ઋણાનુબંધ ૧૩ ધનંજય નો પ્રસ્તાવ હેમાબેન પટેલ

 

stage

         કહેવાય છે કે,ઋણાનું બંધ વિના પશુ-પક્ષી પણ આંગણે નથી આવતા પણ અમુલખના આંગણે તો જુદી જુદી જગાએથી કેટલી જુદી જુદી વ્યક્તિઓ આવી તો અમુલખે તેઓને પ્રેમથી આવકાર્યા અને પોતાના જીવનમાં સમવી લીધા. અમુલખનો જેના સાથે લોહીનો સબંધ હતો તે સંતાનો તેને તરછોડીને ચાલ્યા ગયા અને અમુલખના હ્રદયને અસહ્ય અને ઊંડા ઘાવ આપ્યા જે નાસુર થઇ ગયા,ત્યારે ઇશ્વરે તેના ઘાવ પર મલમ લગાવવા માટે તેના જીવનમાં સાકર,મહેશ,માલતી અને વફાદાર નોકર યદુરામને મોકલ્યા.કુદરતનો નિયમ છે કે,ભગવાન એક દ્વાર બંધ કરે તો બીજો ખોલી આપે છે.પુત્રના મોહ પણ કેવો છે સંજય અને તેની પત્ની માતા પિતાને તરછોડીને ચાલ્યા ગયા પણ બહુ દુઃખદ વાત એ હતી કે,સંજયના વિયોગમાં ઝુરતી તેની વ્હાલી પત્નિ ગુમાવી અને તે તે એકલવાયો થઇ ગયો.એ વાત આજ પણ એ હ્રદયના ઊંડાણમાં ધરબાયેલી છે એ જ્યારે આળસ મરડી ઊભી થાય છે ત્યારે એની પીડા અસહય હોય છે.

         અમુલખ આજે મોર્નિન્ગ વોક કરીને આવ્યો અને ડાઇનિન્ગ ટેબલ સામે ગોઠવાયો ત્યાં

‘તમારી ચ્હા… કહી સાકરે ચ્હાનો કપ પકડાવ્યો તો અમુલખ મલક્યો.ચ્હાનો કપ મોઢે માંડયો ત્યાં બેલ વાગી તો સાકરે દરવાજો ખોલ્યો અને ધનંજયને આવકારતા કહ્યું ‘આવો DB…’

       ધનંજય આવીને સોફા પર ગોઠવાયો તો અમુલખે કહ્યું

‘જયલા ત્યાં નહીં અહીં ડાઇનિન્ગ ટેબલ સામે બેસ સોફામાં શું ચોટી પડયો…?’કહેતા ઉમેર્યું

‘તે શું જયલા આજે સ્વાર સવારમાં ભૂલો પડયો…?’

‘બસ એમ જ આજે તારા સાથે સાકરબેનના હાથની ચ્હા પીવાનું મન થયું માટે જીમખાનથી સીધો અહીં આવ્યો..’પછી સાકર તરફ ફરી પુછ્યું ‘ચ્હા પિવડાવશો ને…?’

‘DB એક તમે ને બીજા ઘન શ્યામભાઇ હંમેશા એવી રીતે પુછો છો કેમ જાણી માંગ્યા વગર ચ્હા ન પિવડાવતા હોઇએ…’સાકરે ઠપકાના સ્વરમાં કહ્યું તો યદુરામ ચ્હાનો કપ મૂકી ગયો અને સૌ હસ્યા

‘આ તં બહુ સારૂં કર્યું,યાર કોઇતો સાથે ચ્હા પીવા કંપની આપવા માટે મળ્યું..’કહેતા અનાયશ અમુલખથી સાકર તરફ જોવાઇ ગયું તો સાકરે આંખથી ડારો ડીધો તો અમુલખ મલક્યો..

       ચ્હા પિવાઇ ગઇ તો ધનંજયે બે સિગારેટ સળગાવી એક અમુલખને આપી તો અમુલખે પુછયું

‘જયલા હવે બોલી પડ તું એમજ ભૂલો પડીને આવે એમ નથી હું જાણું ને…લાલો લાભ વગર ન લેટે એટલે તારા મનમાં શું ઘોળાય છે એની વાત કર..’કહી અમુલખ હસ્યો

‘બોલવાનું તો એટલું જ કે હવે નવો પ્લોટ કયારે લખે છે…?’એક ઊંડો કશ લઇ છોડેલા ધુમાળાના વલય સામે જોતા ધનંજયે કહ્યું

‘કેમ…?’ અમુલખે આશ્ચર્યથી પુછયું

‘કેમ શું કેમ આ નવા પ્લોટ પરથી આપણે નવી ફિલ્મ બનાવીશું..બોલ નવો પ્લોટ ક્યારે લખે છે..? એજ તો તને પુછવા આવ્યો છું..’ધનંજયની વાત સાંભળી અમુલખ હસ્યો

‘કેમ હસે છે શાને…? લખવાનું કહ્યું એમાં હસવાનું શું છે…?’ધનંજયે અવઢવમાં અટવાતા પુછયું

‘જો જયલા હવે મને લખવામાં કંઇ ઇન્ટરેસ નથી..’સિગારેટ એશ ટ્રેમાં મૂકતા અમુલખે કહ્યું

‘કેમ શું થયું..? એક લેખક,એક કવિ જયારે એમ બોલે કે,મને લખવામાં હવે કોઇ ઇન્ટરેસ નથી તો પછી સાહિત્ય વિના આ દુનિયા નિરસ બની જશે.કમલા તારા જેવા માણસને આ શોભતું નથી.લખવાનું બંધ કરીશ તો જીવીશ કેવી રીતે..? તારા હ્રદયના ભાવો વિચારોમાં પરિવર્તિત થઇ શબ્દોનું રૂપ ધારણ કરી તારા આત્માને સ્પર્શી જાય છે.તારૂં મન ના પડે છે પણ તારા અંતરાત્માને પુછી જો,તે ના નહીં પાડે..’ધનંજયે સમજાવટના સુરમાં કહ્યું    

‘જયલા તું જાણે છે..? હવે મારી પાસે લખવા માટે કંઇ નથી..’અમુલખે બંને હાથના આંગળા ભીડી માથા પાછળ મૂકી ખુરશીમાં અઢેલીને કહ્યું

‘કમલા એવું ન બોલ લેખકો અને કવિઓ માટે ટોપિક શોધવાની જરૂર જ ન હોય,તેની આજુબાજુ જે ચાલી રહ્યું હોય તેના પર તેનું નિરીક્ષણ હોય,તેન મગજમાં સતત વિચારો ચાલતા હોય અને તેના વિચારો અને શબ્દો સંતાકુકડીની રમત તેના હ્રદય અને મનની અંદર સતત ચલતી રહેતી હોય છે.કમલા જો તું કહેતો હોય લખવા માટે હવે તારી પાસે કંઇ નથી તો તે માનવા હું તૈયાર નથી.તારા જેવા લેખકો જો લખવાનું બંધ કરશે તો અમારા જેવા ભુખે મરી જશે.તમે લખો છો, અમે તેની ફિલ્મ બનાવીએ છીએ,તારા લખવા પાછળ કેટલા બધાની રોજે રોટી ચાલે છે એ તેં જોયું છેને..?તો લખવાની ના શા માટે પાડે છે..?’ધનંજયે ફરી દલીલ કરી પછી સાકરને ઉદેશીને કહ્યું

‘સાકરબેન..તમે કમલાને બીજી સ્ટોરી લખવા સમજાવો,તે તમારૂં કદાચ માનશે..તમે જ કહો લેખક કે કવિ કોઇ દિવસ લખવાનું બંધ કરે…?’

‘અમુલખ માની જાવ લખશો તો તમારો સમય સારી રીતે પસાર થશે..’સાંભળી અમુલખે એક ધારદાર નજરે સાકર સામે જોયું તો ઓછપાઇને સાકરે ફેરવી તોળતા કહ્યું

‘DB જોકે અમુલખ કોઇ વાતની ના પાડે તો એ ફેરવી ન શકાય બ્રહ્મ વાકય જનાર્દન…’

‘સો વાતની એક વાત કરૂં ‘ઋણાનુંબંધ’ ફરી ફરી નથી લખાતી,ફરીથી લખવામાં મને રસ નથી ‘ઋણાનું બંધ’માં મેં મારી એકલતા,મારો આક્રોષ.મારો પ્રેમ,મારૂં હ્રદય નીચોવી લખી હતી ‘ઋણાનું બંધ’માં મારી જીંદગી જીવ્યો એટલે ૠણાનુંબંધ ફરી ફરી નથી લખાતી અને મને ઇચ્છા પણ નથી,બસ જે હતી એ પૂરી થઇ ગઇ..’કહી અમુલખે એક ધારદાર નજરે ધનંજય સામે જોયું જાણે કહેતો હોય સમજાયું..?

‘મતલબ…?’અવઢવમાં અટવાઇ ધનંજયે પુછયું

‘જયલા ધીરજ રાખ,બધું આજે ને આજે તારે બધુ જાણવું છે..?સમય આવે હું તને તેનો મતલબ પણ સમજાવીશ.આજે તેના યોગ્ય સમય નથી.દરેક વસ્તુ કરવા માટ તેને યોગ્ય સમય હોય છે,તે સમયની આપણે રાહ જોવી પડશે’

‘ભલે કમલા હું તને ફોર્સ નથી કરતો જ્યારે મૂડ બને ત્યારે લખવાનું વિચાર,તારે જોઇએ એટલો સમય લે ઉતાવળ નથી..’કહી ધનંજય ઊભો થયો અને એક મોટી આશા રાખી આવેલ ધનંજય નિરાશ થઇ ભારી પગે ઘરમાંથી વિદાય થયો.        

           સમય સમયનું કામ કરે છે તે કોઇના માટે રોકાતો નથી.આમ અમુલખનો સંસાર સુખ રૂપ ચાલી રહ્યો છે.સાકર કે જેની સાથે સબંધ છે પણ તેનું કોઇ નામ નથી એ અમુલખને પોતાનો ગણી સુખ દુઃખમાં સાથ આપી રહી છે.આ સબંધને કોઇ નામ નથી છતાં કેટલે આત્મીયતા..? યદુરામ કોઇ નોકર નહીં પણ ઘરનો એક સદસ્ય છે જેની ઉપર અમુલખને પુષ્કળ ભરોસો છે.મહેશ અને માલતી પોતાનું લોહી ન હોવા છતા પોતિકા કરતા વિશેષ છે.બંને દીકરા વહુની ગરજ સારે છે.દુધમાં સાકર ભળી જાય તેમ ઘરની અંદર પ્રેમથી હળી મળી ગયા.અમુલખને તો જાણે પોતાના જ સંતાન હોય એમ જ લાગે છે.ઘરમાં બધા પારકા રહે છે પરંતુ અમુલખને બધા પોતાના હોય એવી અનુભૂતિ થાય છે.સૌ અમુલખને માન સન્માન આપીને પ્રેમ કરે છે.

       આજે સવારે માલતી નિત્યક્રમથી પરવારી બહાર આવી એણે સાકરને કહ્યું ‘જયશ્રી કૃષ્ણ મમ્મી..’

‘જયશ્રી કૃષ્ણ બેટા..’માલતીનું મોઢુ જોઇ સાકરે કહ્યું

‘બેટા આજે તારી તબિયત સારી ન હોય એમ દેખાય છે..મોઢુ ઢીલું દેખાય છે’કહી સાકર રસોડા તરફ વળી

‘નહીં મમ્મી હું બરાબર છું..’કહી માલતી મલકીને સાકર પાછળ રસોડામાં આવી અને તરત જ મોઢા પર હાથ રાખી બાથરૂમ તરફ દોડી અને વોસબેસિનમાં તેને ઉલટી થઇ.જમાનાની ખાધેલ સાકર સમજી ગઇ.

‘બેટા ઘરની અંદર એક નવા મહેમાનનું આગમન થવાનું છે કેમ બરાબરને..?’પીઠ પસવારતા સાકરે એમ કહી હેતથી માલતીના માથા પર હાથ ફેરવ્યો,માનો વ્હાલ ભર્યો હાથ માથા પર ફરતા માલતી ગળગળી થઇ ગઇ અને ‘મમ્મી..’કહેતા સાકરને ભેટે પડી સાકરે આશિષ આપ્યા ‘બેટા દુધો ન્હાવ પૂતો ફલો’

         કેટલું નયનરમ્ય દ્રષ્ય એક મા-બાપ વિનાની છોકરી એને અઢળક પ્રેમ મળી રહ્યો છે.બીજી તરફ એક પ્રેમની ભુખી એક મા પરાઇ છોકરીને પોતાની ગણીને દિલથી આશિષ આપી રહી છે.નથી કોઇ લોહીની સગાઇ છતા કેવું ગજબનું ઋણાનુંબંધ.

         સવારની ચ્હા આપતા સાકરે અમુલખને સમાચાર આપ્યા કે, માલતી પ્રગનેન્ટ છે સાંભળી અમુલખની ખુશીનો કોઇ પાર નથી.મહેશને વોર્નિન્ગ મળી ગઇ કે, તેણે માલતીનો ખાસ ધ્યાન રાખવાનું,સાકરે ખાવા પીવાનું અને મોર્નિન્ગ વોક સાથે હળવા કામ કરાવવા.માલતીને કહેવામાં આવ્યું કે એણે ફુરસદના સમયમાં ધાર્મિક પુસ્તકો વાંચવા એટલે બધા માલતીનું સુપેરે ધ્યાન રાખે છે.સાત મહિના થયા એટલે માલતીની ગોદ ભરાઇનો પ્રસંગ ધામધુમથી ઉજવવાનું નક્કી થયું.અમુલખના સગા સબંધી તો હતા નહીં પણ એના બહોળા મિત્ર વર્તુળને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યું.અમુલખે સાકરને પૈસા આપી કહ્યું

‘મારી દીકરી માટે જે જે વસ્તુઓની જરૂર હોય એ બધું જ લઇ આવો કોઇ વસ્તુની કમી ન રહેવી જોઇએ કપડા લત્તા દાગીના મારી દીકરીને પસંદગીના લાવજો’  

       બજારમાંથી બધી વસ્તુઓ આવી ગઇ,બધી તૈયારી થઇ ગઇ.માલતીના હાથે મહેંદી મૂકાઇ.બ્યુટી પાર્લરમાંથી બ્યટીશીયને માલતીને સાસરે જ્તી નવવધુ જેવી શણગારી.ખુશી ખુશી પ્રસંગ ઉજવાયો,માલતીને ખુબ સારી ભેટ સોગાદો અને આશિર્વાદ મળ્યા.ભેટોમાં કોઇએ બાળ કનૈયા લડ્ડુ ગોપાલની મૂર્તિ આપી એ જોઇ માલતી ખુશ થઇ ગઇ.સાકરે એક સરસ આરસનું મદિર,સરસ સિહાસન,વસ્ત્ર અને આભુષણ લઇ આવી.માલતી અને સાકર રોજ સવારે ઉઠી નિત્યક્રમથી પરવારી ‘જાગને જાદવા…પ્રભાતિયું ગાઇ પૂજા અર્ચના અને ભોગ અર્પણ કરતા અને પૂજન અંતે સાકરે કરેલા શંખ ફૂંકતી ત્યારે શંખનાદથી ઘર ગુંજી ઉઠતું.સાકર રસોડા પ્લેટ ફોર્મ પર એક અલાયદી થાળી રાખતી જેમાં રસોઇની દરેક વાનગી તૈયાર થતા એમાં પહેલા પીરસવામાં આવતી અને કનૈયાને ભોગ ધરવામાં આવતો.અમુલખ ખુશ થઇ ગયો.

       સમય પૂરો થતા માલતીએ પુત્રને જન્મ આપ્યો.સૌથી વધારે ખુશી અમુલખને દાદા બનવાની થઇ.મિઠાઇ વહેંચાઇ અને પુત્રનું નામ પાડયું ‘પ્રબોધ’ અમુલખનો મોટો સમય પ્રબોધને રમાડવામાં જાય છે.અમુલખ રોજ પ્રબોધ માટે નવું રમકડું લઇ આવે.પ્રબોધ સાથે રમતા અમુલખ નાના બાળક સમ બની જાય.પ્રબોધ જરા રડે તો અમુલખ ‘બધા ઘોડા વેંચીને સુઇ ગયા કે..?આ પ્રબોધ રડે છે કોઇને સંભળાતુ નથી..?’કહી બુમાબુમ કરી મૂકે આખુ ઘર માથે લે.જે અમુલખ ગુમસુમ રહેતો હતો એ પ્રબોધને ભલે બોલતા નથી આવડતું પણ પ્રબોધ સાથે કેટલી બધી વાતો કરે.તેને તો જાણે તો પોતાનો સંજય પ્રબોધ રૂપે પાછો મળી ગયો એમ લાગે છે.

         ત્રણેક વર્ષ પછી માલતીને પુત્રી ધન પ્રાપ્ત થયું,ઘરમાં લક્ષ્મીજી પધાર્યા.અમુલખને લાગ્યું કે જાણે કે, તેના જીવનમાં નવી ચેતનાનો સંચાર થયો હોય તેમ એનું નામ પાડયું ‘ચેતના’.અમુલખના હ્રદયના ઘાવ જે નાસુર થઇ ગયા છે એમ લાગતું હતું તે પ્રબોધ અને ચેતનાના આગમન પછી જાણે રૂજાઇ ગયા તેના દિલમાં કોઇ દુઃખ નથી.ઘર ખુશીઓથી ગુંજી ઉઠયું.ઘર હવે ભર્યુ ભર્યું લાગે છે.જીવનની સાચી સુખ શાંતિ તેને જાણે હમણાં મળી છે.એક દિવસ બજારમાંથી અમુલખ એક સરસ ફ્રેમ લાવ્યો જેમાં ઘરના વાતવરણને અનુરૂપ સુંદર અક્ષરે લખેલું હતું ‘Home Sweet Home’ જે સીટિન્ગ રૂમની દિવાલે ટિંગાડી દીધી. એક દિવસ રદીફ કાફિયાની ગડમથલમાં અટવાયેલા અમુલખે રાઇટિન્ગ પેડ અને કલમ બાજુ મૂકી બાલ્કનીમાં આવ્યો અને આંટા ફેરા કરવા લાગ્યો એ સાકરની નજરે પડતા સરસ ચ્હા બનાવી બાલ્કનીનો કઠોડો પકડી આજુબાજુ જોતા અમુલખને કહ્યું

‘તમારી ચ્હા…’સાંભળી અમુલખ પાછો ફરી ચ્હાનો કપ લેતા મલક્યોઅને પુછયું

‘કેમ તું મને કંપની નહીં આપે..?’

‘લાવુ છું…’ કહી સાકર પોતાનો કપ લાવી બંને એક બીજા સામે મલકતા ચ્હા પુરી કરી તો સાકરે સિગારેટનું પાકિટ અને લાઇટર આપતા ખાલી વાસણ ઉપાડી જવા લાગી તો અમુલખે કહ્યું ‘જરા બેસતો ખરી…’

‘ના માલતી બઝાર જાય છે અને મારે ઓલી ટેણકીને સાચવાવાને છે નહીંતર એ માલતીનો કેડો નહીં મૂકે..’કહી એ ગઇ

           સિગારેટના ધુવાણાના વલય જોતા અમુલખ વિચારે ચઢી ગયો.મારી પાસે શું નથી..? પોતાની જીંદગીના રાહ પર મને અધવચ્ચે છોડી સ્વજનો બધા ચાલ્યા ગયા અને બહાર આવેલા પારકા તો સ્વજનો હતા તેના કરતા પણ વધારે નિકટના નિકળ્યા. એક વાત સમજાય છે જે એક બીજાને સમજી શકે,એકબીજાને અનુકુળ થઇને રહે,જ્યાં એકબીજા પાસે કોઇ અપેક્ષા ન હોય,જ્યાં કોઇ શરત ન મૂકવાની હોય,જ્યાં નિસ્વાર્થ પ્રેમ જ હોય,એક બીજા માટે કરી છૂટવાનો ભાવ જ હોય.જીવન જીવવા માટે ફકત પ્રેમની જરૂર છે,પ્રેમથી જ જીવન ચાલે,પ્રેમના આધારે સમસ્ત સંસાર ટકી રહ્યો છે. આત્મીયતા એજ પ્રેમ છે,પ્રેમ વિના સઘળું શુન્ય છે.જ્યાં નિસ્વાર્થ પ્રેમ છે તે જ સાચા સગા કહેવાય લોહીના સબંધની શી જરૂર છે…?’(ક્રમશ)

        

      

Advertisements
This entry was posted in ઋણનુબંધ. Bookmark the permalink.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s