ફાંસીને માંચડે (૨) પ્રવીણા કડકિયા

fansine machade thi‘કઠોરતાનું કોચલું’

ક્રોધાગ્નિમાં જલતો કોમલ સારા નરસાનું ભાન ગુમાવી બેઠો હતો. જે વ્યક્તિ શાંત સ્વભાવ માટે કુટુંબ અને મિત્ર મંડળમાં પંકાયેલી હોય તેનામાં આટલું બધું પરિવર્તન! ન માની શકાય તેવી વાત. જ્યારે તન અને મન કાળના પ્રવાહમાં તણાય છે ત્યારે હરએક વ્યક્તિની વિવેક બુદ્ધિનું પતન નિશ્ચિત છે. વિવેક વિણ મનુષ્ય પશુ સમાન ગણાય છે. પાશવી વૃત્તિ ક્યારે માનવીના મન ઉપર સવાર થઈ તેનો કબજો કરી લે છે તે કળવું આસાન નથી. જેમ કામિની દેખી ભલભલાંના મન ચળે તેમ જ્યારે હેવાનિયત માનવના દિમાગ પર સવાર થાય ત્યારે ખરું શું અને ખોટું શું? પશુ સમાન જંગલી યા બેહુદું વર્તન આચરે તેમાં નવાઈ નહી.

છેલ્લા થોડા વખતથી કુસુમ નારાજ દેખાતી. બાળક મા્ટેની તેની ઘેલછાએ માઝા મૂકી હતી. કોમલે બાળક દત્તક લેવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. કુસુમને તે મંઝૂર ન હતું. તેને પોતાને માતા બનવું હતું. ગર્ભમાં બાળક પલે તેનો અહેસાસ માણવો હતો. તેથી તે કોઈ પણ જોખમ ખેડવા તૈયાર હતી. ડૉક્ટરના જણાવ્યા પ્રમાણે કુસુમમાં વાંધો ન હતો. આમ જોવા જઈએ તો કોમલ પણ હટ્ટોકટ્ટો હતો. તંદુરસ્ત હતો. બે વખત કુસુમને મિસકેરેજ થઈ ગયા હતાં.કયા કારણસર કુસુમ ગર્ભમાં બાળકને પુરતું પોષણ આપી શકતી નહી તે પ્રશ્ન અનુત્તર હતો !

બહરગામથી ઘરે આવતા કુસુમના પ્યારની વિચારમાં ખોવાયેલો કોમલ,

‘અરે, કોઈક દિવસ તો મારા પર ગુસ્સે થાવ ‘.

‘તું મારું પ્રિય પાત્ર છે. તને અનહદ પ્રેમ કરું છું, ગુસ્સો શાને માટે કરું?’

‘પણ મને ગમે ને , તમારી સાથે ઝઘડવાનું, પછી હું રિસાંઉ, તમે મને મનાવો,’

‘અરે, પણ કોઈ કારણ તો આપ કે જેથી હું ઝઘડો કરું’?

‘તમને મારાથી નહી પહોંચી વળાય,’ કહી કુસુમે કોમલને ગાલે હળવી ટપલી મારી.

પ્રેમાળ દાંપત્ય જીવન હતું. આવા સુંદર યુગલની સહુ ઈર્ષ્યા કરતાં. ‘ Made for each other’ જેવી તેમની ખ્યાતિ હતી. એકબીજા પ્રત્યેનો પ્રેમ હમેશા તેમની આંખોમાં જણાતો, કોની બૂરી નજર લાગી અને આવું બેરહમ કૃત્ય કોમલ કરી બેઠો ? કર્યા પછી તો તેને પોતાને પણ સમઝ ન પડી શું થઈ ગયું. ખૂબ ચાહતો હતો કુસુમને ! કુસુમસી તે કોમલ હતી. કોમલ અને કુસુમ એકમેકના પ્યારમાં પાગલ હતાં. કયા કાળ ચોઘડિયામાં કુસુમના માનસ તંત્ર પર “બાળક માટેની મમતાએ” ડેરો ડાલ્યો અને બસ તેનું વર્તન અને સોચ બદલાયા!દસ વર્ષના સુખી સંસાર નો આવો કરૂણ અંજામ? બેહુદું દૃશ્ય નિહાળી તેનું દિમાગ ફરી ગયું અને અઘટિત આચરણ કરી બેઠો !

લગ્નની દસમી એનિવરસરીની સુંદર પાર્ટી કરી બન્ને જણા કોડાઈકેનાલ ફરી આવ્યા. ત્યાંથી રામેશ્વર થઈ છેક કન્યાકુમારી સુધી ફરવાની મઝા માણી. કન્યાકુમારીનો ઉછળતો સમુદ્ર અને ત્યાં આવેલી વિવેકાનંદની મોટી પ્રતિમા જોઈ હરખભેર પાછાં આવ્યા.દક્ષિણ ભારતની તેમની દસ દિવસની મુસાફરી કુસુમના જીવનમાં બહાર લાવી. ‘મા’ બનવાની તેની વૃત્તિએ વેગ પકડ્યો. સવાર અને સાંજ ખોવાયેલી રહેતી. કોમલની ગેરહાજરીમાં મા તરિકે ભાગ ભજવી ગાંડા કાઢતી !
હમણાંથી કોમલની બહારગામની પ્રવૃત્તિ ખૂબ વધી ગઈ હતી.ખરું પૂછો તો એણે જાણી જોઈને વધારી હતી. માતૃત્વનો સાદ સુણતી કુસુમ પતિને અન્યાય આચરતી. કોમલ આંખ આડા કાન કરતો. પોતાનાથી બનતા બધા પ્રયત્નો પ્રેમ પૂર્વક કરતો. કુસુમ, બસ કશું જોઈ શકતી નહી. ઘેલછા તેના પર સવાર થઈ હતી !
કુસુમને એકલતા સાલતી. કોમલ વગરનું ઘર તેને ખાવા ધાતું. દસ વર્ષમાં ખોળાના ખુંદનારનું આગમન પણ શક્ય બન્યું ન હતું. અચાનક કુસુમની બાળક માટેની ઝંખનાએ તેનું પરિવર્તન કરી જીવન દોહ્યુઅલું બનાવ્યું. દિવસ રાત તેને નાનું બાળક હાથ લંબાવી જાણે તેના તરફ ખેંચી રહ્યું. કહેવાય નહી અને સહેવાય નહી એવા દર્દ વચ્ચે કુસુમ ભિંસાતી રહી.રાતની ઉંઘ વેરણ થઈ. તેની માતૃત્વની પ્રબળ ઝંખના તેને ઝંપવા દેતી નહી !માની મમતા પાછળ દિવાની બનેલી કુસુમ પોતાના આપામાં ન રહી શકતી!

જેને કારણે કોમલ પર્ત્યેનું તેનું વલણ બદલાયું.તેને તો ખ્યાલ પણ ન રહ્યો તે શું કરી રહી છે! પ્યારની જગ્યા બેદરકારીએ પચાવી પાડી. કોમલ જાણતો હતો પણ આંખ આડા કાન કરતો. કારણ સરળ હતું ,કુસુમ પ્રત્યે અનહદ પ્યાર! ઘર્ષણ ટાળવા ઘરની બહાર ઝાઝુ રહેતો. નોકરી પરથી બહારગામ જવાની તક સાંપડે તો ઝડપી લેતો. તેને એમ કે કુસુમથી દૂર રહીશ તો તેને મારી કિમત સમજાશે !

પરિણામ ધાર્યા કરતાં વિપરિત આવ્યું. કુસુમની તીવ્ર એષણા હવે બધા બંધનો તોડી નિર્બંધ વહેવા લાગી. માર્ગમાં આવતા અવરોધોને તે ગણકારતી નહી. તેનું વર્તન હવે છાકટું થયું. કોમલના મિત્રો આગળ પણ તે સરખી રીતે પેશ આવતી નહી જેને કારણે કોમલ મિજાજ ગુમાવતો. કુસુમના આવા વર્તનને કારણે કોમલ શરમજનક પરિસ્થિતિમાં મૂકાતો.

જેલમાં આવ્યો ત્યારે જેમ ઈંડુ વધારે વખત પાણીમા ઉકળે અને કઠણ થઈ જાય તેમ એનું કોચલું પાષણ જેવું થઈ ગયું હતું. દિમાગ તેનું સાતમા આસમાને ચડ્યું હતું. તેથી જ તો આવું અધમ કૃત્ય આચરી બેઠો. તેને જરા પણ અફસોસ ન હતો. એક જાતનો છૂપો આનંદ હતો કે તેણે કુસુમને ઘાટ ઉતારી. જે દૃશ્ય તેણે નજર સમક્ષ નિહાળ્યું હતું તે વિસરવું અશક્ય હતું. તેનો ઘૃણાસ્પદ  વિચાર તેના બદનમાં ક્રોધ ફેલાવવા પૂરતો હતો. જડ જેવો થઈ ગયો. લાગણીહીન કોમલ જેલનૉ કોટડીના દરવાજા પાછળ સૂનમૂન થઈને પડ્યો હતો. વિચાર તંત્ર બધિર અને શબવત ખૂણામાં ટુંટિયુંવાળીને કલાકો સુધી હાલ્યા ચાલ્યા વગર લેટી રહ્યો. ન ઉશિકું યાદ આવ્યું ન ઓઢવાની ચાદરનું ભાન રહ્યું.

આખી રાત આમ પસાર થઈ ગઈ. સવારે પાંચ વાગ્યાના ડંકાએ જેલમાં ચહલ પહલ ચાલુ કરી. કોમલ જૈસે થેની સ્થિતિમાં પડી રહ્યો હતો. સંત્રીએ આવીને ઉઠાડવાની કોશિશ કરી પણ તેની લાલઘુમ વિકરાળ આંખો જોઈને ચાલતો થયો. નવો કેદી છે સમજી તેને છંછેડવાનું ઉચિત ન માન્યું. રાબેતા મુજબનું જેલનું કામકાજ ચાલુ થયું.

જે મુખારવિંદ હમેશા સંતોષ અને આનંદથી ચહેકતું હતું તેને બદલે સખ્તાઈ અને દ્વેષ જણાઈ રહ્યા હતાં. રાતના આવ્યો હતો. કેસની સુનવણી અઠવાડિયા પછીની હતી.તેથી તેની વર્તણુક સામે બહુ સખ્તાઈ કરવામાં ન આવી. આખરે લગભગ ૩૦ કલાક પછી તે જરા સળવળ્યો. લાગ્યું કે પેટમાં ઉંદરડા દોડે છે. આંખ ખોલી ત્યારે ભાન  આવ્યું કે જેલના સળિયાની પાછળ જમીન પર ચત્તો પાટ પડ્યો છે. હવે તેને જણાયું કયા કારણસર અંહી છે. મુખ ઉપર ક્રૂર હાસ્ય ફરકી રહ્યું. નજર સમક્ષ પાછું પેલું ઘૃણાસ્પદ દૃશ્ય જણાયું અને ત્રાડ પાડી,” સાઆઆઆઆ આઆઆઆ લી, આવું નીચ કૃત્ય કરતાં તને  શરમ ન આવી”. હાથ ઉંચો ઉઠ્યો પણ સામે ક્યાં કશું હાજર હતું. હાથ હેઠો પડ્યો. ગુસ્સામાં બન્ને હાથ જોરથી મસળવા લાગ્યો. પોતાની વહાલી કુસુમ અન્યના આલિંગનમાં અને એ વ્યક્તિ તેને ચુંબનોથી નવાજતો, આ દૃશ્ય ફરી પાછું કોમલને દેખાયું અને તે બરાડા પાડી રહ્યો.

સરળ સ્વભાવ્નો કોમલ વજ્ર કરતાં કઠીન બની ગયો. તેના દિલમાંથી પ્રેમ, કરૂણા, સ્નેહ અને સરળતાએ વિદાય લીધી. પ્યારથી ઉભરાતું હ્રદય પાષાણમાં ફેરવાઈ ગયું. ક્રોધાગ્નિએ તેના સમસ્ત અસ્તિત્વને હચમચાવી મૂક્યું. જેને કારણે પાશવી કૃત્ય આદર્યું અને અત્યારે જેલની કાળ કોટડીમાં ઉંધે મોઢે ભોંય પર પડ્યો હતો.

ઘડીમાં અટ્ટાહાસ્ય કરતો અને સમગ્ર વાતાવરણને ડહોળી નાખતો. આજુબાજુની જેલની કોટડીમાં બંધ કેદીઓ તેનું પાગલપણું જોઈ હસતા. કોઇ તેની દયા ખાતા. તેઓ અજાણ હતા કે શામાટે આ નવો કેદી જેલમાં બંધ થયો છે.ગુન્હો તો કર્યો હશે,તેથી અંદર છે. પણ કેટલો ભયંકર અને કયા કારણે ? તેઓ અટકળ કરતાં. આખરે તેનું વર્તન કાબૂ બહારનું લાગ્યું એટલે કુલકર્ણી સાહેબે તેને એકલાને જુદા રૂમમાં રાખ્યો.

કોમલે પોતાની જાત ઉપરનો સંયમ સદંતર ગુમાવી દીધો હતો.પ્રેમમાં નાસીપાસ થયેલાંની આવી હાલત કોઈ સામાન્ય માનવીના દિમાગમાં ઉતારવી મુશ્કેલ હોય છે. તેની સમક્ષ તેનું સમસ્ત જીવન ભંગાર હાલતમાં પડેલું જણાયું. તેનું મગજ બહેર મારી ગયું હતું. શરીરનો અણુ અણુ ક્રોધાગ્નિમાં પ્રજ્વળિત હતો. દુનિયામાં તેનું કહી શકાય તેવું કોણ હતું? તેની વહાલસોયી પત્ની કુસુમ, જે બેવફા નિવડી. તેને માટે ધરતીનો અંત આવી ગયો હતો.

સાનભાન ભુલેલો કોમલ કોઈને દાદ દેતો ન હતો. બે દિવસ સુધી તે કાબૂમા ન આવ્યો ત્યારે ત્રીજે દિવસે જેલના વડા કુલકર્ણી સાહેબ જાતે આવીને તેની કોટડીની સામે ઉભા રહ્યા. ભંગાર હાલતમાં પડેલો કોમલ કુલકર્ણી સાહેબની પ્રતિભાથી અંજાઈ ગયો. તેના બુમબરાડા આપોઆપ બંધ થઈ ગયા. અસ્તવ્યસ્ત હાલતામાં જમીન પર પડ્યો હતો તે સકોચાઈને ખૂણામાં ભરાઈ ગયો. તેની તાકાત ન હતી કે કુલકર્ણી સાહેબની આંખમાં આંખ મિલાવી શકે!

કુલકર્ણી સાહેબની આમન્યા જાળવી આંખ બંધ કરી બેઠો હતો પણ નજર સમક્ષથી તે અજુગતું દૃશ્ય ખસતું ન હતું. પ્રાણ પ્યારી કુસુમ તેના મિત્રની બાહુમાં! મિત્ર પણ તેને વહાલથી નવડાવી રહ્યો હતો. કુસુમ તેના વહાલને ઝિલતા આનંદના અતિરેકમાં ડૂબી ગઈ હતી, ખબર હતી કોમલ બે દિવસ બહારગામથી પાછો આવવાનો નથી. ઘરકામના માણસોને અગાઉથી છુટ્ટી આપી રાખી હતી. આ તો કોમલનું કામ ધાર્યા કરતાં વહેલું ખતમ થયું એટલે કુસુમને સરપ્રાઈઝ આપવા જણાવ્યા વગર વહેલો ઘરે આવી પહોંચ્યો હતો.

‘ન જાણ્યું જાનકી નાથે સવારે શું થવાનું છે’? રાજા રામને પણ ક્યાં ખબર હતી કે રાજ્યાભિષેક પછી વનવાસ અને વલ્કલ ધારણ કરવાનો સમય આવશે? ઘરમાં પ્રવેશતાં પેલા બન્ને મશગુલ હતાં તેમણે અવાજ પણ ન સંભળાયો અને રંગે હાથે પકડાયાં. પરિણામ ભયંકર આવ્યું. પેલો મિત્ર ચાલાક નિકળ્યો. ભાગી છૂટ્યો, કુસુમનો જાન ગયો.પથ્થરની પ્રતિમા સમો કોમલ પૉલિસ આવી ત્યાં સુધી હાથમાં મોટો છરો લઈને બેસી રહ્યો.

રંગે હાથ પકડાયો હતો. અભાનપણામાં ગેરવર્તન આચરતો કોમલ પૉલિસની વાનમાં હાથકડી પહેરીને બેઠો હતો. છૂટવા માટે કોઈ હિલચાલ ન કરતાં માત્ર લવારા કરતો હતો. બે વાર પોલિસે આંખ બતાવી અને ઠોસો માર્યો એટલે માંડ શાંત થયો. કાંઈ ગતાગમ હતી નહી. પોલિસવાન તેને લઈને ગયા પછી ડોક્ટરોની ટુકડી આવી અને કાર્યવાહી શરૂ કરી. કુસુમનો પ્રેમી તો ગચ્છન્તી કરી ગયો હતો. માણસોના ગયા પછી આવ્યો હતો એટલે જ્યારે નોકરોની પૂછપરછ કરી ત્યારે કોઈ જવાબ મળ્યો નહી.
‘મેમસાહેબ જબ સાબ નહી હોતે હૈ તો અલગ આદમીકે સાથ હોતી હૈ’.
‘હમે કિસીકા નામ માલુમ નહી’.
બે નોકરોએ આવી જુબાની આપી જે કોઈ કામની ન હતી.
અરે, ખુદ કોમલને ખબર ન હતી કે કુસુમ કોને ક્યારે મળે છે. એ તો પાગલ પ્રેમી હતો. પત્નીની બેવફાઈએ તેને ઉશ્કેર્યો. પોલિસના માણસોએ કોઈ નિશાન શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો. ખાસ કશું અગત્યનું હાથ લાગ્યું નહી.કોમલ જેલમાં પહોંચ્યો. કશું ભાન હતું નહી. શું થઈ રહ્યું છે તેનો અંદાઝ હતો નહી.
કુલકર્ણી સાહેબ તો નામ ‘કોમલ જોશી’ જાણીને કુતૂહલ પૂર્વક આવ્યા હતા. કોમલની હાલત જોઈને કળી શક્યા કે વાત ગંભિર છે. સુખી કુટુંબનો આદમી પત્નીની હરકત જોઈને ભાન ગુમાવી બેઠો છે.
અનુભવી આંખોમાં કરૂણા ઉભરાઈ. ભલે ગમે તે વ્યક્તિ બેવફાઈ આાચરે અંજામ ખૂન સુધી પહોંચે તે
સ્વિકાર્ય ન હોય. તેના ઘણા રસ્તા છે. સહેલામાં સહેલો છૂટાછેડા ! કઠોરતાનાં કોચલામાં પૂરાયેલો કોમલ અત્યારે માનવના વેષમાં ભેડિયા જેવો દીસતો હતો!

Advertisements

About pravina

Enjoy writing and social work. have loving family with God's grace.
This entry was posted in ફાંસીને માંચડે. Bookmark the permalink.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s