પાસે આવીને તેનાં માથામાં પ્રેમથી હાથ ફેરવતા તેને  ઉઠાડીને કહ્યું ” સુશી,લે આ ચા પી લે.તેં ગઈકાલે મને કહ્યું હતું ને કે હવે મારે મારી મરજીથી જીવવાનું છે તો મારી મરજી છે કે આજથી હું તને તારાં દરેક કાર્યમાં મદદ કરીશ.આપણે બંને સાથે પ્રવૃત રહીને પણ નિવૃતિનો આનંદ માણીશું. આપણે સાથે સાથે આપણાં સ્વપ્નાઓ પૂરા કરીશું.તારાં સૂરને હું સાઝ આપીને ફરીથી ગૂંજતાં કરીશ.હવે તારે મનમાં ને મનમાં ગણગણાટ કરતાં નથી ગાવાનું,પણ દિલ ખોલીને ગાવાનું છે.  એય, પહેલી વાર ચા બનાવી છે. ચાખીને કહે કેવી બની છે?”

સુશીલાની આંખમાંથી ટપકતા આંસુઓ ચા માં ભળતા ગયાં ને ચા મીઠી બનતી ગઈ. દાંપત્યજીવનની સુવાસથી ઘર  મહેંકી ઉઠ્યું.જસવંતલાલ નો હાથ હાથમાં લઈ એને પંપાળતા સુશીલાએ કહ્યું”આ ઉંમરે પણ કેટલો બધો પ્રેમ કરો છો.તમારી હર વાત મને શિરોમાન્ય છે.હવે મારી મરજી અને તમારી મરજી નહીં પણ બધું જ આપણી મરજીથી કરવાનું. અત્યાર સુધી આપણે આપણી ફરજ પૂરી કરવાં જીવન વિતાવ્યું .દીપક,પૂજા અને ચાર્મી માટે શક્ય હોય તે બધું જ કર્યું અને હજુ પણ કરશું..હજુ આપના બંનેનું સ્વાસ્થય સારું છે તો હવે ઘરની સાથે થોડીક સામાજિક પ્રવૃતિ પણ કરશું. તમારાં સહકારથી મળેલાં સમયનો આપણે સદુપયોગ કરીશું. થોડુંક બીજા માટે જીવીશું.આજકાલ બધાંને ઘડપણ અકારું લાગે છે,વૃદ્ધાવસ્થાનો ડર લાગે છે.આપણે એ ડર ને  લોકોમાંથી દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કરશું. આપણા જ સગાં,સ્નેહી,પરિચિતો અને જ્ઞાતિમાં જે જે ઘરમાં વૃદ્ધો છે તેમને  ફોન દ્વારા,પત્ર દ્વારા કે જરૂર પડે તો પ્રત્યક્ષ મુલાકાત દ્વારા પ્રેરણાત્મક વાતોથી આશાવાદી બનાવશું. વૃદ્ધત્વને અકારું નહીં પણ પ્યારું બની રહે તેવા વિચારોથી મઢી લેવામાં મદદરૂપ થઈશું. શક્ય હશે તો સમયાંતરે બધાંને ભેગાં કરીને સારા વિચારોની આપ-લે કરીશું. ચાર્મી પણ હવે લગભગ પાંચ કલાક શાળામાં વિતાવે છે, તો એ સમય દરમ્યાન થોડીક મોકળાશનો અનુભવ કરતાં સારા વાંચન અને સારા શ્રવણ દ્વારા જીવનને જીવંતતાથી ભરી દઈશું. પગની ધીમી ઠેસ મારી હિંચકે ઝૂલતાં આપણે વીતેલા સમયને યાદ કરતાં અલકમલકની વાતો કરીશું. ઘરની જ બાલ્કનીમાં નાનું એવું ઉપવન રચીશું.ને હાં ! કદાચ બીમાર થઈશું તો એકમેકના સહારે એ બીમારીને દૂર ભગાડીશું. આપણે વેદનાને વહાલ કરીશું,પીડાને પોતીકી ગણીશું અને દૂખ-દર્દને દૂઆઓની અસર ગણીશું. મોત આવશે તો એનો પણ બહુ જ સહજતાથી સ્વીકાર કરીશું. બંનેને સાથે ઈશ્વર બોલાવે લેતે તો અતિ ઉત્તમ પણ કદાચ એવું ન થાય તો પણ જેનું આયુષ્ય લાંબુ હશે તે યાદોનાં સહારે અર્થસભર જીવન જીવશે.” આટલું કહેતાં તો સુશીલાની આંખ ફરી આંસુથી છલકાઈ ગઈ.

પ્રેમાળ હાથે સુશીલાની આંખનાં આંસુ લૂંછતા જસવંતલાલે કહ્યું”ગાંડી,જીવન જીવવાના સમયે મોતની વાતો કેમ કરે છે ? તને એક ફરિયાદ મારાં માટે કાયમ હતીને કે હું ઈશ્વરમાં માનું છું તો મંદિરે કેમ નથી જતો ?પૂજા કેમ નથી કરતો ? તો ચાલ,ઉઠ અને જલ્દીથી તૈયાર થઈ જા. રસોઈ ચાલુ કરતાં પહેલાં આપણે સાથે મંદિરે જઈ આવીએ. આજે તારાં ઈશ્વર પાસે શું માંગવાનો છું ખબર છે ? તારો સાત જનમનો સાથ માંગવાનો છું. “ને સુશીલાએ હસીને કહ્યું “બસ,સાત જ જનમનો સાથ,ભવો-ભવનો નહીં. “બહાર હવામાં સૂરીલું ગીત ગુંજી રહ્યું હતું——-

હમ તુમ યુગ યુગસે યે ગીત મિલન કે ,ગાતે રહે હૈ,ગાતે રહેંગે ———-

રોહિત કાપડિયા

 

Advertisements
This entry was posted in અવર્ગીકૃત. Bookmark the permalink.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s