અન્ય શરત (૯) રશ્મિ જાગીરદાર

સ્મરણ યાત્રા

મિત્રા મારી ખાસ અને પ્રિય સખી તો હતી જ પણ આજે મને તે દેવદૂત જેવી લાગી રહી હતી. હોસ્પિટલમાં આટલા બધા દિવસ રહેવાથી હું ખુબ જ કંટાળી ગઈ હતી. ઘરે જવાની જાણે તાલાવેલી હતી અને એક નહિ તો બીજા કારણે ઘરે જવાની વાત ઠેલાતી જતી હતી. મારા પોતાનાં શારીરિક દુઃખથી તંગ આવી ગયેલી અને હોસ્પિટલના વાતાવરણથી ત્રાસી ગયેલી એવી મને મિત્રાએ  આવીને જાણે ઉગારી લીધી હતી. મારા પગના ઓપરેશનને લીધે હજી જાતે ઉભા થવાનું કે એક ડગલું પણ ચાલવાનું શક્ય નહોતું. મારે આશાના ઘરે જવાનું હતું પણ તેની ગાડીમાં બેસી શકાય તેમ નહોતું. એમ્બ્યુલન્સમાં જ જવું પડ્યું. મિત્રા મારી સાથે હતી. આશા તેની ગાડીમાં આગળ ગઈ કારણ તેણે મારા માટે રૂમ પણ તૈયાર કરવાની હતી.

આશાના  ઘરે એમ્બ્યુલન્સ પહોંચી ત્યારે  તેના અવાજથી આજુબાજુના પડોશી બહાર આવી ગયા. હું ત્યાં અવારનવાર રહેતી એટલે બધા સાથે સારી એવી ઓળખાણ હતી. તેઓએ વારાફરતી મારી ખબર પૂછી અને તબિયત સાચવવાની ભલામણ કરી. તેઓની લાગણીભરી વાતચીતથી મને ઘણું સારું લાગ્યું. ઘરની અંદર જવામાં ખાસ્સી તકલીફ પડી. બંને જમાઈઓ અને આશા- જીજ્ઞા, ચારેય જણ મને મદદ કરતાં હતાં. મારી રૂમ પણ છેક પાછળની બાજુ હતી. આખો ડ્રોઈંગરૂમ પસાર કરવાનો મને હિમાલય આરોહણ કરવા જેવું મુશ્કેલ લાગ્યું. જેમતેમ પથારી ભેગી થઇ ત્યારે બેસવાના હોશ નહોતા. હું તરત જ પથારીમાં ઢળી પડી, ત્યારે જાણે થોડી હાશ થઇ. મારા ભાણાઓ કવન અને પવન બંને હું એમ્બ્યુલન્સમાંથી ઉતરી ત્યારના મારી સામે જોતા જોતા મારી પાછળ ચાલતા હતા. એ બાબત જોયેલી ખરી પણ તેનો ખ્યાલ મને થોડી રાહત થઇ પછી આવ્યો. મેં તેમને મારી નજીક બોલાવ્યા. ઘણા દિવસો પછી મન ભરીને તેમને જોયા.

કવન કહે, “નાનીમા, હવે તમને કેમ છે?”  હજી હું તેને જવાબ આપું તે પહેલાં પવન કહે, “તમે હવે હોસ્પિટલમાં ના જતા, પ્લીઝ. અમારું હોમવર્ક તમે હો તો જલદી પતી જાય ને ઘણો બધો ટાઈમ રમવા મળે.”

મેં બંનેને માથે વહાલથી હાથ ફેરવ્યો અને કહ્યું, “તમે મારા માટે પ્રાર્થના કરજો એટલે મારે હોસ્પિટલ ના જવું પડે અને જલ્દી સારું પણ થઇ જાય.” ત્યારે બંને સાથે બોલ્યા, “નાનીમા, એ તો અમે રોજ કરીએ છીએ.”

નિર્દોષ મારા બાળકોની વાત સાંભળી મારું અડધું દુઃખ ઓછું થઇ ગયું. બે ત્રણ દિવસ તો એમ જ નીકળી ગયા. પછીના દિવસે આશા મારું જમવાનું લઇને આવી અને કહ્યું, ” મમ્મી આજથી ફિઝિયોથેરાપી માટે ડોક્ટર આવશે. તમને કેટલા વાગે ફાવશે?”

મેં કહ્યું, ” આજે તો સાંજે ચાર વાગે આવવાનું કહેજે, અથવા એમને અનુકુળ કોઈ પણ સમયે આવશે તો આજનો દિવસ વાંધો નહી. આજે આવે એટલે કહીશું કે સવારે દસ-અગિયાર  વાગે આવે તો સારું પડે. મારું નહાવાધોવાનું પતી જાય અને ભગવાનની પ્રાર્થના પણ થઇ ગઈ હોય એટલે પછી ફિઝિયોથેરાપીની કસરત કરવામાં ગમે તેટલો સમય લાગે તો ચિંતા નહિ.”

સાંજે ફિઝિયોથેરાપીસ્ટ યજ્ઞેશભાઈ આવ્યા. પહેલાં તો તેમણે મને ઊભી કરી અને કેટલો વખત જાતે ઊભી રહી શકું તે જોયું. પછી મને પકડીને ચાલવા માટે કહ્યું. એક પગ પર વજન લઈને ચાલવું કેવી રીતે શક્ય બનશે? તે ચિંતામાં હું ઊભી જ રહી ગઈ, પણ યજ્ઞેશભાઈએ હિંમત આપીને, પકડીને ડગલાં ભરાવવા માંડ્યા, શરૂઆતમાં ચાલવાનું ભૂલી ગઈ હોઉં  તેવું લાગ્યું, પણ પછી હિંમત આવી ગઈ. કસરત પતી ગઈ એટલે બીજા દિવસના સમયની વાત કરી. તેમને આ સમય અનુકૂળ હતો. ધીમે ધીમે બધું કામકાજ જાણે ટાઈમટેબલ પ્રમાણે ગોઠવાઈ ગયું. મારા સ્વભાવ પ્રમાણે ચુસ્ત રીતે એને વળગીને સમયસર ઊઠવાનું, નહાવાધોવાનું, સમયસર દવા લેવાની, કસરત કરવાની અને બપોરનો આરામ તેમ જ રાત્રે સમયસર ઊંઘી જવાનું, વગેરે તમામ બાબતે પૂરતી કાળજી રાખતી. હું હવે હમણાં તો બીજા પર આધારીત છું તે વાત કેમે કરી હું ભૂલી શકતી નહોતી, બલ્કે હું ભૂલવા માંગતી ન હતી. મારા લીધે કોઈને સહેજ પણ તકલીફ ન પડે તે માટે હું સંપૂર્ણ સજાગ રહેતી અને ખાસ તકેદારી પણ રાખતી. પછી ભલે ને ઘરના સભ્યો જ કેમ ન હોય?

આવા જ કોઈ ટાણે બકુલે મને કહેલું, “તું અમારા બધાને લીધે રોજ તકલીફ વેઠે છે, તો ક્યારેક અમે તારા લીધે કૈંક વેઠીએ તો શું વાંધો? તું કેમ અમને આટલા પારકા માને છે?” ત્યારે સૌને માટે ભરપૂર લાગણી અનુભવતા મને ગાંડી(!)ને  થયું’તું , શું કરું તો થોડીઘણી તકલીફ આપીને બકુલને રાજી કરી શકું! આવી ઉંધા પાનીયાની પાકેલી મને, આજે જ્યારે બધાને અઢળક તકલીફ આપી રહી છું ત્યારે કેવું લાગતું હશે! તે ય જ્યારે સામેથી તકલીફ માંગનારો -બકુલ-મારો બકુલ -મારી પાસે નથી, મારી સાથે નથી!

આશાના ઘરે આવ્યાને મને મહિનો થઇ ગયો. ‘હવે બધું સેટલ થઇ ગયું છે, મને બધું ફાવી ગયું છે,’ એવી લાગણી થતી હતી. ફિઝિયોથેરાપીને લીધે ધાર્યા કરતાં ઘણો ઝડપથી અને સારા પ્રમાણમાં ફેર પડી રહ્યો હતો. એને લીધે હું તથા ઘરનાં સૌ ખુશ હતાં. આ બધું જોઈ મિત્રા પણ રાજી હતી અને હવે મને તેની જરૂર નથી એમ કહી ફરી પાછી વૃધ્ધાશ્રમમાં જવા રજા માંગી. બહુ કહેવા છતાં તેણે તેનો નિર્ણય ન બદલ્યો. ભારે હૈયે મેં તેની વાત માની, પણ એક શરતે કે તે અવારનવાર રૂબરૂ કે ફોન દ્વારા વાત કરશે જેથી મારા મનને શાંતિ મળે.

એક દિવસ પવન અને કવન મારી પાસે બેસીને હોમવર્ક કરતા હતા. આશા મારા માટે બપોરની ચા અને નાસ્તો લઈને આવી. તેણે કહ્યું, “પવન-કવન, તમે જલ્દી હોમવર્ક કરી લો. સાંજે માસા-માસી આવવાનાં છે, યાદ છે ને? બધા ભાઈબેનોએ વધારે સમય રમવું હોય તો વહેલા પરવારી જાઓ.”

આશાની વાત સાંભળીને મને આનંદ થયો. સૌથી મોટા ભાણા ચિંતન પર મને વિશેષ લાગણી હતી, કારણકે તેના વખતે જીજ્ઞાની સુવાવડ અમારા ઘરે કરેલી અને તે વખતે જીજ્ઞાની તબિયત બરાબર નહોતી રહેતી એટલે ચિરાગ બે અઢી મહિનાનો મારા હાથમાં જ થયેલો. રૂપકડી બેલાને જોવાનું પણ એટલું જ મન હતું. તેને જોતાં જ થાક અને કંટાળો જાણે ભાગી જતાં.

હું બપોરે જમ્યા પછી ઊંઘીને આરામ કરતી. હું ઊઠું તે પહેલાં જ  જીજ્ઞા આવી ગઈ હતી. ચારેય બાળકોનાં કિલકિલાટથી જ હું જાગી. અમે બધાએ સાથે ચા નાસ્તો કર્યા અને વાતો કરતાં બેઠા. બંને જમાઈઓ ટીવીમાં મેચ જોવામાં મશગુલ હતા. એટલામાં આતશકુમારનો અવાજ આવ્યો, “આશા, અમને તો મેચ જોતાં જોતાં ભૂખ લાગી ગઈ. કંઈ નાસ્તા જેવું લાવો તો સારું.” આશા હજી એ વાતનો જવાબ આપે તે પહેલાં જીગરકુમાર કહે, “સાળી સાહેબા, સાંજે શું જમાડવાના ડીનરમાં? જો કંઈ ચટાકેદાર હોય તો હમણાં નાસ્તો કરીને ભૂખ ના બગાડીએ.”

આશા: “આજે તો મસાલા ઢોંસા છે, સાથે ચટાકેદાર સંભાર અને ચટણી. મમ્મીને ઢોંસા ખુબ ભાવે છે, હેં ને મમ્મી?”

મેં કહ્યું, ” હા, સાચી વાત. યાદ છે? તમારા પપ્પાને પણ આઠ-દસ દિવસ થાય એટલે ઢોંસા યાદ આવતા?”

જીજ્ઞાને પાછા ઘરે જવાનું એટલે અમે બધાએ સાડા સાત વાગ્યામાં ખાવાનું ચાલુ કર્યું. ગરમ ગરમ ઢોંસા અને ટેસ્ટી સંભાર ખાવાની બધાને ખુબ મઝા આવી. બંને બેનોએ થઇને રસોડાનું કામ આટોપ્યું, પછી જીજ્ઞા કહે, “ચાલો મમ્મી, હવે તો તમારાથી ગાડીમાં બેસાશે.”

મેં કહ્યું, ” શું? મારે ક્યાં જવાનું છે?”

આશા: ” હા મમ્મી, મેં તમારું બધું જ તૈયાર રાખ્યું છે. આ જુઓ, દીદી તમને લેવા તો આવી છે. ચાલો તમને ઉભા કરું.”

હું શું બોલું? છેવટે મેં કહ્યું, ” ફિઝિયોથેરાપી માટે યજ્ઞેશભાઈ ત્યાં આવશે?”

આશા કહે: “ના, તેમણે કહ્યું હવે તમને સારું છે, કસરતની  જરૂર નથી. એના માટે તો આટલા દિવસ અહીં રાખ્યાને.”

મારું મોં પડી ગયું. ઢોંસાની મઝા પણ મરી ગઈ. છેવટે હું જીજ્ઞા-આશાની મદદથી ઊઠી. ધીમે ધીમે ડ્રોઈંગરૂમમાંથી બહાર નીકળીને માંડ ગાડીમાં બેઠી. તે જોઇને પવન-કવન દોડતા ગાડીની બારી પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “ના, નાની તમે ના જાવ અમારું હોમવર્ક કોણ કરાવશે?”

મને રડવું આવ્યું. મારા એ આંસુ લાગણીનાં હતાં કે ઓછું આવી ગયું એના હતા, શી ખબર! ત્યાંથી નીકળીને જીજ્ઞાના ઘરે પહોંચ્યા પછી સૂવા સિવાય કઈ કરવાનું નહોતું. પણ ઊંઘ વેરણ થઇ ગઈ હતી. મન વિચારોના વમળોમાં અટવાઈ ગયું, –મારે ક્યારે ક્યાં જવું તે હવે હું નક્કી નહિ કરી શકું! તો હવે મારે કોની મરજીથી ચાલવાનું? મેં હંમેશાં બકુલ અને આશા-જીજ્ઞાને ગમે તેવું જ કરેલું, પણ તે મારી પોતાની મરજીથી. મારી જાણ બહાર કોઈએ કરેલા નિર્ણયથી હું થોડી ગભરાઈ ગઈ. આ કેવું?  મને પહેલેથી જાણ પણ કર્યા વગર મારે માટે કોઈ ગમે તે નિર્ણય લઈ શકે? મને ક્યાં ખબર હતી કે હવે પછી મારી સાથે આવું જ બધું બન્યા કરવાનું છે.

જીજ્ઞાને ત્યાં ચિરાગને મેથ્સમાં મદદ કરવી મને ગમતી, ખાસ કરીને જ્યારે લાગ્યું કે  એના લીધે ચિરાગને ગણિતમાં વધુને વધુ રસ પડતો જાય છે. નાનકડી બેલાને મારી પાસે માથું ઓળાવવું ખૂબ ગમતું. તે કહેતી, ‘મોમ, નાની બિલકુલ હર્ટ ના થાય તે રીતે ઓળે છે.’

આવી નાની નાની ખુશીઓને માણવા કોશિશ કરતી અને એમ દિવસો વહી જતા, તે પણ જાણે મારી જાણ બહાર. એક દિવસ તો કથરોટમાં ચાળેલો લોટ લઈને જીગરકુમાર આવ્યા અને જીજ્ઞાને કહે,  ‘મસાલાનો ડબ્બો અહીં લાવ, ઢેબરાનો મસાલો તો મમ્મીજીનો જ.’ મેં મસાલો  કર્યો અને કહ્યું કે હવે ઘણાં બધાં આદુ, મરચાં, ધાણા, તું અંદર જઈને નાખજે.

આમ તે દિવસે સૂપ અને ઢેબરાનું ડીનર પત્યું એટલે જીગરકુમાર કહે, “હું જઈને મમ્મીને આશાને ત્યાં મૂકી આવું છું. હવે તેમને સારું છે એટલે ગાડીમાં સરખી રીતે બેસી શકાશે.

જીજ્ઞા કહે, “ના ના, અમે પણ આવીએ છીએ. છોકરાંઓ નહિ માને.”

અને ફરી પાછી આપણી સવારી પહોંચી આશાને ઘરે. આમ જ ચાલતું રહ્યું. લગભગ મહિનો સવા મહિનો થાય એટલે મારે પરાણે ઉચાળા ભરવા પડતાં. આશા અને જીજ્ઞાના ઘર વચ્ચેના મારા આંટાથી કંટાળી એક દિવસ મેં કહ્યું, ” આશા-જીજ્ઞા, હવે મને સારું થઇ ગયું છે. ઊઠવા, બેસવા કે ચાલવામાં કોઈ વાંઘો નથી આવતો. તો હવે હું મારા ઘરે જ રહેવા જાઉં. બે કામવાળી રાખીશ, એક દિવસ માટે અને એક રાત માટે એટલે વાંધો નહિ આવે.”

મેં ઉપરની વાત મૂકી એટલે જાણે ઘરમાં સોપો પડી ગયો. જાણે મેં તેમની કોઈ વાત કાપી ના હોય! હું વિચારમાં પડી. મને એમ કે મારું બહુ દિવસ કર્યું એટલે આ વાતથી બધા રાજી થશે. એ વખતે હું આશાના ઘરે હતી. મેં તેને કહ્યું, “બેટા, હવે તું મને જીજ્ઞાને ત્યાં નહિ, મારે ત્યાં મુકી જા. તને ક્યારે ફાવશે?”  એટલે ધીમેથી આશા કહે, ” હું ને દીદી એ જ વિચારતાં હતાં કે એ ફ્લેટ ક્યારનો બંધ જ પડ્યો છે તે વેચી કાઢીએ. તમે તો હમણાં જેમ રહો છો તેમ રહેજોને અમારી સાથે નિરાંતે.”

આ જ વાત મેં જ્યારે જીજ્ઞાને કરી ત્યારે એણે પણ ધીમે રહીને ફ્લેટ વેચવાની જ વાત કરી. હવે પાછી મારી સ્થિતિ દયાજનક બની. મને મારા ઘરે જવા દેવામાં આનાકાની થતી હતી.

એક દિવસે સવારે આશા છાપું લઈને આવી. રવિવાર હતો એટલે પહેલા પાના પર ઘર વેચવા માટેની એડ હતી તે બતાવી મને કહે, ” મમ્મી જુઓ, આપણા એરિયામાં ફ્લેટના ભાવ જોરદાર રીતે ઉંચકાયા છે એટલે તમને એ ફ્લેટ વેચીને અમારી બે બેનોની સાથે નિરાંતે રહેવા કહીએ છીએ. બસ પછી તો દર બે દિવસે બંને બેનો જોરશોરથી ફ્લેટ વેચવાની જ વાત કરતી. આવા કથનોથી મન અકળાતું. થતું કે બકુલ ચાલી ગયો ન હોત તો મારે આ બધું જોવા સાંભળવાનું તો ન આવતે? પણ આ કંઈ આપણા હાથની વાત થોડી હતી કે તેમ થઈ શકે?

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

4 Responses to અન્ય શરત (૯) રશ્મિ જાગીરદાર

  1. Dipika Vyas says:

    khub saras sachaine khub kandarine varta lakhai chhe. Khub gami.

    Liked by 1 person

    • ખુબ આભાર, દીપીકાજી, આપને વાર્તા ગમી તે મને બહુ જ ગમ્યું. આપની આ કમેન્ટ મને વધુ સારું લખવાની પ્રેરણા આપ્યા જ કરશે. એના માટે જેટલો આભાર માનું તેટલો ઓછો છે.

      Like

  2. Nadiya says:

    Reality of life

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s