અન્ય શરત ( ૧૦) રેખા પટેલ (વિનોદિની)

સ્મરણ યાત્રા

વળી પાછી આપણી સવારી જીજ્ઞાને ઘરે પહોંચી તો ત્યાં પણ આડકતરી રીતે ઘર વેચવાની વાતો થવા માંડી.

હવે હું આટલી વાત ના સમજુ એવી તો અબુધ નહોતી. આ વાળ કંઈ એમ સફેદ નહોતા થયા. આજે બહુ દુઃખ થતું હતું, મન પણ ભરાઈ આવ્યું, પણ મારા મનની વાત કોની સામે ઉલેચું, પેટની જણીને કોની સામે વખોડું? છતાય મનમાં વિચારોના ઘોડા ઉછળી ઉછળીને ચડી આવતા તેને કેમ કરીને રોકી શકું?  હું વિચારતી હતી કે આજ સુધી માની એકલતાનું દુઃખ, મા માટેનો પ્રેમ સહાનુભૂતિ શું દેખાડો હતા? માત્ર પૈસાની લાલચ હતી કે ખરેખર પ્રેમ હતો?

મેં અને બકુલે તો દીકરીઓની પરવરિશમાં ક્યાંય કોઈ કચાશ નહોતી રાખી. સંસ્કાર પણ ભરપુર માત્રામાં આપ્યા હતા. તો પછી આટલા બધા મોટા પરિવર્તન પાછળનું કારણ શું હશે? કોઈ મારાથી અજાણી હોય તેવી તેમને આર્થિક સમસ્યા હશે? કંઈક તો છે જ, નહિ તો મારી દીકરીઓ આટલી હદે ના બદલાઈ જાય. જમાઈઓ પારકા છે પણ દીકરીઓ તો મારી છે…. વિચારી લીધું સાચું કારણ તો મારે જાણવું રહ્યું.

ગમે તે હોય પણ મારે ઘર વેચવું નથી. આમ વિચારી એક દિવસ મક્કમ બની મેં જીજ્ઞાસા અને જીગરકુમારને કહી દીધું કે હું આજે ફ્લેટ ઉપર રહેવા જાઉં છું. તમને સમય ના હોય તો વાંધો નહી. હું ટેક્ષીમાં જતી રહીશ. પહેલી વાર મને આટલી મક્કમ બનીને વાત કરતા જોઈ તેઓ ડઘાઈ ગયા હતા. જીજ્ઞાસા મારી પાસે આવી મને સમજાવવા લાગી.

“મમ્મી, જુઓ, તમે આમ નાના છોકરા જેવી જીદ ના કરો. હવે આ ઉંમરે આ શું જીદ લઈને બેઠા છો કે એકલા રહેવું છે. આ પણ તમારુ જ ઘર છે. અમે દીકરીઓ શું તમારા દીકરા જેવી નથી?” .

તેની આવી મીઠી ભાષા મને પળવારમાં ડોલાવી ગઈ. “પણ દીકરી, એ મારું ઘર છે. મારી આખી જિંદગી ત્યાં વિતી છે. મને ત્યાં રહેવાનું ગમે છે”. મારા અવાજમાં એક વેદના હતી. આંખોમાં આંસુ ડોકાઈ આવ્યા.

“ભલે, થોડા દિવસ માટે તને હું મૂકી આવીશ. પણ યાદ રાખજે કાયમ એકલા નથી રહેવાનું.” કહી દીકરીએ ચર્ચા ઉપર પડદો પાડ્યો. મારી નજર જીગરકુમાર ઉપર પડી. તેમના ચહેરા ઉપર અણગમો સ્પષ્ટ કળાતો હતો. હું સમજી ગઈ કે મારી જીદ તેમને નથી ગમી. હું પણ જય શ્રીકૃષ્ણ કહી ત્યાંથી ઉભી થઇ ગઈ.

તે રાત્રે તરસ લાગી અને ગળું સુકાતું હતું. પણ પાણીનો જગ પણ ખાલી પડ્યો હતો. હું ધીરે, અવાજ ના થાય તેમ રસોડા તરફ ચાલી. વચ્ચે જીગરકુમારનો બેડરૂમ આવતો હતો. આમ તો હું કોઈની વાતોમાં દખલ કરતી નહિ, તેમાંય દીકરીઓના ઘરમાં તો ખાસ માથાકૂટ કરવું મને પસંદ નહોતું. પણ મારું નામ ઉચ્ચારાતું સાંભળી મારા પગ ત્યાં જ અટકી ગયા. તેમની ચર્ચા સાંભળી પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ.

જીગરકુમાર જીજ્ઞાસાને કહી રહયા હતા, “બસ, હવે બહુ થયું. આમ તારી મમ્મીને મમ્મી કહીને માથા ઉપર ચડાવવાનું ઘણું થયું. કેટલું સાચવીએ   છીએ કે અહી જ રોકાઈ જાય અને તેમના ઘરે પાછા જવાનો વિચાર પણ ના કરે. જેથી કરીને તમે બંને બહેનો તેમના ઘરને જલ્દીથી વેચી શકો.”

“જુઓ જીગર, હું અને આશા પણ આવુ જ ઇચ્છીએ છીએ. પણ મમ્મીને બહુ ફોર્સ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી.  તે જિદ્દી છે. મને નથી લાગતું મમ્મી જલદી ઘર વેચવા તૈયાર થાય. હવે મમ્મીના ગયા પછી જ આ કામ થઇ શકશે.”

“ના જીગી, આટલી રાહ જોવાનું શક્ય નથી. તું જાણે છે અત્યારે તે ફ્લેટના ભાવ બહુ સારા આવે તેમ છે અને તે માટે તારી મમ્મીના મરવાની રાહ જોવાની?” જીગરકુમારના અવાજની કડવાશ મને છેક બહાર અંધારામાં સ્પર્શી ગઈ. હું પાણી પીવાનું પણ ભૂલી ગઈ અને મારા રૂમમાં આવી બકુલને યાદ કરતા રડી પડી.

મને બકુલ બહુ યાદ આવી ગયા. સાથે તેમની કહેલી વાતો પણ મારા દિમાગમાં સજીવન થઇ ગઈ. બકુલ હંમેશા કહેતા આ જમાનામાં કોઈના ઉપર વિશ્વાસ મૂકવા જેવો નથી. આજના જમાનામાં પોતાનું લોહી પણ પોતાનું થતું નથી. મને તેમના મિત્ર મધુભાઈની વાત કહી હતી તે યાદ આવી ગઈ.

મધુભાઇ પોતે જુવાનીમાં વિધુર બન્યા હતા. તે તેમના એકના એક દીકરા ઈશાન સાથે રહેતા હતા. દીકરાને ડોક્ટર બનાવવા પોતે ખૂબ મહેનત કરી હતી. છેવટે ઈશાન ડોક્ટર બની ગયો અને તેની સાથે ભણતી કાવેરી સાથે પ્રેમલગ્ન કરી લીધા. મધુભાઈ દીકરા વહુ સાથે ખુશ હતા. હવે પ્રોબ્લેમ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે તે રિટાયર્ડ થયા.

હવે મધુભાઇનો મોટા ભાગનો સમય ઘરે વિતતો હતો અને એ બનતી મદદ કાવેરીને કરતા હતા. મધુભાઇની અનુભવી આંખો અનુભવવા લાગી કે મારું કામ કાવેરીને દખલગીરી જેવું લાગે છે. આથી હવે મધુભાઇ માથાકૂટ કર્યા વગર સવારે ચા-નાસ્તો પતાવી બહાર ચાલવા નીકળી જતા. પાછા આવે ત્યાં સુધીમાં તો એ બંને હોસ્પિટલ જવા નીકળી જતા. પછી મધુભાઈ પણ નજીકના વૃદ્ધાશ્રમમાં સમય પસાર કરવા જતા. ક્યારેક અમારા ઘરે આવીને પણ સાંજની ચા પીતા હતા. રાત્રે ઈશાન આવી ગયા પછી થોડી વાર તેની સાથે બેસી, જમવાનું પતાવી પોતાના રૂમમાં ટીવી જોતા કે વાંચન કરતા. આમ પણ પહેલેથી એકલા હતા પણ હવે મધુભાઇ પોતાનાઓ વચ્ચે એકલા થતા જતા હતા.

ક્યારેક કાવેરી બીઝી છું કહી મધુભાઇનું જમવાનું પણ બનાવતી નહોતી. સામે ઈશાન પણ એના કામમાં બીઝી રહેતો હતો. તેથી હાથે કરી દીકરા અને વહુને કોઈ તકલીફ પણ આપવા માગતા નહોતા. એ કારણે મધુભાઇ ચુપ રહેવાનુ પસંદ કરતા.

એક દિવસ કાવેરી અને ઇશાન બંને રાત્રે મધુભાઇના રૂમમાં આવ્યા. મધુભાઇ સમજી ગયા કે કોઈ જરૂરી કામ હોય તો જ મારી પાસે આવ્યા હશે. મધુભાઇએ કહ્યું, “આવો દીકરા, શું કામ પડ્યું અચાનક મારૂં?”

ઈશાન ધીમેથી બોલ્યો, “પાપા, અમે બંને જુદી જુદી હોસ્પિટલમાં કામ કરીએ છીએ. અમારી પાસે થોડી બચત છે. બીજા થોડા રૂપિયા મળી જાય તો અમારી પોતાની હોસ્પિટલ ખોલી શકાય.”

“અરે વાહ બેટા, આ તો બહુ સારી વાત છે. આનાથી વધારે ખુશી શું હોઈ શકે?”મધુભાઇએ ખુશ થતા જવાબ આપ્યો હતો.

“તો પાપા આ માટે તમે મને દસ લાખ રૂપિયા આપી શકો?” ઇશાન વિનયપૂર્વક બોલ્યો.

“આટલા બધા રૂપિયા હવે મારી પાસે ક્યાંથી હોય? જે કાંઇ બચત હતી તે બધી તારા ભણવા પાછળ વપરાઈ ગઈ છે. હવે મારી પાસે કોઇ બચત છે નહી અને વધારામાં મારું પ્રોવિડન્ટ ફંડ પણ અડધું વપરાઈ ગયું છે.”

મધુભાઇ પાસેથી શુ જવાબ મળશે અને સામે શુ જવાબ આપવો એની પહેલેથી તૈયારી કરીને આવેલી કાવેરી બોલી, ‘પાપા, જો તમને યોગ્ય લાગે તો આપણા આ ઘર ઉપર સારી એવી લોન મળી શકે.’ આટલુ કહીને ઇશાન સામે જોયું.

મધુભાઈ આખી વાત સમજી ગયા અને તેમણે ઘર સામે લોન લેવાની ના પાડી. બદલામાં દીકરો વહુ બીજે રહેવા ચાલ્યા જશે એવી ધમકી આપવા લાગ્યા. મધુભાઈએ આ બધી ધમકીઓથી ડરી જઈ ઘર ઉપર લોન લીધી અને તે રૂપિયા દીકરાને આપ્યા હતા. એ પછીની એમની દશાના સાક્ષી બકુલ અને પોતે હતા. છેવટે દુઃખી મધુભાઈ જાતે જ વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેવા ચાલ્યા ગયા હતા.

હું હાથે કરીને મારી દશા ધોબીના કૂતરા જેવી કરવા માગતી નહોતી અને આમેય બકુલની ઈચ્છા હતી કે આપણી સંપતિ બાળકોને જરૂર ના હોય તો કોઈ સારા કાર્યમાં વાપરવી.

બસ મેં નક્કી કરી લીધું કાલે સવારે ગમે તે થાય હું મારા ઘરે પાછી રહેવા ચાલી જઈશ. મારી પાસે મારૂં ઘર છે. પછી આમ ઓશિયાળી જિંદગી હું નહિ જીવું. તે રાત મારી જેમતેમ ગુજરી હતી. ભગવાનનું સ્મરણ કરતા કરતા છેક મોડા આંખ મીચાઈ હતી.

સવારના પહોરમાં હું જાણીને મોડી ઉઠી. આમ તો હું બધા સાથે ટેબલ ઉપર બેસીને ચા પીવાના મોહમાં બધા કરતા વહેલી જાગી જતી. નાહી પરવારી પૂજા પાઠ પતાવી લેતી. જીજ્ઞાસા અને આશા કહેતા પણ ખરા, “મમ્મી, શું ઉતાવળ હોય છે. શાંતિથી પરવારતાં હો તો?”

પણ આજે હું જાણીને જીગરકુમારના ગયા પછી બહાર આવી. આવતાની સાથે જીજ્ઞાસાને કહ્યું, “બેટા હું આજે ઘરે જઈશ. બસ બહુ થયું. અહીંથી તહી આમ વણઝારા જેવી મારી જિંદગી બની ગઈ છે. આમેય હવે હું લાકડી વિના પણ ચાલી શકું છું અને આપણા જૂના પાડોશી રમીલા અને શાંતિભાઈ છે જ. તેમની કામવાળી મારૂં બધું કામ કરી આપશે. મારે વાત થઈ ગઈ છે. મારી મિત્ર મિત્રા પણ અવારનવાર આવતી રહેશે. તમે લોકો તમારી જિંદગી શાંતિથી જીવો. અને હા દીકરા, હવે મારી ચિંતા કરવાનું રહેવા દેજો. મારે તો બસ તમે સુખી એટલે હું સુખી” આટલું બોલી હું ચુપ થઇ ગઈ.

જીજ્ઞાસા સમજી ગઈ કે હવે હું નહિ માનું. તેની ચુપ્પી મારી માટે સંમતિની મહોર બની ગઈ અને હું મારા પોતાના ઘરે જવા તૈયાર થઇ.

 

રેખા પટેલ (વિનોદિની)

ડેલાવર (યુએસએ)

This entry was posted in અન્ય શરત. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s