“વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધા” 2016 ના પરિણામ-જયશ્રીબેન મર્ચન્ટ

 

                                          સ્મૃiતશેષ  માનનીય  વિનુભાઈ મરચંટના નામથી આ પ્રતિસ્પર્ધા છે.

download

                                                                   

મિત્રો આપની ઉસ્તુક્તાનો અંત  આવી ગયો છે.

“વીનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધા” ના પરિણામ  ગઈ કાલે “બેઠક”માં જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

સૌ પ્રથમ ત્રણ ઇનામ ની જાહેરાત થઇ અને સાથે બે આશ્વાસન ઇનામ પણ જાહેર કરતા જયશ્રીબેન  મર્ચન્ટે દરેક સર્જકોને સુંદર લખવા માટે અને લખવાના પ્રયત્ન માટે અભીનંદ આપ્યા છે.

પ્રથમ ઇનામ -$125

(9)નાખુદા -સોહમ શાહ-વિજયભાઈ શાહ 

બીજું ઇનામ -$101

(15)મમ્મી સંભાળ તો ખરા,-અખિલ-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

ત્રીજું ઇનામ -$75

(14) “એ દિલે નાદાન”-શેફાલી-રાજુલ કૌશિક

આ સાથે બે આશ્વાસન ઇનામ -$25

(6) ચીંથરે બાંધેલા સંસ્કાર..!! “સત્ય– ભુમિ માછી –“કર્મણ્યા”

(13)ન ઓળખી શક્યા-વિયોગી-જયવંતી પટેલ 

આજે સૌ પ્રથમ તો “બેઠક”ના પ્રણેતા અને કાર્યબળ પ્રજ્ઞાબેનનો ખૂબ જ આભાર કે એમણે મારા સ્મૃિતશેષ પતિ વિનુ મરચંટના નામથી આ પ્રતિસ્પર્ધા યોજવાનો મોકો આપ્યો.
આ બીજું વરસ છે આ સ્પર્ધાનું. આ વર્ષે 18 ટૂંકી વાર્તાઓ આ હરીફાઈમાં આવી. અને બધી જ વાર્તાઓ સરસ પ્રયાસથી અને ખંતથી લખવામાં આવી છે. સૌથી સરસ વાત એ ઊડીને આંખે વળગી કે બધાએ કથાવસ્તુની પસંદગીમાં વૈવિધ્ય સહજ અને સરળ રીતે જાળવ્યું છે. બે ચાર અપવાદ બાદ કરતાં વાર્તાના અંતમાં ચમત્કૃિતની ગેરહાજરી અથવા તો જોઈએ એવી અંતની ચમત્કૃિતની હાજરીનો અભાવ થોડોક લાગ્યો. વાર્તામાં સર્જક જ્યારે સામાજીક કે કૌટુંબીક ઉપદેશ સીધેસીધો મૂકે છે ત્યારે એના વાર્તાતત્વની જીવંતતા કઈંક અંશે ઝંખવાય છે. એનો અર્થ એટલો જ કે વાર્તાના પાત્રો અને એની ગૂંથણીની દરેક શક્યતાઓને ઓપ આપી શકવામાં ક્યાંક થોડીક ઉણપ રહી ગઈ હોય. ટૂંકી વાર્તાના મધ્ય કલેવરનું અને સંવાદોનું આલેખન એ રીતે થવું જોઈએ કે લેખકને જે કહેવું છે તે પાત્રો અને એની ગૂંથણી કહી જાય. સાહિત્યમાં જે સમય અને સ્થળનું વર્ણન હોય એને અનુરુપ આલેખન હોવું અત્યંત આવશ્યક છે. વાર્તા એક ઘટનાની ઉપદેશાત્મક રજુઆત માત્ર બનીને ન રહી જાય એની બધી જ જવાબદારી સર્જક પર હોય છે અને અેટલી સજાગતા લેખકે રાખવી જરુરી છે. વાર્તાના હાર્દને દરેક વાચક પોતાની રીતે તારવે અને માણી શકે એમાં જ સર્જકની સર્જનાત્મકતા પરવાન ચઢે છે.

આ વાર્તાઓમાંથી પારિતોષકને માટે ત્રણ વાર્તાઓની પસંદગી કરવી મારે માટે અત્યંત કપરું રહ્યું હતું.  

આ વાર્તાઓની પસંદગી પાંચ વસ્તુઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરી છે.

૧. કથાવસ્તુની પસંદગી અને પ્લોટ
૨. પાત્રાલેખન અને એની અસર
૩. મધ્યભાગ અને આલેખન
૪. સંવાદો અને એની ગૂંથણી
૫. અંતની ચમત્કૃિત

પ્રથમ ઈનામ જાય છે વાર્તા નંબર ૯, “નાખુદા”ને. આ વાર્તા સરળતા અને સહજતાને રસાળતાથી અંત સુધી વહેતી રાખે છે. કથાવસ્તુની નવીનતા, સ-રસ પાત્રાલેખન અને સંવાદો થકી આગળ કૂચ કરતી આ વાર્તા મનને સ્પર્શે છે. અંતનો અંદેશો જો કે વાચકને આવી જાય છે પણ સર્જક કેવી રીતે અંત લાવશે એની ઉત્સુકતા તો જળવાઈ રહે છે જેથી અંતની ચમત્કૃિત પણ જળવાઈ રહી છે. ક્યાંય ઉપદેશ નથી કે judgement નથી. ગીરાનો નિર્ણય, રફાએલને જણાવવાની ઉતાવળ ન કરવા પાછળની આજની નવી પેઢીની વિચારધારા સાથે સુસંગત છે અને આવી નાની વિગતોનું આલેખન, સહજ સંવાદો સાથે વાર્તાને આયાસ વિના આગળ ધપાવે છે. સુંદર વાર્તા છે.

બીજું ઈનામ જાય છે વાર્તા ૧૫ને, ” મમ્મી સાંભળ તો ખરી” ને. પ્રથમ પારિતોષક અને બીજા ઈનામ વિજેતા વાર્તાઓ વચ્ચેની પસંદગી કરવાનું ખૂબ અઘરું હતું. કથાવસ્તુની માવજત સરસ કરી છે. પાત્રાલેખન સબળ છે અને સંવાદોમાં સમય, સ્થળ તથા સરળતાનું વહેણ સુંદર રીતે જાળવ્યું છે અને પાત્રો વાર્તાને અસ્ખલિત આગળ ધપાવે છે. અંતનો ક્યાસ આવવા છતાં, વાર્તા અંત સુધી વાંચવી ગમે છે. લેખક ક્યાંય ઉપદેશક બનતા નથી ને વાર્તાતત્વનું સ્ખલન નથી થતું. સરસ વાર્તા છે.

ત્રીજા ઈનામ માટે મારી પસંદગી ૧૪મી વાર્તા, “અે દિલે નાદાન” પર ઢળી છે. આ એક રહસ્યમય વાર્તા છે અને સરસ પ્રયાસ પણ છે પકિશોર અને મુગ્ધવયની લાગણીઓના મંથનને પ્રગટ કરવાનો. વાર્તાની પૃષ્ઠભૂમિના આલેખનમાં લેખકની સર્જનશક્તિ ઊડીને આંખે વળગે છે.

બે આશ્વાસન પારિતોષક માટે વાર્તા ૬, “ચીંથરે બાંધેલા સંસ્કાર” અને વાર્તા ૧૩, “ન ઓળખી શક્યા”ની પસંદગી કરી છે. બેઉ વાર્તાઓના કથાવસ્તુનો વ્યાપ નોંધનીય છે.

બધા જ વિજેતાઓને મારા હાર્દિક અભિનંદન પણ એ સાથે જ સર્વ ભાગ લેનાર હરીફોનો ખૂબ ખૂબ આભાર કે સહુએ આટલા બધા ઉત્સાહથી આ હરીફાઈમાં ભાગ લીધો. મને બધી જ વાર્તાઓ વાંચવાની ખૂબ જ મજા આવી અને બધાએ કથાવસ્તુની પસંદગીમાં અને નિરુપણમાં જે પરિપક્વતા દાખવી છે તે ખૂબ જ સુખદાયક અને આહલાદક અનુભવ રહ્યો. આપ સહુ આનાથી પણ વધુ સુંદર લખો, ખૂબ ઉચ્ચ કક્ષાનું સાહિત્ય વાંચો અને સતત સફળતાના શીખરો સર કરો, તમારા કેપ્ટન પ્રજ્ઞાબેન સાથે. મારા તરફથી અને મારા સદગત પતિ વિનુ તરફથી “બેઠક”ને, પ્રજ્ઞાબેન અને “બેઠક”ના સર્વે સહયોગીએ અને સર્જકોને અંત:કરણપૂર્વક શુભેચ્છા કે આપ સહુનો સતત વિકાસ થાય અને સહુને ખૂબ સફળતા મળે.
IMG_1899

જયશ્રીબેન  મર્ચન્ટ

This entry was posted in અહેવાલ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s