ગૃહ પ્રવેશ ( ૯ ) નીતા કોટેચા “નિત્યા”

gruhapravesh

 

આખા ઘરનું વાતાવરણ તંગ થઇ ગયું હતું . હવે રાધા ગુડિયાને કોઈને કોઈ બહાને વધુ તેની પાસે રાખતી હતી  . જ્યારે પણ મારું ધ્યાન ગુડિયા પાસે જતું અને એને ખોળામાં લઈને વ્હાલ કરવાની ઈચ્છા થતી  . રાધા કહેતી કે ગુડિયાનો દૂધ પીવાનો સમય થઇ ગયો છે અથવા કહેતી એના કપડા બદલવાના છે એ કોઈ ને કોઈ કારણસર મને ગુડિયાને લેવા ન દેતી . અને ગુડિયાના કારણે શરદ પણ રાધા સાથે જોડાયેલો જ રહેતો . મને શું ખુચતું  હતું એ મને પણ નહોતું સમજાતું . રાધા મને ગુડિયાને લેવા ન દેતી એ કે પછી શરદ રાધા સાથે જોડાયેલો રહેતો તે. પણ હકીકત એ હતી કે શરદ રાધા સાથે રહે  એ સહન જ નહોતું થતું  .

મારી પરિસ્થિતિ ન ઘરની ન ઘાટની જેવી લાગતી. ગુડિયા આમતો બહારનું દૂધ પીતી હતી પણ બપોરના સૂવાના સમયે અને રાતના જો રાધાનું પીએ તો શાંતિની ઉંઘ લેતી. જે નાના બાળક માટે ખૂબ અગત્યનું હોય. શરદ ગુડિયાને કારણે જ્યારે પણ રાધા પાસે જાય ત્યારે મારું મન શરદથી સો જોજન દૂર જતું રહે. મને મનમાં વસવસો થતો કે જો ‘ગુડિયા’ને મેં જન્મ આપ્યો હોત તો આ સહન કરવાનો વારો ન આવત. મારું મન ખૂબ આળું થઈ જતું. મનમાં એવા ભાવ પેદા થતા કે હવે શરદને મારી કોઈ જરૂર નથી. તેને મારી કોઈ કિંમત નથી ! આ મારા મનના પ્રત્યાભાવ હતાં. શરદ આનાથી બિલકુલ અજાણ હતાં.

જેને કારણે મને લાગતું , કે હવે શરદ સાથે હું માનસિક રીતે પણ દુર થતી જઈ રહી છું’  . શરદનું ધ્યાન મારા પર રહેતું નહી . હું ક્યારે આવું છુ ક્યારે જાઉં છુ એનાથી પણ એને ફરક પડતો નહી . એક એક મિનીટ મેં એન જી  ઓમાં શું કર્યું એ જાણવા વાળો શરદ હવે ફક્ત ગુડીયાનો થઇ  ને રહી ગયો હતો. ફક્ત ગુડીયાનો થાત ને તો મને વધારે ગમત પણ હવે એના હાવભાવમાં મને એ રાધા તરફ પણ ખેચાતો દેખાતો હતો. એક નેગેટીવ વાઈબ્રેશન જાણે મને મળતા હતા . ખબર નહોતી પડતી કે મારું વિચારવું સાચું હતું કે નહી ? પણ વિચારો તો વંટોળ જેવા હોય છે એક વાર શુરુ થાય એટલે તોફાન મચાવી ને રહે. મારા વિચારો શું તોફાન લાવવાના હતા મને નહોતી ખબર .

ભવિષ્યમાં જિંદગી ક્યા વળાંક લેવાની હતી એ સમજણ નહોતી પડતી . પણ એક ઘરમાં રહીને હું આમ જીવી નહિ શકું એ પણ હકીકત હતી. હું પણ એક સ્ત્રી હતી. એક માતાનું વહાલ હું પણ મારી અંદર રાખતી હતી . અંશને કારણે મતાની લાગણી મને થાય તે સ્વાભાવિક છે. હું રાધાને પણ સમજતી હતી અને  ક્યારેક રાધા માટે પણ કુણી લાગણી જનમતી હતી. ગુડીયામાં ફક્ત  મારો અને શરદનો જ અંશ છે એમ હું કેવી રીતે કહી શકું . નવ મહિના રાધા એ પોતાના લોહીથી એને સીંચી હતી . એ વાત મેં હમેશ મારા મન અને મગજ પર ્છવાયેલી રહેતી. આ વાતાવરણમાં હું પોતાને સમાવી નહોતી શકતી .

આવી વિકટ સ્થિતિમાંથી યોગ્ય રસ્તો શોધવા મથી રહી. શરદને મારા દિલના ભાવ બતાવતા સંકોચ થયો. ધીરે ધીરે મારું એન જી ઓ માં રહેવાનું વધવા લાગ્યું જ્યાં બાળકો મારી આતુરતાથી રાહ જોતા હતા  હું એમને ગુજરાતી, હિન્દી શિખવતી . મારો વધુ પડતો સમય હું એન જી ઓમાં જ વિતાવવા લાગી  . સવારના પણ હું મારા સમય પર નીકળી જતી કારણ એ આદત મને શરદે જ પાડી હતી એનું દ્રઢ પણે માનવું હતું કે જે કાર્ય કરો એમાં શિસ્ત હોવી જરૂરી હોય . આટલા વર્ષોથી સવારના મારા કામમાં એ મને મદદ કરતા અને સમય પર નીકળવા માટે એ આગ્રહ સેવતાં .

રાધા અને ગુડીયાના આવ્યા પછી આજે મને એન જી ઓ જવામાં જરા મોડું થઇ ગયું.  ઘરનું કામ દોડાદોડી કરીને પૂરું કરવામાં લાગી હતી . સવારથી રાધાને ઠીક ન હતું.  તાવ આવ્યો  હતો . માત્ર સવારથી ચા તેણે પીધી હતી. બાએ કહ્યું એટલે ખિચડી તેના માટે બનાવી.

મનનો એક ખૂણો થોડો સ્વાર્થી થઇ ગયો હતો. આજે એ ખૂણો ખુશ થતો હતો કે રાધા બીમાર રહેશે તો ગુડીયા મારી પાસે રહેશે . મને તેને લાડ કરવાનો સમય વધારે મળશે. મન કેવું વિચિત્ર છે. સ્વાર્થમાં લપટાયેલું હોય ત્યારે બીજાની તકલિફ તેને દેખાતી નથી. આજે તો એન જી ઓ માં જવાની પણ ઈચ્છા નહોતી થતી .  હું રાહ જોતી હતી કે શરદ મને કહે,’ આજે એન જી ઓમાં ના જા’ . કારણ બા ને તો એમના બાલકૃષ્ણ જ સવારના વ્હાલા હોય એમના બે કલાક તો સેવા પૂજા માં જ વ્યતીત થાય.

મનમાં લડ્ડુ ફૂટતાં હતા, હમણા શરદ કહેશે,’સ્મિતા આજે એન જી ઓમાં નહી જતી. ગુડિયાને તારે રાખવી પડશે. જે ધાર્યું હતુ તે થયું. શરદ રૂમ માં આવ્યા  અને બોલ્યા, “આજે થોડી મોડી’જા, રાધા ને તાવ છે .એ ગુડીયા ને તો સંભાળી લેશે પણ ઘરના બધા કામ પતાવીને તું જાય તો સારું “

મને મારા કાન પર વિશ્વાસ ન બેઠો. શું આવા શબ્દો સાંભળવાના દિવસો આવી ગયા ? જે વિચાર્યું હતું એનાથી સાવ વિરુદ્ધ સાંભળીને મારા મગજ નો પિત્તો ગયો . ક્રોધથી રાતીપીળી થઈ ગઈ. શરદ સામે એવી કાતિલ નજરે જોયું. સારું થયું રાધા અમારા રૂમમાં ન હતી. એના રૂમનું બારણું બંધ હતું. બા તો તેમના સેવાના રૂમમાં હતા.

ઉકળીને મેં જવાબ આપ્યો, “ હવે હું આ ઘરની ફક્ત કામવાળી બની ને રહી ગઈ છુ. તમને મારી જરૂરત ફક્ત ઘરના કામ પુરતી છે બાકી ક્યાય તમને મારી હાજરી ની જરૂરત નથી . અહિયાં મારા મન પર શું વીતે છે એ જાણવાની સમજવાની કોઈને દરકાર નથી લાગતી . બધા પોતાના સ્વાર્થ માટે જીવે છે . હું એક મા ન બની શકી એનો અફસોસ મને જિંદગી ભર રહેશે પણ હું મારા સ્ત્રીત્વ નું અપમાન નહિ થવા દઉ. ”

‘અહિયાં રહું એના કરતા હું મારી સંસ્થા માં જ ન રહું કે જ્યાં લોકો મારી કદર કરે છે જેમને મારી મમતાની જરૂર છે’ . મારી વાણી બસ એકધારી ચાલુ રહી. અપમાનિત થયેલી હું શરદના બાણે ઘવાઈ હતી. કદાચ હું ઈર્ષ્યાના અગ્નિમાં જલી રહી હતી. શરદનો, રાધાનો, બાનો કે અરે મારી વહાલી ગુડિયાનો કોઈનો વિચાર મનમાં ન આવ્યો.

મારી વાત સાભળીને શરદને પણ ગુસ્સો આવ્યો, તેમને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન આવ્યો. તેઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. આવા જવાબની આશા તેમણે નહોતી રાખી. સમતા તેમનામાં ઠાંસી ઠાંસીને ભરેલી હતી. મારો ગુસ્સો જોઈને તેમણે શાંત ચિત્તે કહ્યું, “ તને જે ઠીક લાગે તે કર આ ઘરમાં મારી મરજી પણ ક્યા કોઈ દિવસ કોઈએ જાણી છે , હું તો તને બાળક કરવા માટે પણ નાં જ કહેતો હતો તને અને બા ને બસ બાળક જોઈતું હતું . તો જ્યારે હવે એ બાળક કે જેમાં તારો પણ અંશ છે એ આવી ગયું છે તો હવે એને સંભાળવાની જવાબદારી પણ લેવી પડશે !“

શરદ પહેલેથી ખૂબ તટસ્થ વ્યક્તિ હતાં. હું હીરાને પારખવામાં નિષ્ફળ નિવડી હતી. મારી આંખે કાળા ચશ્મા ચડાવી હું દુનિયા જોતી હતી. અદેખાઈ અને ઇર્ષ્યાના ચશ્મા કદાપિ સત્ય ન નિહાળી શકે ! શરદે ખૂબ સ્વાભાવિક પ્રમાણે સત્ય હકિકતનું દર્શન કરાવ્યું.

“ હું જવાબદારી નહી મારું વ્હાલ વરસાવવા તૈયાર છુ પણ મને કોઈ મારી દીકરી હાથમાં પણ લેવા નથી દેતું અને ધીરે ધીરે એક પત્ની તરીકે નો મારો હક્ક પણ છીનવાઈ રહ્યો છે . કે જે તમારા ધ્યાનમાં નથી આવતું . મને મારી દીકરી ને વ્હાલ કરવાનો હક્ક સંપૂર્ણ પણે જોઈએ છે . આખો દિવસ હું તરસતી રહું છુ કે દિવસમાં એક વાર મારી દીકરી ને હું વહાલ કરી શકું ‘.

મારી જબાન બેફામ ચાલતી હતી. માત્ર મારો જ વિચાર કરી રહી. ગુડિયા, શરદ , રાધા કે બા કોઈનો લેશમાત્ર વિચાર મને ન આવ્યો. ગુડીયા માંડમાંડ તંદુરસ્તી મેળવી રહી હતી. ડોક્ટરના કહેવા પ્રમાણે માના દુધને કારણે તેની હાલત સુધારા પર હતી.

પાછું આળ શરદ ઉપર જ ચડાવ્યું .’શરદ તમે ન્યાય કરવામાં ભૂલ ખાધી છે તમે તમારા બાળકનાં પ્રેમમાં એટલા અંધ થઇ ગયા કે તમે એ ભૂલી ગયા છો કે હું પણ એની મા  છું.  ભલે મારી છાતીમાંથી દૂધની ધારા ન વછૂટી   પણ મારા કાળજા માંથી એક એક ક્ષણે વહાલ અને મમતાની લાગણીઓ ઝરે  છે . શરદ  તમે પણ હવે મારા નથી રહ્યા તો આ ઘરમાં હું શું કામ રહું  ?

“મારી જબાન કાતરની જેમ શરદના હ્રદયને  ચીરતી રહી. સ્વાર્થમાં ગળાડૂબ હું શું બોલી રહી છું તેનું ભાન મેં ગુમાવ્યું હતું. વિચારો એ મારી જિંદગી માં વંટોળ ઉભો કરી તોફાન મચાવ્યું. . પણ આ વંટોળ આવવાનો જ હતો એ મને ખબર  હતી. આગળ યા પાછળનો કોઈ વિચાર મને ન આવ્યો. ક્રોધમાં સળગતી હું ખોટું કદમ ઉઠાવી રહીછું એ વિસરી ગઈ. ધમ ધમ ચાલતી, ધરણી ધ્રુજાવતી હું રૂમમાં ગઈ.

મેં મારી બેગ ભરી અને સંસ્થા માં રહેવા માટે ચાલી નીકળી . રાધા અવાજ સાંભળી રૂમની બહાર આવી. તાવમાં તરફડતી હતી છતાં બે હાથ જોડી મને વિનવી રહી. સારું હતું ગુડિયા દૂધ પીને બપોરની નિંદર માણી રહી હતી.  બા એ મને રોકવાની બહુ કોશિશ કરી પણ મેં એમને પણ કહી દીધું કે,’ આટલા દિવસથી મારી સાથે જે થતું હતું ત્યારે કેમ કઈ ન બોલ્યા’.

મારા આ નિર્ણયથી બા અને શરદ બંને જાણે સ્તબ્ધ થઇ ગયા હતા . હવે બસ બંને એક મુક પ્રેક્ષક ની જેમ મને જોઈ રહ્યા હતા.  આજે જીવનમાં પહેલીવાર મેં બાને નકહેવાના શબ્દો કહ્યા. બાએ મને કદી ‘શરદની વહુ’ માની ન હતી. તેમને મન હું પોતાની દીકરીથી પણ અધિક હતી. એ બાની સામે બોલતાં મારી જીભ કેમ કપાઈ ન ગઈ ! શરદ તો પાષાણની મૂર્તીની માફક બારણામાં ખોડાઈ ગયા.

હું અભિમાની કોઈની પરવા કર્યા વગર ‘મારા ઘરનું આંગણું ‘ ત્યજી સંસ્થામાં રહેવા પહોંચી ગઈ !

સંસ્થામાં ગયે આજે બે અઠવાડીયા  થઇ ગયા હતા . શરદ મને રોજ ફોન કરતા સંસ્થામાં મને મળવા પણ આવતા અને મને સમજાવતા,’ કે ઘરે પાછી આવી જા તારા વગર મારું જીવન અધૂરું છે ‘. પણ હું ફક્ત સાંભળતી,કોઈ પ્રત્યુત્તર ન આપતી મારી પાસે હવે શબ્દો બચ્યા જ ન હતા . એવું ન હતું કે ઘર મને યાદ નહોતું આવતું કારણ મને પણ ઘરે જવું હતું . ઘર જ મારું અસ્તિત્વ હતું પણ મારું સ્વમાન મને રોકી રાખતું હતું અને  મેં એક વાર કહી પણ  દીધું હતું,’ કે જો રાધા જશે તો જ હું ઘરે પાછી આવીશ ‘.

અચાનક શરદ નું આવવાનું બંધ થયું ! એક દિવસ બે દિવસ ત્રણ દિવસ,. હવે મને ચિંતા થવા લાગી કે શું થયું હશે ?

 

 

This entry was posted in ગૃહ પ્રવેશ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s