ઘર એટલે ઘર (૧૨)-રાજુલ કૌશિક

ghar etale ghar

ઘ ઘર નો ઘ….

પણ આ ઘરની વ્યાખ્યા શું? ચાર દિવાલની વચ્ચે અને એક છતની નીચે સજાવેલું ફર્નિચર? ઇન્ટીરીયર ડીઝાઇનરે આપેલી રૂપરેખા પરથી ટેસ્ટફુલી સજાવેલું એક મકાન?

છેલ્લા કેટલાય સમયથી પૂર્વીના મનમાં આ પ્રશ્ન ઘોળયા કરતો હતો. શહેરના ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગી વિસ્તારમાં આવેલા ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગી ફ્લેટના ચોથા માળે થ્રી, બી એચ કે એટલે કે ત્રણ બેડરૂમ, હોલ, કિચન ધરાવતા આ આવાસને ઘર કહી શકાય? ઘરની રસ્તા પર પડતી બાલ્કનીમાં બેઠી બેઠી પૂર્વી વિચારતી હતી.

નિલય બેંકમાં જોબ કરતો હતો. એ નિલયને પરણીને આવી ત્યારે તો તે ટેનામેન્ટમાં રહેતો પરિવાર હતો. કુંતાબેન અને પ્રવિણભાઇનું એક માત્ર સંતાન એટલે નિલય. ખુબ પ્રેમથી સૌએ પૂર્વીને આવકારી. કુંતાબેનને તો જાણે દિકરીની ખોટ પુરી થઈ એટલા વ્હાલથી પૂર્વીના ઓવારણા લીધા. પૂર્વીના મનમાં આજ સુધી થડકારો હતો કે સાસરું એટલે સાસરું. સાસરામાં સમાવા માટે તો દૂધમાં સાકરની જેમ ભળીએ અને તો ય ક્યારેક આંગળીથી નખ વેગળા એટલે વેગળા….એ એનું ઘર તો ક્યારેય બની નહીં શકે.

પણ પૂર્વીને ક્યારેય એવું ના લાગ્યું કે એ સાસરામાં છે. હા! મા-બાપુ ના ઘર કરતાં આ ઘર જુદી દિશામાં અને જરા જુદી રીતનું હતું પણ ઘરની અંદરનો ઉમળકો તો મા-બાપુના ઘર જેવો અને જેટલો જ હુંફાળો હતો. જોત જોતામાં પાંચ વર્ષ વિતી ગયા અને આ પાંચ વર્ષમાં પૂર્વી સપન અને સેજલની મમ્મી પણ બની ગઈ. સપન અને સેજલ ગર્ભમાં હતા ત્યારે પણ કુંતાબેને એની કેટલી કાળજી રાખી હતી! પૂર્વીને જ્યારે પેટમાં જોડીયા બાળકો આકાર લઈ રહ્યા છે એવી જાણ થઈ ત્યારે કેટલી અને કેવી ય ચીંતા થઈ ગઈ હતી?

પણ નિલયથી માંડીને પ્રવિણભાઇએ પણ એની કેટલી દરકાર કરી હતી? અને કુંતાબેન ? એ તો ઓળઘોળ જ થઈ ગયા હતા. સમય જેમ જેમ આગળ વધતો ગયો તેમ તેમ પૂર્વીની ખવડાવવા પિવડાવાથી માંડીને એના ઉઠક બેઠકની પણ કેટલી કાળજી લીધી હતી! સવાર સવારમાં વહેલા ઉઠીને બદામનું દુધ, જ્યુસ ફ્રેશ ફ્રુટ , જાત જાતના સલાડ અને પૂર્વીની બદલાતી હેડ પ્રમાણે જે ખાવાની મરજી થાય એ પ્રમાણે રોજે રોજનું મેનુ નક્કી થતું.

સપન અને સેજલના જન્મ સમયે પણ એમને તો ક્યાં પૂર્વી ને પિયર મોકલવી હતી? પણ મા એ જ તો આગ્રહ કરીને તેડી હતી ને! સવા મહિનો થતામાં તો કુંતાબેન તરફથી ઘેર આવવા માટેનું તેડું આવી ગયું . નણંદ-દિયર તો હતા નહીં પણ કુંતાબેન જ ખુદ નિલયને લઈને પૂર્વીને તેડવા આવી ગયા હતા. અને જેટલા લાલન –પાલન પૂર્વીના કર્યા તેના કરતાં ય અદકેરા લાડ સપન સેજલને લડાવ્યા. એક ઘડી પણ બા-દાદાથી છુટા પડવું ગમતું નહીં. બંને જણ બા-દાદાના કેટલા હેવાયા થઈ ગયા હતા ! રાત્રે સુતા સમયે પણ બા-દાદાની વાતો સાંભળતા તેમની સાથે જ સુવાનું.

બાલ્કનીમાં બેઠેલી પૂર્વીની નજર સામેથી સાંજનો ટ્રાફિક જ નહોતો વહી રહ્યો પણ સાથે સાથે છેલ્લા સાડા સાત વર્ષની સફર નજર સામેથી જાણે વહી રહી હતી. ભાગ્યેજ કોઇ દિવસ એવો ઉગ્યો હોય કે બા-દાદા સપન-સેજલને મુકીને બહાર ગયા હોય. સવારે બંને તૈયાર થઈને સ્કૂલે જાય તે પછી જ મંદિરે દર્શન કરવા જવાનો નિયમ પણ તે દિવસ સુધી જાળવી રાખ્યો હતો.

આમ તો મંદિરે પણ બંને ચાલતા જ જતા પણ હમણાં હમણાંથી પપ્પાને ક્યાં ઠીક રહેતું હતું, ચાલતા થોડો શ્વાસ ભારે થઇ જતો હતો. ઉંમરનો તકાજો, બાકી તો બધા જ મેડિકલ રિપોર્ટ સાવ નોર્મલ હતા.

“મમ્મી-પપ્પાએ આજ સુધી મારું તારું છોકરાઓનું ખુબ ધ્યાન રાખ્યું છે. હથેળીના છાંયે રાખ્યા છે સૌને નિલય, હવે આપણો વારો છે એમને આરામ –સુખ-ચેનના દિવસો આપવાનો. જો તું ગાડી ના બદલે કાઇનેટીક લઈને બેંક જાય તો હું મમ્મી-પપ્પાને જ્યાં જઉં હોય ત્યાં લઈ જઈ શકું. હવે મારે મમ્મીને સાચે જ આરામ આપવો છે. ઘણું કર્યું આજ સુધી એમણે. પરણીને આવી ત્યારથી સપન-સેજલ મોટા થયા ત્યાં સુધી આ સાડા સાત વર્ષથી અને એ પહેલા તો કેટલાય વર્ષોથી મમ્મીએ લગાતાર ઘરની જવાબદારી સંભાળી છે.” પૂર્વીએ નિલયને સમજાવી લીધો હતો અને નિલય પૂર્વી માટે લીધેલુ કાઇનેટીક લઈને બેંક પર જતો થયો હતો અને પૂર્વીએ ગાડી વાપરવાનું શરૂ કર્યું હતું. બા-દાદા માટે સ્તો.

નિલય પૂર્વીની ભાવના સમજી શકતો હતો અને એટલે જ એણે ગાડીના બદલે કાઇનેટીક લઈને જવાનું મંજૂર રાખ્યું. અને તે દિવસથી સપન-સેજલ સ્કૂલે જાય તે પછી પૂર્વી મમ્મી-પપ્પાને મંદિરે લઇને જતી થઇ હતી. પરંતુ તે દિવસે સ્કૂલમાં પેરન્ટ્સ મીટીંગ હતી. પૂર્વીએ મમ્મી-પપ્પાને મંદિરે ઉતારી તો દીધા પણ પાછા વળતા મમ્મી-પપ્પાને લેવા માટે મોડું થાય એમ હતું એટલે તેમને ચાલતા જવાના બદલે આગ્રહપૂર્વક રીક્ષામાં જ પાછા જવા સમજાવી લીધા.

એ દિવસનો અફસોસ આજે પણ પૂર્વીને કોરી ખાતો હતો. રીક્ષામાં પાછા વળતા ટેમ્પા સાથે જોરથી અથડાયેલી રીક્ષા ઉથલી પડી હતી અને કુંતાબેન-પ્રવિણભાઇ ખરાબ રીતે રીક્ષાની નીચે દબાયેલી અવસ્થામાં જ આ દુનિયા અને પાછળ રોતા કકળતા પરિવારને છોડીને ચાલી નિકળ્યા હતા.

નિલય-પૂર્વી જ નહીં સપન સેજલની દુનિયા પણ સૂનકારભરી બને ગઇ હતી. ઘર જાણે ખાવા ધાતું હતું. મમ્મી-પપ્પાથી જ આ ઘર હતું. દિવસો નહીં મહિનાઓ વિતી ગયા હતા પરંતુ ઘરમાં છવાયેલો શૂન્યાવકાશ કેમે કરીને ભરાતો નહોતો. સપન-સેજલ બા-દાદા વગર હિજરાતા હતા. એકલા સુવા તો ક્યારેય ટેવાયેલા નહોતા એટલું જ નહીં સમજણા થયા ત્યારથી બા-દાદા વગર પણ ક્યાં સુતા હતા? રાત પડે બા ના ભજન, દાદાની વાતો વગર તો સપન-સેજલને ઉંઘ પણ ક્યાં આવતી!

“મમ્મી, બા-દાદા ક્યારેય પાછા નહીં આવે? “ સતત પુછાતો રહેતા આ સવાલનો પૂર્વી પાસે પણ જવાબ નહોતો. એને પોતાને પણ કેટલા અરમાન હતા, મમ્મી-પપ્પાની સેવા કરવાની. જેટલા લાડેકોડે મમ્મીએ એને સાચવી હતી એના કરતાં કંઈ કેટલાય ઘણું પાછું વાળવું હતું. ઘરમાં એકલી પડતી પૂર્વી પણ સોરાતી રહેતી.

પણ એક દિવસ પૂર્વીએ નિર્ણય લઈ લીધો. આ ઘર હવે બા-દાદા વગરનું નહીં રહે, એણે નિલયને પણ સમજાવ્યો અને એક દિવસ પૂર્વીની મરજી મુજબ છાપામાં માતા-પિતા જોઇએ છે ના મથાળા હેઠળ જાહેરખબર પણ મુકાઇ ગઈ.

પૂર્વીએ ખુબ ચોખવટથી અને ભારપૂર્વક લખાવ્યું હતું કે માત્ર અને માત્ર તેના ઘરમાં નાના બાળકોનો સૂનકાર ભરવા માટે અને તેના પરિવારનો છાંયો બની રહે તે માટે જ એક એવા કપલની જરૂર છે જે સાચા અર્થમાં બા-દાદા બની રહે.

અને તે પછી તો જ્યાં સુધી સપન-સેજલ માટે બા-દાદાની ખોજ પુરી ના થઈ ત્યાં સુધી પૂર્વી જરાય પગ વાળીને બેઠી નહીં. વૃદ્ધાશ્રમ જ તો એના માટેનું સૌથી યોગ્ય ઠેકાણું હતું. પરિવારથી તરછોડાયેલા ઘર વગર હિજરાતા માતા-પિતાથી વધીને તો આ વેદના કોણ સમજી શકવાનું હતું?

શહેરના છેવાડે આવેલા વૃદ્ધાશ્રમમાં પૂર્વીની આવન-જાવન વધી ગઇ. એણે મન ખોલીને પોતાની વાત કોઇની સાથે કરી નહોતી. એ માત્ર સૌની વાતો સાંભળતી રહી. અવાર-નવાર સૌને મળતી રહી. કેટ-કેટલીય મનો-વ્યથાઓ વેરયેલી હતી ચારેકોર…સંતાનોના સુખ માટે આયખું આખું ઘસી નાખ્યું હોય અને સંતાનો પગભર થયા અને મા-બાપ આંખના કણાની જેમ ખુંચવા લાગ્યા હોય એવા તો કેટલાય અભાગી લોકોને જોયા. એક હકિકત પૂર્વીએ તારવી કે જ્યાં સુધી માતા-પિતા બંને હયાત હતા, જોડી અખંડ હતી ત્યાં સુધી તો સંતાનોએ એમને થોડા-ઘણા પણ સાચવ્યા પરંતુ જ્યાં જોડી ખંડિત થઈ ત્યાં જે એક બાકી રહ્યું તેના માટે દિવસો દોહ્યલા બની ગયા હતા એવા વડીલો ય હતા. પરંતુ પૂર્વીને તો એવા વડીલની શોધ હતી જે ખરેખર તેમના પરિવાર માટે ઝૂરતા હોય, સંતાનો જ નહીં તેમના પૌત્ર પૌત્રીનો પણ ઝુરાપો સાલતો હોય.અને એક દિવસ એની શોધ પુરી થઈ ખરી.

સાવિત્રીબેન અને સિતાંશુભાઇ ……

પૂર્વીએ પેટ ભરીને એમની વાતો સાંભળી. અને એમણે દિલ ખોલીને વાતો કરી. તેમને પણ એક માત્ર સંતાન, તે અને તેની પત્નિ બંને જણ મલ્ટીનેશનલ કંપનીમાં સાથે કામ કરતાં પ્રેમમાં પડ્યા અને પરણ્યા. સંતાનો થયા. નાના હતા ત્યાં સુધી દાદા-દાદીની જરૂર રહી પણ ત્યાર બાદ ઊંચી પોસ્ટ પર કામ કરતી પત્નિને બંને જણની સાદગીમાં પછાતપણું દેખાવા માંડ્યું. સીધા સરળ મા-બાપના ઉછેર અને ગૂગલના અપ રેઝમાં ફરક પડતાં પૌત્રવધુએ નારાજગીનો ઝંડો ઉપાડ્યો અને અંતે બંને જણને પૌત્ર-પૌત્રીને છોડીને અહીં આવીને વસવું પડ્યું. મુડી કરતાંય વ્યાજ વધારે યાદ આવતું હતું અને એમને ય ખબર હતી કે બાળકો એમના વગર સૂના પડી ગયા હશે પણ વાત હવે હાથ બહાર નિકળી ગઈ હતી.

પૂર્વીની જે ઇચ્છા હતી એ અહીં પરિપૂર્ણ થતી હતી. હવે પૂર્વીએ પોતાની પેટછુટી વાત કરી. બા-દાદા હવે તમે અહીં નહીં રહો. તમારે તમારું પોતાનું ઘર હશે. મુડી તમારી નથી પરંતુ વ્હાલનું વ્યાજ તમે ભોગવશો એ મારા તરફથી તમને જીવનભરની ખાતરી છે. તમે અમારા ઘરને અમારા પરિવારને અપનાવો બસ એટલી મારી વિનંતી છે..

 

દેવ-ઉઠી અગિયારશના વિજય મુરતે નિલય સાવિત્રીબેન અને સિતાશુંભાઇને લઈને ઘર તરફ આવતો હતો. પૂર્વી સપન-સેજલને એમના બા-દાદા આવી રહ્યા છે એની વધામણી આપતી હતી અને ઘર આંગણે દિવા પ્રગટાવીને આરતીની થાળી લઈને ઉભી હતી…

 

મનની હોંશ પુરી થઈ હતી. ઘર ફરી એકવાર ઘર બનીને ચહેકવાનું હતું, પરીકથાની સ્વપ્ન દુનિયા રચાવાની હતી. રાજા અને રાણીના દરબાર ભરાવાના હતા, ભજનનો ગુંજારવ ઘરને મંદિર બનાવવાનો હતો. કિલ્લોલ કરતું ઘર ફરી એકવાર ખરા અર્થમાં વ્હાલની વ્યાખ્યા સજીવ કરવાનું હતું.

 

 

 

Advertisements
This entry was posted in અવર્ગીકૃત. Bookmark the permalink.

5 Responses to ઘર એટલે ઘર (૧૨)-રાજુલ કૌશિક

  1. rohitkapadia કહે છે:

    સાચે માબાપની મોજૂદગીથી હયુઁ ભયુઁ ઘર એ જ તીથૅઘામ છે. સુંદર વિચારથી ગૂંથાયેલી વાર્તા.

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s