“ફયુનરલ-હળવે હૈયે” (૩) નીતા કોટેચા ” નિત્યા”

ફ્યુનરલ માં જવું એટલે અભડાવા જવું , અભડાવા માં એટલા અનુભવ થતા હોય છે કે બસ, અભડાવા જવા  નાં નામ થી ડર લાગે 

અભડાવા જવું

Funeral home

 1 ) ગમતા વ્યક્તિ નાં

ફ્યુનરલ  માં સૌથી પહેલા જઇયે   અને એમને ન લઇ જાય ત્યાં સુધી રડવું આવે  , એમને લઇ જાય પછી પણ  રડવું આવે   પછી એમ થાય કે એમના ઘર વાળાઓ ને એ પ્રિય નહોય એટલે એમનાથી પણ વધારે મારું રડવું હવે બધાની સામે યોગ્ય નહિ લાગે  . એટલે બધાને જય શ્રી કૃષ્ણ કરીને ઘર તરફ ચાલવા માંડવું સારું રહેશે , પણ નીકળતા હોઈએ ત્યારે એમના ઘર વાળાઓ માં થી કોઈ  બોલે બેસો ને તમે તો  ઘર નાં છો।  હવે સમજાય નહિ કે જવું કે ન જવું  ,  જઈશ કે આ લોકો શું બોલશે અને નહિ જાવ તો શું આ લોકોને ગમશે ? ત્યાં પાછા  કોઈક સમજુ હોય એ કહે  ના ના હવે એમને હેરાન ન કરો , ભલે થોડું આરામ કરે ઘરે જઈને  , તોય મનમાં વિચાર આવે કે જે બોલે છે એ શેની માટે બોલ્યો , મને જલ્દી મોકલાવવા કે સાચ્ચે જ મારું સારું વિચારતો હશે।  પણ મોકો મળ્યો એટલે હું એટલું બોલીને બહાર  નીકળી  ગઈ કે સાંજે આવું છુ  . પણ મારે બે મિનીટ માં પાછુ ફરવું પડ્યું કારણ ગાડીની ચાવી ત્યાં જ ભૂલી ગઈ હતી  , ઘર પાસે પહોચી તો બધાના હસવાનો અવાજ સંભળાતો  હતો અને મારા શુભેચ્છક  બોલ્યા કે તું એ શું સારી થતી  હતી રોકાઈ ગયા  હોત ને તો ખબર પડી હોત  . હવે તો મારે જવું જ પડે એમ હતું એટલે હું ઘર માં ગઈ , બધા સ્તબ્ધ કે મેં સાંભળ્યું  હશે  . એટલે હું નીકળતા વખતે બોલી હવે હું આવી નહિ શકું હું  બહારગામ જાવ છુ  . હવે મારે એ ઘર સાથે આમે મતલબ ન હતો  , પણ મેં ઘરે બેસીને આરામ થી વિચાર્યું તો એમ લાગ્યું કે આટલી મોટી બીમારી થી કોઈ છુટ્યું હોય તો માણસ  કેટલું રડે એની પાછળ  . એ બધા એમની જગ્યાએ સાચ્ચા હતા   . સેવા કરી કરી ને કંટાળ્યા હોય તો હવે તો આરામ જોઈએ ને

2) અમારા બાજુમાં એક દાદી  રહેતા બધા એમને માતાજી કહી બોલાવતા , હું રોજ એમની પાસે બેસવા જતી એમને બહુ ગમતું  , એમનો દીકરો મારી સામે એમની મજાક કરતો કે રાત કો મત મરના મુજે ડર   લગતા હૈ  મૈ  ફિર કુછ  નહિ કરુંગા , તો તેઓ મારી સામે જોઇને  હૈ મેરી બહુ મુજે સંભાલેગી રાત ભર , અને પાછુ મારી પાસે થી વચન લીધું સંભાલેગી  ના વાદા  કર મેં કહ્યું હા માતાજી , મૈ  હું નાં   , અને તેઓ નું અવસાન સાંજે જ થયું  જેવું એમનું અવસાન થયું બધા રડવાનું ભૂલીને મારી સામે જોવા લાગ્યા , બહુ મોટી ઉમરના હતા મેં કહ્યું ” મુજે ક્યા દેખ રહે હો માતાજી ગયે , મૈ  સંભાલુંગી   ફિકર મત કરો।  પર થોડા અફસોસ તો જતાઓ।  બોલતા   બોલતા મને હસવું પણ આવતું હતું અને રડવું પણ કે કેવી લેણા  દેણી હતી માતાજી સાથે  ,  જેમ જેમ રાત વિતીતી  ગઈ એક એક લોકો દુર થતા ગયા બીજી રૂમ માં સુવા જતા રહ્યા  , મને વિચાર આવ્યો કે જે મા એ આખી રાત ઉજાગરા કરીને આપણને  મોટા કર્યા હોય એની માટે આપને એક રાત પણ ન જાગી  શકીએ  અને એમની ડેડ  બોડી થી શેનું ડરવાનું  , ડરવાનું તો જીવતા લોકો થી હોય , મેં આખી રાત એમની સાથે મન માં વાતો કરી  , ભલે એમને સંભળાય કે ન સંભળાય  . પણ જોઇને અફસોસ થાય જ્યારે આવું જોવું  પડતું હોય છે  .

3 ) એક વાર એક કુટુંબ માં કુટુંબી નું અવસાન થયું ત્યાં જવાનું થયું  . ત્યાં બીજા લોકોની રાહ જોવા માટે બે કલાક  નીકળી ગયા પણ એ બે કલાક માં એમની ત્રણ વહુ ઓ ની વાતો સાંભળી કે જે ધીરે ધીરે વાત કરતી હતી  . મને  હમેશ ધીરે ધીરે થયેલી વાતો સંભળાઈ જતી  . એક વહુ એ બીજી ને કહ્યું કે યાર કેટલી રાહ જોવાની  . કેટલો વખત હજી આમ જ બેસવું પડશે।  ત્યારે બીજી વહુ એ કહ્યું થોડી વાર છે ચલાવી લે  . ત્યાં ત્રીજી વહુ એ કહ્યું તમે બને શાંત રહો આ સારું નથી લાગતું આપણા  બાળકો આપણને આટલા વ્હાલા છે એમ આપણા  પતિદેવ ની એ પણ મા છે બસ થોડી વાર શાંતિ રાખો બધા , જરા મૃત્યુ નો તો મલાજો રાખો  . આ બધું સાંભળીને મન ને એટલું દુખ થયું કે સંબંધો કેવા થઇ ગયા છે અને હજી આગળ ક્યા પહોચશે।

પણ આવું જ બધું પ્રાર્થના સભા માં પણ જોયું છે જ્યારે પ્રાર્થનાસભા માં સંગીત રાખવામાં આવે છે , એક ગીત પૂર્ણ થાય એટલે એક માનવી ઓ નું ટોળું ( એને ટોળું જ કહેવાય કારણકે એ બધા માં થી કોઈને મન થી શોક નથી હોતો ) ઉભું થાય અને સગા ઓ ને જય શ્રી કૃષ્ણ કહીને બહાર જાય છે।  ત્યારે એમના જય શ્રી કૃષ્ણ જોવા જેવા હોય છે એમના એ વર્તન માં એક હાજરી પુરાવાની નીતિ હોય છે સગા ઓ ની નજર માં એ સમાવા જોઈએ તો જ હાજરી પુરાય।  મને બહુ વાર વિચાર આવે કે તે લોકો જાય શ્રી કૃષ્ણ ની બદલી માં હાજરજી એમ કહીને કેમ નહિ જતા હોય  . આના કરતા વિદેશ ની જેમ એક રજીસ્ટર રાખી દેવાનું જે આવે એ પોતાનું નામ લખીને જાય , રાતના બધા ઘરવાળા ઓ વાચી લે એટલે તે લોકો નું અવસાન થાય ત્યારે આ લોકો પણ જાય

આ બધું ક્યારે બંધ થશે અને ક્યારે લોકો સમજશે કે આ બધી પ્રથા ઓ ખોટી છે. શું કામ આપણા  ઘરનું વ્યક્તિ નું અવસાન થાય ત્યારે શું કામ આખા કુટુંબ ને આપણે  બોલાવીએ છે , હા ઘર નાં ભાઈ બહેનો હોય ત્યાં સુધી ઠીક છે  પણ જે આખી જિંદગી માં મળ્યા પણ ન હોય એ લોકો ને પણ આપણને બોલાવીએ છે અને જે લોકો ને અવસાન પામેલા હારે કોઈ સારો વ્યવહાર ન હોય એને પણ આપને બોલાવીએ છે।   આ બધું ક્યારે બંધ નથી થવાનું એ પણ  હકીકત છે , આ બંધ કરવા માટે શું આપણા  જ  ઘરેથી અને આપણા થી જ  પહેલ ન થાય ? છે ને વિચારવા જેવી વાત ? કૈક નવું વિચારી તો જોઈએ  .

કોઈના પણ અવસાન પછી જ્યારે બધાને જાણ કરતા વખતે બોલવામાં આવેલો શબ્દ કે ક્યારે કાઢી જવાના છે એની હું વિરોધી છુ પાછા ઘર વાળાઓ જવાબ પણ એમ જ આપે કે અમે ફલાણા સમયે કાઢી જવાના છીએ . કાઢી જવાના છીએ એટલે શું ? મને તો આ બધા શબ્દો શું કામ વપરાય છે એ જ ખબર નથી પડતી કેમ આપણે એમ ન કહી શકીએ કે લઇ જવાના છીએ

નીતા કોટેચા “નિત્યા”

મુંબઈ

Advertisements
This entry was posted in ફ્યુનરલ " હળવે હૈયે". Bookmark the permalink.

One Response to “ફયુનરલ-હળવે હૈયે” (૩) નીતા કોટેચા ” નિત્યા”

  1. પિંગબેક: “ફયુનરલ-હળવે હૈયે” (૩) નીતા કોટેચા ” નિત્યા” | શબ્દોનુંસર્જન

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s