નિવૃત્ત થયા પછી (૮) છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઇશું

કવી મૃગાંક શાહની આ કવિતા મારા આ પ્રકરણ નો આખો સાર જ કહીયે તો ચાલે તેમ છે.

નિવૃત્ત થયા પછી જીવવાના બે દાયકા હોય છે અને તેમાં સાથી સાથે સ્પર્ધા નથી પણ નિર્દોષ ધમાચકડી હોય છે. કહે છેને વધતી ઉંમરે બચપણ પાછુ આવે છે. અને સાથે સાથે સાથીને ભરપુર પ્રેમ પણ આપવાનો હોય છે.પણ કમભાગ્યે તેમ થતું નથી.

પાછલી ઉંમરે એક રોગ વળગે છે સંવેદનશીલતાનો…

“મહાદેવનાં ગુણ તો પોઠિયો જ જાણે ને? એમની તો રગે રગ હું જાણું.”

આ દાવો કરનાર પતિ હોય કે પત્નીતે બંન્ને મહદ અંશે ખોટા જ હોય છે. તે બંન્ને એક મેક્નો ભૂતકાળને જ જાણતા હોય છે તેમના આજ અને આવતીકાલ વિશે તે બંન્ને લગભગ અજાણ હોય છે.ઉંમરનાં અને સમયનાં પરિવર્તનોથી તેઓ લગભગ અજાણ જ હોય છે.

સોમાકાકા અને શાંતાકાકીનાં કેસમાં કંઇક આવું જ  બન્યુ.

સોમાકાકાએ ૫૦ વર્ષનાં લગ્ન જીવનમાં કદી ધાર્યુ નહોંતુ ૭૫ વર્ષે શાંતા કાકી પચાસ ટકા સંપતિમાં ભાગ માંગશે અને છુટા છેડા ની અરજી કરશે. સોમાકાકા બધી રીતે સારા પણ તેમને મન તેમનું સાસરું નબળું અને વારંવાર વહેવારની બાબતે તેમને ઓછુ આવી જાય.જ્યારે શાંતા કાકી આ બધા માં વારં વાર મો સીવી લે. હવે ૫૦ વરસ પહેલા મારા બાપાએ કંઇ ના કર્યુ તેને હવે સુધારી શકાય નાતો હવે ભુલી જાવને?

વાત વાતમાં શાંતાકાકીને ‘ચાલવા માંડ” કહીને ઉતારી પાડ્યા ત્યારે ખરેખર લાગી આવ્યુ.

“પચાસ પચાસ વર્ષ થી નોકરી કરીને ઘર ભર્યુ અને હજી મારા બાપાએ લગન વખતે વહેવાર ન કર્યો વાળી વાતને ચગળતા શરમ નથી આવતી?” ડોક્ટર દીકરા પાસે કકલતા શાંતાકાકી બોલ્યા.

બે પાંચ દિવસે શાંત થઈજતા કાકી આ વખતે સહેજ પણ ટસના મસ ના થયા ત્યારે દીકરી અને વકીલ જમાઈએ શો કોઝ નોટીસ મોકલાવી.

પછીતો વકિલોએ આક્ષેપો અને પ્રતિઆક્ષેપોથી ફાઈલો ભરી.અને વકિલોએ ઘર ભરયા.  બંને જ્યારે કાનુની રીતે છુટા પડ્યા ત્યારે ચાર મોટેલો ઘટીને બે થઈ.ભારતમાં કશુંજ ના રહ્યું અને ડોક્ટર દીકરાએ જ્યારે ઝઘડતી મા ને અલ્ટીમેટમ આપ્યુંંકે સમાધાન કરો નહીંતર સીનીયર હાઉસમાં રહેવા જાવ મારા બાળકો પર કુસંસ્કાર પડે છે ત્યારે શાંતા કાકીની આંખ ખુલી…પણ ત્યાં સુધીમાં બહુ મોડું થઈ ગયુ હતુ.

બહારનું ખાવા પીવાનું અને ટેંન્શનથી સોમા કાકાની પણ કીડની ખલાસ થઈ ગઇ હતી.

આખરે તે દિવસ આવી ગયો જ્યારે મિલ્કતો વહેંચાઈ ગઈ અને ૫૪ વર્ષનાં લગ્નજીવન નું પૂર્ણ વિરામ આવી ગયું.

શાંતિથી વિચારતા સોમાકાકા અને શાંતાકાકી જાણતા હતા કે વાંક બંનેનો હતો.કોઇક જરા વેંત નમ્યું હોત તો જિંદગીનાં અંતિમ તબક્કે છુટા પડવાનો વારો ના આવ્યો હોત. પણ હોની ને કોણ ટાળી શકવાનું હતુ?

ઉપરનું કાવ્ય એટલુંજ સમજાવે છે કે નિવૃત્ત થયા પછી સૌથી મોટું કામ પતિ અને પત્ની વચ્ચે એક મેકનું માન રાખવાનું છે. અને આ માન રાખવાનો અર્થ એટલોજ  કે તમને આટલો વખત સહન કર્યા તે જ સૌથી મોટો ગુણપાહાડ છે માન અને અપમાનનાંઉભરાને સહન કરવા માટે… અને આ ઉંંમરેજ પેલા બાળક જેવી રમતિયાળ વૃતિ આવવી રહી..એ તો છે જ એવી કે એની સાથે એના જેવું ન થવાય. અભી બોલા અભી ફોક જેવું કરીને જીવતા સોમાકાકા અને શાંતી કાકીને ન આવડ્યુ.

જો તેમ કરીને શાંતાકાકી જીવી ગયા હોત તો વકીલોનાં આટલા બધા ઘર ન ભરાત..છેલ્લા પચાસ વર્ષથી આ મેણા સાંભળતા હતા તો હવે જીવવાનું પણ કેટલું હતુ? એટલું જીવ્યા તેટલુંતો નહોંતું જ જીવવાનું ને?

સોમા કાકા બીજે દિવસે દીકરાને ત્યાં જઈને શાંતાકાકીને કેમ લઈને ના આવ્યા? તેમનો અહંકાર તેમને નડ્યો…તેઓ માનતાકે નારી, ઢોલ અને ઢોર એ સબ તાડન કે અધિકારી. આ માન્યતા પણ ખોટી.

અગત્યની વાત એ છે કે સહજીવન જેટલું વધુ સાથે જીવ્યા તે મોટો ગુણ પહાડ છે. એકમેકને સહ્યા તે મોટો ભાગ છે.

Advertisements
| 3 ટિપ્પણીઓ

નિવૃત થયા પછી (૭) એક રમત રમીએ.. સહુને આપણે ગમીએ…!!!

જે રામ કાકા અને લલી કાકી વચ્ચે પાકો દસ વર્ષ નો ફેર. વળી લીલા કાકી બીજી ફેરનાં એટલે નજરું માં જ હેત છલકે. વર્તનમાં તો સંયમ છલકે. ખાસ તો લલીકાકી રસોડું કરતા હોય ત્યારે અંદરનાં રૂમમાં હીચકે ઝુલતા જેરામ કાકાને લલીકાકી ચાનો કપ ધરે ત્યારે હસુ હસુ થતી આંખમાં અમિ છલકાય.ચા થોડો સમય હીંચકે ઠંડી થાય અને મીઠા સબકારે પ્યાલો ખાલી થાય ત્યાં સુધી લલીકાકીની ચાનો સ્વાદ મણાય. છેલ્લે ઘુંટડે ટહુકો થાય ચા તો અદ્દલ ઘુંટાઇ છે. મઝા આવી ગઈ! બેબી.

પહેલા સંતાનમાં “બેબી”  એટલે બંને જણા એક મેકને “બેબી” કહેતા.આમતો થોડુ અજુગતું લાગતુ પણ એ બેબી  ટહુકારે એમની બપોર શણગારાતી.

આ લખાતુ હતુ ત્યારે જેરામ કાકા ૮૦નાં અને લલીકાકી ૭૦ના. દેખીતી રીતેજ તબિયત તો બંનેની સારી અને નિયમિતતા જબર જસ્ત. વસ્તાર મોટો પણ સૌના ઘરો એક જ ડેલીમાં એટલે સાંજે ભજનો જામે. જેરામ કાકા બધાને અવનવી વાતો કરે અને જે અકળાય તેની અકળામણ દુર કરવા એંમના અનુભવ ખજાનામાં થી રોજ નવી વાર્તા નીકળતી. તેઓ પાંચેય દીકરાઓની વહુનેઓ કહેતા.. મારે નસીબે દીકરી આવીજ નહીં..તેથી પ્રભુએ મને પાંચ દીકરીઓ જેવી વહુઓ આપીછે. તેઓને મારા ઘરમાં આવતાની સાથે એક ભેટ અપાય છે અને તે તેમનું ” ઇન લોનું “પદ છીનવી લેવાય છે અને એકલી ડોટર બનાવી દેવાય છે. સસરા તરીકે કોઇ આમાન્યા નહીં પણ બાપ તરીકેના એકલા લાડ અને દુલાર જ મળશે.

પણ જુદા જુદા ઘરેથી જુદા જુદા સંસ્કારો લઈને આવેલી વહુઆરુઓ એમ કંઈ દીકરી થાય? વળી આતો ભણેલી ગણેલી અને કમાતી ધમાતી. એટલે જેરામ કાકા અને લલી કાકીને નવી શાળામાં દાખલ થયેલા તોફાની છોકરાઓને સાચવવા જેવું થયું. વળી પોતાના સંતાનોને તો વહાલથી કે આંખ કાઢીને સમજાવી શકાય પણ પાંચ વહુ ઓ અને એક પછી એક કલ્લોલતાંને હસતાં પૌત્ર અને પૌત્રીઓને જણતી…નિવૃત્ત થયા પછી થોડા લાંબા સમયે આ તબક્કો આવેલ તેથી લલી કાકી થાકી જતી.

પાંચેય દંપતિને સાથે બેસાડીને જેરામ કાકાએ એક દિવસ ભાગલા પાડ્યા. સોમવારે મોટાનાં ઘરે રહેવાનું.. મંગળ વારે તેનાથી નાનાને ઘરે જવાનું બુધવારે તેનાથી નાનાને ત્યાં જવાનું એમ શુક્રવાર સુધી બધાની ખબર રાખીને શનીવાર લલીનો ને રવીવાર અમારો.ભગવાન નો દિવસ.

પુરા દસ વર્ષ અને એક પછી એક દસ પૌત્ર અને પૌત્રીઓનું લાલન પાલન માં થી મુક્તિ જેરામ કાકા અને લલી કાકી ને જ્યારે મળી ત્યારે તેમની લીલી વાડી હરી ભરી હતી. ક્યારેક હસતા હસતા જેરામ કાકા લલી કાકીને કહેતા ૧૪ વર્ષથી મારે ત્યાં આવી છે..૫૫ વર્ષોમાં મારૂં કેટલું ખાઈ ગઈ? હિસાબ કર્યોછે?

લલી કાકી કહે તમારી વાડીમાં કેટલા છોરાં છૈયા ઉછેરીને આપ્યા છે તેનો હિસાબ કરો ત્યારે ખબર પડે મેંં જેટલું ખાધું છે તેના કરતા વધુ વાળ્યુ છે. વળી તમે તો નિવૃત્ત થઈ શક્યા છો પણ અમારે તો છેલ્લાં શ્વાસ સુધી કામ અને કામ.  લલીબા કહે “ચાલો એક રમત રમીએ આપણે સહુને ગમીયે”

ચાલ ને એક રમત રમીએ
મિત્રો તો ખરા જ
દુશ્મન ને પણ ગમીએ…

ભૂલ તો થાય સહુ થી
આપણી ભૂલ પર
નિઃસંકોચ નમીએ….

મુસીબત ને માત કરવા
સામી છાતીએ
સામા પ્રવાહ એ તરીએ….

જીવન જીવવું છે ?
ચાલ તો પછી
મિત્રો સાથે ભમીએ….

થોડી કાળજી જરૂરી છે
શરીર સારું રાખવા
ઘરનું ભોજન જમીએ….

મીઠા સંબંધ રાખવો છે ?
દિલ ચોખ્ખું ચણાક ને
જીભે સાકાર મૂકીએ….

ચાલ એક રમત રમીએ
સહુને આપણે ગમીએ…!!!

અજ્ઞાત

(ઈલા ભટ્ટ દ્વારા મળેલ વોટ્સ અપ સંદેશો)

મોટી વહુ ક્યારેક ગમ્મતમાં કહે. બા. મારી તો તાકત જ નહીં આટલો મોટો વસ્તાર જાળવવાનો.

લલીબા કહે “પંડનું લોહી અને તેમની સુખાકારી માટે કરાતા કામનો કોઇ ભાર જ નહીં. વળી એમના જેવો રક્ષક હોય ત્યારે મજાલ છે કે ઘરમાં તારું અને મારું આવે. ઘરનાં મોભીઓનું કામ છે ઘરની મુઠ્ઠિઓ બંધ રાખવાની.”

જેરામ ભાઇ ત્યારે બોલ્યા “ખરું રોકાણ તો આ નવી પેઢી છે. અમારા માબાપે અમને ઉછેર્યા, ભણતર આપીને જીવન જીવવા જેવું બનાવ્યું. એમનો એ ઉપકાર અમે અમારા વંશજોને ઉછેરી પુરો કરીયે છીએ. વળી ત્રણ ફેક્ટરી અમે બાંધતા શીખવી. મગજમાં આઇસ ફેક્ટરી..જીભમાં સુગર ફેક્ટરી અને દિલ ચોખ્ખું ચણાંક  એટલે મિત્રો વધુ અને ગેરસમજણો નહીંવત.”

નિવૃતજીવન માટે કદીક લલીબા કહેતા જીંદગી ભર કામ કરવું અને ગમતું કામ કરવું એ બે વાત જુદી છે. પૌત્રોમાં મને મારુંં કે મારાસંતાનોનું લોહી દેખાય ત્યારે તેમનો ઉછેર કરવો તે આનંદ પ્રદ બને..પણ તેમાં વહુ કે જમાઇનું લોહી દેખાય તો તે કંટાળા જનક બની જાય.બસ એમજ પાછલી ઉંમર સહ્ય બનાવવી હોય તો નદી નાવ અને સંજોગો અનુસાર આજમાં રહેતા થઈ જવું એ ઉત્તમ ઘટના છે.

જ્યાં જ્યાં મારો ભૂતકાળ આવે ત્યાં ત્યાં આજ સાથે નો સંઘર્ષ આવે જ. ભૂતકાળ તો ગાડીનાં રીવર્સ મીરર જેટ્લો નાનો હોવો જોઇએ અને તેની જરૂરિયાત ક્યારેક જ હોય જ્યારે વર્તમાન કાળ ફ્રંટ વીંડ શીલ્ડ જેટલો મોટો હોવો જોઇએ અને સતત જોતા રહેવું જોઇએ.

જેરામભાઇ ને ઘર આખુ માન આપે લલીબાને ઘર આખુ વહાલ કરે કારણ તો સ્પષ્ટ છે તેઓએ સંસારમાં કરવાનાં સમયે બધુ કર્યુ અને પોતે જીવેલ જિંદગીનાં આધારે સૌને એક વાત સ્પષ્ટ શીખવાડી જેમ ઉંંમર વધે તેમ સૌને આપતા રહો. વર્ષોથી ભેગું કરેલ જ્ઞાન, અનુભવ, પૈસો અને વહાલ જેમ વહેંચશો તેમ આદર, માન અને સદભાવ વધશે જ.

પાછલી ઉંમરે આ આદર અને સદભાવ જ તમને શાંતિ અને તૃપ્તતા આપે છે. ક્યારેક ઉંમર તબિયત અને થાકનો અહેસાસ થાય પણ પૌત્ર અને પૌત્રીનાં સન્માને તે થાક શમી જતો હોય છે.

જેરામ બાપાનાં ગુણોનો ગુણાવાદ કરતા  નાના દીકરાનાં સૌથી નાના દીકરા એ કહ્યું કે દાદા એ કદી પૈસો ભેગો કર્યો નથી પણ તેમને પૈસાની કદી ખોટ પડી નથી. તેમણે જ અમને શીખવ્યું કે હકારે જીવવું, આશાવાદી રહેવું , થાયતો દિલને ચોખ્ખુ રાખવું, કદીક ઘસાઇ છુટવું અને સાદું જીવવું અને આજમાં જીવવું. વૈષ્ણવજન જે રીતે જીવે તે રીતે જીવવું અને પોતાના વર્તન દ્વારા સંસ્કારોનું વહન તેમણે કર્યુ.

જેરામ કાકાએ જ્યારે દેહ છોડ્યો ત્યાર પછી મહીનાનાં ટૂંકા ગાળામાં લલીકાકીએ પણ દેહ છોડ્યો.

ચાલ એક રમત રમીએ
સહુને આપણે ગમીએ…!!!

સીધી સરળ અને યાદ રહે તેવી રમત આપણે રમીયે

આપણી પાસે હોય તે આપીયે અને પાછુ કદી ના માગીએ…

ભુલ થાય તો નમીએ , માફી માગીયે.

સૌને  આપીયે આદર માન , સન્માન અને સહુને આપણે ગમીએ

 

 

 

 

Posted in નિવૃત્ત થયા પછી | 1 ટીકા

નિવૃત્ત થયા પછી (૬) કરૂણા બા વિજય શાહ

નિવૃત્ત થયા પછી (૬) કરૂણા બા- વિજય શાહ

પ્રોફેસર કરૂણા પાઠક નિવૃત થઇને દિલ્હીથી વતન વડોદરા આવ્યા ત્યારે તેમને મોટા કુટુંબની મૂડીનો પરિચય થયો. આ મુડી એટલે પૈસા નહીં પણ લાંબો પહેળો ભાઈ ભાંડુરા નો વસ્તાર..કોઈ ફોઈબા કહે તો કોઇ માસીબા..લગ્ન તો કર્યા નહોંતા એટલે આ બધો વસ્તાર મોસાળ પક્ષે અને કુટુંબ પક્ષેજ હતો અને સૌ ઘડીયાળી પોળમાં જ રહે

કરૂણા એટલે નામ પ્રમાણે જ ગુણ.પ્રોફેસર તરીકે નિવૃત થયા પછી સારુ એવું પેંશન અને ખાતા ના ખુટે તેટલો વારસો અને ખાનાર પેટનું જણ્યુ તો કોઇ જ નહી…એક વખત પાલીતાણા નાં “કંચનબેન નું રસોડા” વિશેનો લેખ વાંચવામાં આવ્યો.

૬૦ વર્ષનાં   નિઃસંતાન બેન ને સાત પેઢીનું ધન વારસામાં મળ્યુ ત્યારે જે પ્રશ્નો મનમાં ઉઠ્યા તે સર્વ પ્રશ્નો કરુણા બેન ને પણ ઉઠ્યા. આજે તો ઠીક છે. હાથ પગ ચાલે છે કાલે ઉઠી ને નહી ચાલે ત્યારે શું? આ બધા સગા વહાલા તો ઘણાં છે પણ કંઇક એવું કરતા જવું છે કે આવતો ભવ પણ સુધરે. વળી ઉપાશ્રય અને સાધુની વાણીએ એટલુ પણ શીખવાડેલું કે હાથે તેટલુ સાથે.

મારવાડ છોડીને પાલિતાણા આવ્યા અને થોડા સમયે તેમને સમજાયું કે સાધુ સાધવીને ગોચરી ઓરાવવાની ( ખાવાનું આપવાની) તકલીફ છે. વળી આમેય તેમનું ભોજન કંદમુળ વિનાનું અને ્સાદુ હોવું જોઇએ. ઘણી ભોજન શાળાઓ હોવા છતા પાસ ની તકલીફ અને વ્રત પ્રમાણે ભોજન મળે કે ના મળે.ઘીમે ધીમે મનમાં વિચાર દ્રઢ થતો ગયો. અને સાધુ સાધવી માટે મફત ભોજન શાળા ખોલી.સવાર નવ વાગ્યા સુધી સાધુ કે સાધવી જણાવી જાય કે પારણું કરવાનું છે કે વર્ષીતપનું બેસણું કરવાનું છે તો તે પ્રમાણે ગરમ ગરમ ભોજન તૈયાર કરી ભાવથી સાધુ સાધ્વીને ઓરાવે ( ખાવાનું આપે).

કરૂણા બેન પાલિતાણા આવી કંચન બેનની સાથે વાતોએ વળગ્યા..

“બેન આ સખાવ્રતની ધૂણી સારી જગાવી છે પણ મનમાં કદી એવો વિચાર નથી આવતોકે હું આ કામ જાતે કરું એવી ભાવના કેવી રીતે તમને થઈ આવી?”

“જ્ન્મનાં સંસ્કાર એવા હતાજ કે સુપાત્રે દાન જાતેજ કરવું જોઇએ, તેથી સાદુ ખાવાનું જાતે બનાવવાનું અને જાતેજ પિરસવાનું તે વાતને જૈન સમાજે સ્વિકારી અને સાધુ સંતોએ અનુમોદના આપી. મોટો હોલ અને બે ત્રણ બહેનો મદદ માં આવી અને આ સત્કાર્યને વેગ મળવા માંડ્યો.”

“તમારી આ પ્રેરણાત્મક વાતો નાના પાયે મારે કરવી છે. તો હું કેવી રીતે શરૂં કરું?”

સાવ સ્રરળ વાત છે. કોઇને પેટ્ભરીને ખાવાનું આપવાનું છે. ન કોઇ નફાનો કે ખોટનો હિસાબ છે.જેનું પેટ ભરાય છે તે આશિષ દે છે.

કરુણા એ સખાવ્રતની ધુણી શરુ કરી ધનતેરસનાં દિવસથી. પોતાના કાકા સને માસીનાં ઘરે સાત પિતરાઈ અને ૪ મસિયાઇ ભાઇને ત્યાં સોનાનો સિક્કો આપ્યો. “બધા કહે બેન આજે તો તમારે તમારા ઘરે સોનુ લેવું જોઇએ.”

” હા. મેં લીધુ અને તમને આપયુ એટલે મને પહોંચીજ ગયુ.

હા દાન પુણ્ય તો તમને જ મળ્યું ને!”

“હવે એક બીજી વાત સાંભળો, તમારા પુત્ર પુત્રી કે પૌત્ર પૌત્રી જે દસમા ધોરણમાં સારા માર્કે પાસ થશે તો ૫૦૦ રુપિયા આપીશ અને બારમામાં પ્રથમ વર્ગમાં આવશે તો ૧૦૦૦ રુપિયા આપીશ.”

બધ્ધા પિતરાઈ અને મસિયાઇ ભાઇ બહેનો ખુશ હતા કારણ કે સ્કોલરશીપ બધ્ધાને મળવાની હતી. કરુણા માસી કે કરૂણા ફોેઈને બધ્ધા ઓળખતા હતા..

ઘરમાં કામવાળી. રાંધવા વાળી અને બાંધેલો રીક્ષા વાળો પડ્યો બોલ ઉઠાવતા હતા અને દર પહેલી તારીખે પગાર ઉપરાંત નાની નાની વસ્તુઓ પણ વિના માંગ્યે મળતી હતી..ફોઇ કહે એ બહાને ત્રણ કુટુંબો પોષાય છે ને? ભગવાને મને ઘણું જ આપ્યુ છે ને મારે મારી હાજરીમાં તેમને વાપરીને જવું છે.

ક્યારેક ભાભીઓ બોલેપણ ખરી થોડુંક તમારા વૃધ્ધ્ત્વ માટે પણ સાચવો ત્યારે એકજ હસમુખ જવાબ અરે ઉપરવાળો ઘડપણ જોવાતો દે? આપણે તો હાલતા ચાલતા જ જતા રહેવાના છીએ.

એક વખતે કર્ણ ની કહાણી તેમના વાંચવામાં આવી.

આખી જિંદગી સોનાનું દાન કર્યું હતું તેથી સ્વર્ગમાં અન્ન પણ સોનાનું મળ્યુ.ત્યારથી અન્ન સદાવ્રત ખોલવાનો વિચાર પાકો થયો.

એક દિવસ તેમને અને તેમના સત્કાર્યને બીરદાવવા સંતો આવ્યા ત્યારે બે હાથે માથુ નમાવીને કરુણાબેન બોલ્યા.” મારા સ્થિર મનોવનમાં ” મેં કર્યુ”નું વિષ ન નાખો. મેં તો મારા કુટુંબ માટે થઈશક્યુ તેટલુ કર્યુ છે. અને એમ કરીને મારા માબાપે શીખવેલા કાર્યને ઉજાળ્યું છે.જેમાં મેં સંસકાર નિભાવ સિવાય કોઇ વિશિષ્ટ કાર્ય નથી કર્યુ. હા મારું કરેલું કામ ગમે તો તે કામ કરી ભુખ્યાને ભોજન આપો. સમાજે મને આખી જિંદગી આપ્યુ હતું તે પાછુ વાળાવાાનાંસમયે પાછું વાળું છું તે કંઈ મોટુ કામ નથી”

સંતો વ્હાલથી ખભો થાબડતા બોલ્યા કરૂણા બહેન ધન્ય છે તમને અને કળયુગમાં સત્યુગી જીવન જીવતા તમને અને તમારા કુટુંબને.તમારા જેવા પાવક વિચારક અને પાલક સંતાનો ને કારણે કોઇ પણ ટેકા વિના આ પૃથ્વી ટકેલી છે.

મળ્યુ ત્યારે વિચારમાં પડ્યો. ધર્મ રાજા કહે તમે આખુ જીવન સોનું જ આપ્યું હતુ પણ અન્ન દાન કયારેય નહોંતુ કર્યુ તેથી અહીં પણ સોનું મળ્યુ. ત્યારથી કરૂણા ભુખ્યાને ભોજન આપવા કટીબધ્ધ થઈ.

રવિવારે ૧૧ ડબ્બા ભરીને હાંડવો થવા લાગ્યો અને ૧૧ ઘરે પહોંચવા લાગ્યો તો ક્યારેક થેપલા અને ક્યારેક વડા એમ દરેક મહીનાની પહેલી તારીખે કંઇક નવું બનવા લાગ્યુ અને પહોંચવા લાગ્યું. વળી જો કોઇક તહેવાર કે જન્મતારીખ હોય તોબીજો નાનો ડબ્બો મિઠાઇનો પણ જતો…

બધા તેમને વહાલથી કરૂણા બા કહેતા. કરૂણા બા સામે એટલા વહાલથી સૌને આશિષ આપતા અને મનોમન કહેતા પ્રભુ એ મને લખેશરી બનાવી તો આ સૌ ભાંડેરાઓને મદદ કરી શકું છુ. ભગવાન તારો લાખ ઉપકાર..

તેમના નાણા નો વહીવટ કરતો અતુલ પણ આશ્ચર્ય ચકીત થતો અને કહેતો..બા તમારા પૈસા જ્યાં રોકું અને પૈસા બમણા થઈને ઉગે છે. બા તમે નહીં હોય ત્યારે આ સદાવ્રત ચાલશેને?

મારી પાસે અગીયાર જોડી હાથ છે. તેઓ આ સદાવ્રત ચલાવશે અને મારા સાજા માંદે તેઓજ ચલાવશે આ સત્કર્મની ધૂણી. આ સૌએ પાંચ વર્ષમાં મારા પગલે તેમના કુટૂં બ કબીલામાં બીજા પંચાવન કુટૂંબોને રંગ્યા છે. વળી ત્રણ તો સિંધરોટ્નાં પતિયાઓને જમાડે છે. સમાજને ઉપયોગી થવાની ભાવનામાં જ્યારે ઘસાવાની ભાવના ઉમેરાય ત્યારે જ દીપથી દીપ જલતો રહે.

 

કરૂણા ફઈ વિશે એક વાત કહું?” સંતને વિનંતી કરતા ભત્રીજી મૈત્રી બોલી

સંતની અનુમતિ મળતા મૈત્રી બોલી ” કરુણા ફઈને સારુ લગાડવા અને તેમને નિરાશ થતા ન જોવા જ હું બહું ધ્યાનથી ભણતી હતી અને જ્યારે ૯૧% આવ્યા ત્યારે તેમના પ્રસન્ન મ્હોં પર હાસ્ય જોવા બહુ તરસતી હતી. એ એક પ્રસન્નતાએ ઘરનાં સૌને ખુશ કર્યા હતા.સમયસર પ્રોત્સાહને મને તેમની ઉપરાંત શાળામાં પણ બહુમાન અપાવ્યું.

એક દિવસ તેમને અને તેમના સત્કાર્યને બીરદાવવા સંતો આવ્યા ત્યારે બે હાથે માથુ નમાવીને કરુણાબેન બોલ્યા.” મારા સ્થિર મનોવનમાં ” મેં કર્યુ”નું વિષ ન નાખો. મેં તો મારા કુટુંબ માટે થઈશક્યુ તેટલુ કર્યુ છે. અને એમ કરીને મારા માબાપે શીખવેલા કાર્યને ઉજાળ્યું છે.જેમાં મેં સંસકાર નિભાવ સિવાય કોઇ વિશિષ્ટ કાર્ય નથી કર્યુ. હા મારું કરેલું કામ ગમે તો તે કામ કરી ભુખ્યાને ભોજન આપો. સમાજે મને આખી જિંદગી આપ્યુ હતું તે પાછુ વાળાવાાનાંસમયે પાછું વાળું છું તે કંઈ મોટુ કામ નથી”

સંતો વ્હાલથી ખભો થાબડતા બોલ્યા કરૂણા બહેન ધન્ય છે તમને અને કળયુગમાં સત્યુગી જીવન જીવતા તમને અને તમારા કુટુંબને.તમારા જેવા પાવક વિચારક અને પાલક સંતાનો ને કારણે કોઇ પણ ટેકા વિના આ પૃથ્વી ટકેલી છે.

Posted in નિવૃત્ત થયા પછી | 2 ટિપ્પણીઓ

હકારાત્મક અભિગમ- સુખ દુઃખ અને તટસ્થતા

"બેઠક" Bethak

જન્મ અને મરણ સુધીની યાત્રા એટલે માનવ આયખું. એમાં કેટલીય લીલી-સુકી, કેટલાય ચઢાવ-ઉતાર જોવાના આવતા હોય . હવે આ દરેક પરિસ્થિતિ મનભાવન તો હોવાની નહીં. ગમતાનો કરીએ ગુલાલ પણ ના ગમે એનું શું?

એક માણસ અત્યંત દુઃખી હતો. એનું દુઃખ દૂર કરવાનો ઇલાજ એની પાસે તો હતો નહીં એટલે એ પોતાના દુઃખનો ઇલાજ શોધવા એક સંત-મહાત્મા પાસે ગયો. જ્ઞાની પુરૂષે એની વાત ખૂબ શાંતિથી સાંભળી પછી એમણે એક મુઠ્ઠી મીઠુ લઇને બાજુમાં પડેલા પાણીના લોટામાં એ બધુ મીઠું નાથી દીધું અને પેલા માણસને લોટાનું પાણી પીવાનું કહ્યું .

પેલા માણસે પાણી પુરુ કર્યું એટલે મહાત્માએ એને સવાલ કર્યો..

“ પાણીનો સ્વાદ કેવો હતો ?”

મ્હોંમાં રહેલા બાકીના છેલ્લા પાણીના ઘૂંટડાને થૂ થૂ કરીને કાઢી નાખ્યો અને મ્હોં બગાડતા જવાબ આપ્યો….

“અત્યંત ખારો.”

જરાક હસીને મહાત્માએ પેલા માણસને બીજી એક વાર મુઠ્ઠી ભરીને મીઠુ લેવાનું કહ્યું અને પાસેના સરોવર કિનારે લઈ ગયા. સરોવર કિનારે પહોંચીને મુઠ્ઠી ભરેલું મીઠું એ સરોવરમાં નાખી…

View original post 265 more words

| Leave a comment

નિવૃત થયા પછી (૫) સમજણનું ઉંજણ

સમજણનું ઉંજણ

નિખિલ અને વિભા – બંને શિક્ષક.

વળી નિવૃત્ત પણ સાથે થયા

એકજ વર્ષમાં નિખિલ રાત્રે ઉઘમાં જ ચાલ્યા ગયા.

વિભા જાણે કે નિવૃત સમય હજી માણે તે પહેલા તો વૈધવ્યનો આકરો સમય આવી ગયો.

આસ્ટોડીયામાં રોડ ટચ મકાન જેમાં નીચે તેમનો ટ્યુશન ક્લાસ અને ઉપર પહેલે અને બીજે માળે નાનું ઘર.બીજો માળ વિભા અને નિખિલ રહે અને નાનો સુકેશ અને તેની પત્ની સુહાસીની રહે.વળી નાનો પૌત્ર કલમ પણ બીજા માળે રહે. મોટો કેતન નોકરી દુર એટલે જુદો રહે.તેથી ભાડે રહે અને બે મોટા સંતાનો તેથી કાયમ હાથ ભીડમાં રહે.તેથી નિખિલ કેતનને તેના ભાડામાં રાહત થાય એટલે કાયમ હજાર રુપિયા આપતો.

નિખિલનાં મૃત્યુ પછી વિભા પાસે કેતન કાયમ સુકેશની ઇર્ષા કરતો અને કહેતો એને તો ભાડુ બેઠું જ બચેને? સુહા આ સાંભળે અને બબડે તમારે કેવી શાંતિ? બા અને બાપાને સહેવાના નહીંને? વિભા ટ્યુશન ની આવકો સાચવે પણ નિખિલની જેમ મેથ્સ અને અંગ્રેજીનાં ટ્યુશનો નહીં એટલે એ આવકો પાંગળી.

વરસ પણ નહી થયુ હોય ને કેતન ઘર વેચવા મમ્મીને સમજાવવા આવ્યો…” મમ્મી આ ઘર હવે કાઢી નાખીયે તો પરામાં બે ઘર લેવાય અને ભાડા ભરવાની ઝંઝટ જાય.”

સુકેશને વાત ન ગમી પણ જે દીકરો દુર રહેતો હોય તે વધુ ડાહ્યો હોય અને તે જેમ કહે તેમ અત્યારસુધી થયું હોય ત્યારે મણીનગર ઇસનપુરમાં બે ફ્લેટ લેવાયા. અને વિભા બેન મહિનો મોટાને ત્યાં અને મહીનો નાનાને ત્યાં એમ બે ઘરોમાં વહેંચાતા રહેતા. ટ્યુશન ક્લાસ બંધ થયા એટલે હાથ પણ તંગ થયા. પ્રાઇવેટ સ્કુલોમાં પગાર સિવાય કોઇ બીજી આવકો નહીં. બે પાંદડે કરેલી થોડીઘણી બચતો પુરી થઈ અને એક દિવસ કેતન બાને ના લઈ ગયો.સુકેશે પુછ્યુ ત્યારે તારી ભાભીની તબિયત સારી નથી. કહીને બાનું ગાળીયુ કાઢી ગયા.

વિભાને આ ના ગમ્યુ પણ હવે દીકરાઓને પનારે પડ્યા છીએને કહીને થોડુંક બબડ્યા અને નાનીબેન જીજ્ઞા પાસે  ડબ ડબ આંસુ પણ પાડ્યા.

ફોન ઉપર જિજ્ઞા કહે “મોટી બેન તમારા ઘરની અંગત વાત છે તેથી હું ના બોલી પણ મકાનનું વહેંચણું જ ખોટુ થયુ હતું એક કરોડ અને બાર લાખની તું ધણી અને તારું પોતાનું કોઇ ઘર જ નહી? મને પુછેને તો હું ત્રણ ભાગ પાડુ અને મર્યા પછી એ ભાગનાં બે ભાગ ભલેને બેઉ દીકરા લે.”

“પણ તેમ કરવા જવામાં ઘર નાના થતા હતા. મને એમ કે મારું જ લોહી છે ને? ક્યાં પારકુ છે.વળી આસ્ટોડીયાનાં મકાન જેટલા નાના મકાન લેવા કરતા થોડુંક મોટું મકાન થાયને?”

જિજ્ઞા કહે “પછી આવી થોડીક અગવડોને સહેતા શીખી જાવ મોટી બેન.સુહાસીની તારી સાથે બહુ રહી હવે કેતન-કેયા સાથે આવતે મહીને તું બે મહીના રહેજે…”

“જો કે આમતો બેઉં ઘર દુર તો નથી પણ મારું પોતાનું ઘર હોય તો આ વારા નો કંટાળો ના આવે.”

તે સાંજે વાતનું વતેસર થઈ ગયું.

બા ને તો કોઇને ત્યાં ફાવતુ નથી.કહીને કેતન નજીકનાં ઘરડાઘરમાં મુકી આવ્યો ત્યારે સૌને નવાઈ લાગી.

બે દીકરા વચ્ચે મા ના સમાણી?

વિભાબેન તો ભણેલા હતા. તેમણે મન સાંકડુ ન કરતા થોડી મુક્તિ મળી કહીને મહીનો કાઢ્યો તો ખરો પણ નિખિલ તેમનાથી ભુલાતો નહોંતો.તેમણે વિભાને કહેલ હતું કે થોડો પૈસો હાથે રાખજે પણ વિભા કહે મારે પૈસાનું શું કામ છે?

સુકેશ અને કેતન બંને મારું લોહી છે. તેમને ઠીક લાગ્યુ તેમ કર્યુ.એમ કરવાથી હેત પ્રીત સચવાશેને? તો તેમ.

બીજે મહીને ઘરડા ઘરમાં ૭૦૦૦ ભરવાના હતા ત્યારે કેતનને પેટમાં દુખ્યું. સુકેશે તો છણકોજ કર્યો કેતનભાઇ તમે મુકી આવ્યા છોને તો તમે જ ભરો.

જીજ્ઞાએ તે હપ્તો ભર્યોતે વિભાબેને જાણ્યુ ત્યારે બંને છોકરાવને ખખડાવવાને બદલે તેમના  દાગીનાઓ વેચી દઇને બેંકમાં સીડી કરી તેના વ્યાજમાંથી ગોઠવ્યું ત્યારે સુકેશેને ના ગમ્યું. તે બોલ્યો “બા મને પુછવુંતો હતુ?”

એક દિવસ તેમને ઘરડાઘરમાં રહેવું આકરુ લાગ્યું. ઘરડાઘરમાં બધું હતું પણ પૌત્રો માટે તે ઝુરતા હતા. નિખિલ કહેતો હતો તેમ સ્વમાન સચવાતું હતું પણ મહીને ૭૦૦૦નો ખર્ચ ખટકતો હતો તેથી તેમણે બંને છોકરાઓને બોલાવી ને કહ્યું..” બેટા મને લાગે છે કે જે પૈસા ઘરડાઘરમાં અપાય છે તે નો પહેલો અધિકાર તમારો છે. તેથી જેમની સાથે રહીશ તેમને ૭૦૦૦ રુપિયા પેઈંગ ગેસ્ટ તરીકે હું રહીને આપીશ. મને અને મારા ઠાકોરજી માટેનાં એક રૂમ જુદો આપવો.”

ભણેલા મા બાપ અને અભણ માબાપ વચ્ચેનો તફાવત તરત દેખાઇ ગયો.

તેમણે વાત આગળ વધારતાં કહ્યું ” મારા એકલા જીવને જોઇએ શું? બે ટંકનું ભાણુ અને સાજે માંદે સારવાર. અને મારા તરફથી એક વધુ બાહેંધરી ..હું તમારી વાતોમાં કોઇ માથુ મારીશ નહીં.કે મારા ભૂતકાળમાં વસીશ નહીં. હા મારે જ્યાં જવું હોય અને રહેવું હોય તે મારી મુનસબી કોઇ વારા નહીં. બોલો કબુલ મંજુર?

સુહાસીની અને કેયાને બંને ને તાકડે મધ દેખાયું પણ સુકેશ લજાયો. ” બા. તેં કદી અમારી પાસે પૈસા માંગ્યા નથી તો આ ઉંમરે અમારાથી તમને કેવી રીતે કહેવાય કે બા અમને પૈસાની તાણ પડે છે?”

પણ હું તને સામેથી કહું છું ને કે ઘરડાઘરમાં પૈસા આપવાને બદલે તમને પૈસા દઉં તે વ્યાજબી છે ને?

“બા અમને ના સમજાયુ” કેતને લજ્જિત અવાજે ખુલાસો માંગ્યો.

“જો દિકરા હવે હું જીવવાની કેટલું? બહુ બહુ તો દસ વર્ષ પંદર વર્ષ. અને આ બધી મિલ્કત મર્યા પછી તમારી થાય તેના કરતા જીવતે જીવ મારી હયાતિમાં વપરાય તો કેવું સારું?”

“પણ…”કેતન ખમચાયો.

“જો સાંભળ દીકરા દાગીના પડ્યા પડ્યા વધવાના નહોંતા તેનું રુપાંતર કરી ફીક્સ ડીપોઝીટો કરી છે અને તેના વ્યાજ્માં થી આપણે સૌ મઝા કરીશું .જાત્રાઓ કરીશું પર્યટ્નો અને પિકનીકો કરીશુ – વળી એક વધુ વાત સમજ તમારા સૌની સાથે રહેવામાં ઓછો સમય મારો છે તેથી તે સમયને વાપરવાની ઉતાવળ મને વધુ છે. એક વધુ વાત સાંભળ આ પૈસા હું સુહાશીની અને કેયાને વાપરવા આપવાની છું.”

સુહાસી અને કેયાએ આ જાણ્યું કે બાને રાખનાર ને મહીને  સાત હજાર મળવાના છે તો તેઓ રાજી રાજી થઈ ગયા. બાને પોતાને ઘરે રાખવાની હોડ લગી અને દાદીને દીકરાઓનાં દીકરા મળતા થયા.

જિજ્ઞાને મોટીબેન વિભાનાં દિવસો ફરી ગયાનું જાણીને આનંદ આનંદ થયો.

વિભાબેન મોટી ઉંમરે ઘરનો મોભ કેવીરીતે બનાય તેનો ચમત્કાર શિખવતા જિજ્ઞાને કહ્યું મોટી ઉંમરે છ મહીના ઘરડાઘરમાં રહ્યા પછી મને એટલું તો જરૂર સમજાઇ ગયું હતું કે દુઃખ નાં કારણોમાં મોટા ભાગે સરખામણી જ હોય છે. આ દુઃખમાં પાછુ અધુરુ હોય તેમ “મારા પૈસા” અને “તમારા પૈસા”વાળા ભેદભાવ વિચારભેદ વધારે ત્યારે બુધ્ધિજન્ય  ઉપાય એકજ હતો. સરખામણી દુર કરી દીધી. અને મારા પૈસા જ્યાં ખર્ચાતા હોય ત્યાં આજ માં તેમના પૈસા બચતા હોય તેથી સમજણનું ઉંજણ પુરાઇ ગયુ. હું પણ એક વખત વહુ હતીને?

છ મહીનાનો ઘરડાઘરનો નિવાસ મને વિચાર કરવા માટે પુરતો હતો. કેટલાક કલ્પિત ભયો ઉભાતો હતાજ કે કાલે ઉઠીને મોટો ખર્ચો આવશે તો? તો જવાબ હતો બેંકની એફ ડી છે જ ને…વિભાબેને બુધ્ધિગમ્ય ઉકેલ આપ્યો હતો અને તે છોકરાઓને ગમ્યો હતો

 

| 1 ટીકા

નિવૃત થયા પછી- (૪) થોડીક “સ્પેસ” આપતા શીખવાનું-વિજય શાહ

થોડીક “સ્પેસ” આપતા શીખવાનું

નિવૃત્ત થયા પછી એટલું તો જરૂર સમજાયું કે જે વટ હતો તે ખુરશીનો હતો. હવે ખુરશી નથી તો વટ પણ નથી. નાણે નાથાલાલ હતા હવે નાથીયો કહેતા શરમાતા નથી. આ પરિસ્થિતિ સ્વાભિમાની ગણપત દેસાઇને માટે બહુ અઘરી હતી.ત્યાં સુધી કે ઘરમાં કોઇ તેમને પુછતું નહીં કે સાહેબ ચાનો સમય થયો છે ચા પીશો?

ઘડીયાળનાં કાંટે જીવન જીવાતું હવે નોકરી નથી, માટે ઠેબે ચઢાતું.. હવે તમારે ક્યાં જવાનું છે? ઘરમાંજ છો ને? અરે આવું હીણપતભર્યુ વર્તન તૃપ્તિ પાસેથી પણ અપેક્ષીત નહોંતું. જો કે તે રીટાયર નહોંતી થઈ. તેનું રસોડૂ ચાલુ હતુ અને તેની જબાન પણ મારામાં વાંધા શોધી શોધીને મને અપાતી ત્રણ રોટલીનાં બદલામાં સારુ એવું સંભળાવતી હતી. ઘરમાં બેઠા છો તો કદી શાક સમારો કે કદી વાસણો ધોઇ નાખશો તો કંઈ નાના બાપનાં નહીં થઈ જાવ જેવી વાતો કરતી તૃપ્તિ ક્લેશ કરાવતી. જોકે દેસાઇની સુરતીભાષા તો આમેય તોછડી પણ ગણપતથી તે સહન નહોંતું થતું. આખા જગતમાં પત્ની નો તુંકારો તેને ન પચતો. એ ગમ ખાઇ જતો અને જાતને ભાંડી લેતો રીટાયર થવાની આ આડ અસર…

ગણપતને થતું કે મેં નિવૃત્તિ જાતે નથી લીધી પણ સરકારને હવે મારો પગાર પરવડતો નથી. તો તેમાં મારો કંઈ દોષ? તૃપ્તિ પણ બબડતી રહેતી આખો દિવસ ઘરમાં બેસી રહો છે તેથી મને પણ જંપવા નથી દેતા!.ગણપતે તે દિવસે કહી જ દીધુ. આ શાક સમારવાનાં કામ માટે તું તલવાર ચલાવવા જેવી વાત ના કર.હું તું જે કામ ચીંધે છે તે કામ નથી જ કરવાનો અને તું જે કામ માં બીઝી રહે છે તે કામ કરવાનું મેં તને કહ્યું નથી. તું જાતે જ કામ ઉભા કરે છે અને હું તે કરું તે માટે ધમ પછાડા કરે છે.

તૃપ્તિ તરતજ  છણકો કરીને ઉભી રહી “આ અમેરિકા છે. અહીં કોઇ કામ પુરૂષનું છે અને કોઇ કામ સ્ત્રીનું છે તેવા ભાગલા પાડેલા નથી. જે કામ દેખાય તે દરેક્નાં ભાગનું અને જેનો હાથ નવરો પડે તે કરી નાખે.”

“મને તલવાર ચલાવતા આવડે છે અને સાથે સાથે એટલું જ્ઞાન છે કે તલવાર થી ભીંડા ના સમારાય સમજી.. કામ સોંપવું હોય તો એવું સોંપ જે મને શોભે…”

“જો ગણપત! ઘરનું કામ પછી ગમે તે હોય તે કામ જ કહેવાય અને દાનત હોય અને પ્રેમ હોય તો તે જોતાની સાથે થઈ જાય,,કંઈ રાહ ના જોવાની હોયકે તૃપ્તિ કહે પછી કરું.”

“વાતનું વતેસર ના કર. હું તારી પાસેથી કે કોઇની પાસેથી “બીચારાનું” લેબલ નથી ઇચ્છતો. આખી જિંદગી મહેનત કરી છે ત્યારે બે પાંદડે થઈને આ નિવૃત્તિ ખાળુ છું.

ગણપત સામે રોષથી થોડોક સમય તૃપ્તિ જોતી રહી..પછી ડબડબાતી આંખે તે બોલી.” તમેય તમારા ઘરવાળા  જેવા જડ નીકળશો એવી મને ખબર ૪૫ વર્ષે પડી.”

“ખલાસ! અંતિમ બ્રહ્માસ્ત્ર છુટી ગયું”

ગણપતની ૪૫ વર્ષની એક પત્નીત્વનું તપ .. પ્રેમ દાવ ઉપર લાગી ગયો. અને આમેય સ્ત્રીનું રુદન તો એવું શસ્ત્ર છે રાજા રામ પણ હારી ગયા હતા ત્યાં ગણપતનો શું કલાસ!”

ગણપત રસોડામાં કામ કરતો થઇ ગયો

ચાનાં કપ રકાબી સાફ કરતા કરતા કપની દાંડીઓ બટકાઇ ગઈ..

કોબીનું શાક સમારતા શિરપાવ મળ્યો તમારા માથા જેવું કાપ્યું છે.

એકની એક વાત કેટ્લી વખત સમજાવવાની? ચપ્પુ  કાંટા અને ચમચી મશીનમાં ઉંધા મુકવાનાં ચપ્પુની જેમ કે જેથી લેતા વાગે નહીં,

સફરજન છાલ સાથે ખાવાનું

દિવસમાં ચા બે જ વખત પીવાની સવારે અને બપોરે. સાંજે દુધ લેવાનું

ગરણીમાંના ચાનાં કુચા તરત ટ્રેસ કેનમાં નાખવાના અને તપેલી માં પાણી ભરવાનું કે જેથી ધોતી વખતે તકલીફ ન પડે

“મેં તો તને કહ્યુ હતું કે હવે આ ઉંમરે નવા કાંઠા ના ચઢે..પણ તુ માની જ નહીં.”

” ના તમે ઘરમાં પરોણા ની જેમ કામ કરોછો. તમને સીતેર થયા તો હું કંઈ ૪૦ની નથી.. મને પણ સીત્તેરમાં બે જ ઓછા થ છે. જરા ધ્યાનથી કામ કરશો તો બગાડ ઘટશે અને નુકશાન નહીં થાય.”

” જો મારી પાસે કામ કરાવવું હોયતો તારે તારા જેવીજ ચોખ્ખાઇ અને ગુણવત્તા નો આગ્રહ ના રાખ. અને આ મનમાં જે ઊગે તે કહી દેવાની તારી વાત ખોટી. તું કહીશ તો હું  બપોરની ચા મુકવાનો તને આગ્રહ નહી કરું પણ મારી સાથે  નવી વહુની રસોઇ પરીક્ષા લેતી સાસુની જેમ કડકાઇ થી ના વરત”

છ મહીને રસોડામાં પ્રવેશબંધી થઈ ગઈ. ખાવાનુ બનાવતા શીખતા નથી પણ બગાડવામાં નંબર એક છો.

“તૃપ્તિ!  સ્કુલમા સ્કાઉટમાં હતો ત્યારે રસોઇ શીખ્યો હતો પણ તે કાચી પાકી રસોઈ અમે ખાતા હતા તે ખાવાની તમારી તાકાત નહીં.”

તૃપ્તિ ગણપતનાં ખોંખારાને સમજી ને હસી અને બોલી છ મહીનામાં આખા વરસનું તેલ બાળી નાખ્યું અને ઉપાવાસો કરાવ્યા નફામાં.

નિવૃત્તિ પછી આ પ્રસંગોએ ગણપતને એટલુ જ શીખવ્યું

પત્ની એ ઘરની બૉસ છે. તેને ખુશ રાખવા યેસ બૉસ કહેવું. નોકરી જે જતી રહી છે તેનો ફાંકો છોડી દઈ “આજમાં” મગન રહેવું. આ ટેંશનમાં તેને બીપી આવ્યું

તૃપ્તિની મોટી બેને તૃપ્તિને પણ ઠપકો આપતા કહ્યું “જીજાજી પાસેથી કામ કરાવવાનો તારો આગ્રહ જ ખોટો હતો.અમેરિકામાં પરણી ને આવ્યા પછી બેઉ જણ નોકરી કરે, તે તેં ના કરી.  અને તેમને અમેરિકન ખાવા થી ના કેળવ્યા તે ભુલનું આ પરિણામ છે.”

” પણ મોટી બેન અમારા જેવા ઘણા જોડા છે જે ઘરમાં કામ કરે છે પણ ગણપતને “દેસાઇ ” હોવાનો ફાંકો છે.તેથી નથી કરતો.”

” પણ સામે તું પણ સવાદેસાઇ છે ને? તેણે કરેલા કામો તારા જેવા ચોખ્ખા ના થાય તો ખખડાવાયતો  ના ને.”

” મોટીબેન તમે તટસ્થતાથી ન્યાય કરજો.. આ ઉંમરે થોડાક તો હાથ પગ ચલાવવા જોઇએને? કાઉચ પર બેસીને ટીવી સમાચાર અને સ્ટડી રુમમાં કોંપ્યુટર પર બેઠા બેઠ રહે તે ચાલે?”

” ગણપત તો સારો છે કે તે વળી ગયો. પણ રસોડામાં તેં એને ઠરવા ના દીધો.”

“કેમ મોટીબેન એમ બોલ્યા? ”

” આપણે બચપણ માં રસોઈ શીખતા હતા ત્યારે ખાવાનું નહોંતુ બગડતું? પણ મમ્મી ક્યારેય આપણ ને રસોડામાંથી કાઢી નહોંતા મુક્યા. જે ભુલ હોય તે સમજાવતા અને ફરી થી બગાડ ન થાય તે માટે સમજાવતા. ખરુંને?”

“મોટી બેન મેં એ ના વિચાર્યુ.. પણ બગાડથી મારો જીવ બળી જતો હતો એટલે હૈયુ બાળવા કરતા હાથ બાળવા સારા એમ કરીને મેં તેને રસોડામાં મુક્તિ આપી દીધી.”

“એ તો તેં બીજી ભુલ કરી. થોડો સમય તારી હાજરીમાં તેની પાસે કામ કરાવ.. કાલે ઉઠી ને તું નહી હોય તોદસ પંદર દિવસ એ જાતે રાંધી શકે તેટલું શીખવા દે. પણ તારા વર્તનની તોછડાઇ કાઢી નાખજે.”

મોટી બેન ના આ દ્રષ્ટિબિંદુને સમજતા તૃપ્તિ બોલી” હા મોટી બેન તમે સાચા છો. જેમ લગ્નજીવન માં નવોઢાને માટે જેટલું સહજીવન અનુકુલન જરુરી હોય તેમજ નિવૃત્ત થયા પછી બંને માટે સહજીવન માટે અનુકુલન જરુરી  બને છે.”

મોટીબેને વાત પુરી કરતા કહ્યુ” જો તૃપ્તિ આ ઉંમરે તને સમજાવવાનું ના હોય કે પતિ અને પત્નીએ બંને ને થોડીક “સ્પેસ” આપતા શીખવાનું. વળી એમ કરી એક જ્યારે હોય “આગ” ત્યારે બીજાએ થવાનું “પાણી.”

 

 

 

 

 

| 2 ટિપ્પણીઓ

આવકાર -સરયૂ પરીખ

આવકાર

આહટોથી આંગણું છલછલ છલકતું ગાય છે,
આજનાં આનંદમાં તનમન હસીને ન્હાય છે.

નહીં નહીં જે  જાણતો કે જીંદગીમાં આખરે,
શુદ્ધ કર્મી માનવીઓ પ્રેમથી પૂજાય છે.

શત્રુઓના ખેલ સામે ખેલદિલ થઈ ઝૂમતો,
સ્નેહ કેરા સ્પર્શ સાથે મિત્રતા પરખાય છે.

રાખીને જે આપતો ને આપીને જે રાખતો,
દાન ને સ્વીકાર બેથી ધન્ય જીવન થાય છે.

દ્વાર પર તોરણ સજાવી રંકને સત્કારતો,
તેની સાથે કૃષ્ણ હોંશે રાસ રમવા જાય છે.

—–    સરયૂ પરીખ

Posted in અન્ય બ્લોગ ઉપરથી ગમેલુ | Leave a comment

પુસ્તક : પ્રકાશનથી પુરસ્કાર સુધીની સફર – ડૉ. અશોક ચાવડા

| 1 ટીકા

હકારાત્મક અભિગમ – સમીક્ષા

"બેઠક" Bethak

Question: What is the best advice your mother ever gave you?

Answer By Jonathan Pettit

જ્હોનાથન પેટીટ નામથી તો આપણે સૌ સાવ અજાણ્યા છીએ .એ નામ આજ સુધી આપણા કાને પડ્યું પણ નહીં હોય શક્ય છે ભવિષ્યમાં પણ નહીં પડે. પરંતુ એમણે એમના જીવનની એક એવી મર્મ સ્પર્શી વાતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો એ આજે અહીં મુકુ છું.

એ કહે છે કે જ્યારે તેઓ દસ વર્ષની ઉંમરના હતા ત્યારે એમની માતાએ બનાવેલું અત્યંત ટેસ્ટી ખાવાનું મઝાથી ખાધું. ત્યાર બાદ એ એમની પ્લેટ સાફ કરતાં હતાં ત્યાં એમના માતાએ આવીને કહ્યું, “ સોરી દિકરા, આજે પણ ખાવાનું અત્યંત ખરાબ હતું નહીં?”

જ્હોનાથને આશ્ચર્ય અને આઘાત પામતા મા ને કહ્યુ, “ ના , ખાવાનું અત્યંત સ્વાદિષ્ટ હતું. મને ખરેખર ખુબ ભાવ્યું.”

“ ખરેખર ? હવે આશ્ચર્ય પામવાનો વારો એમની મા નો હતો. “ તું કાયમ કશું જ બોલ્યા વગર ચૂપચાપ ખાય છે. ક્યારેય કશું કહેતો નથી, મારું બનાવેલું ખાવાનું તને ભાવે છે એવું…

View original post 312 more words

| 1 ટીકા

મારું ગામ, મારું સ્વાભિમાન અને ત્યાંની યાદો..

"બેઠક" Bethak

મિત્રો ,

આજે અમદાવાદમાં  વસ્ત્રાપુર લેક ખાતે ,એક અનોખી બેઠક માણી , અનુપમભાઇ ની ઓળખાણ થકી 60 થી વધુ ,મૂળ જૂનાગઢ ના રહેવાસીઓ સાથે પોતાની માતૃભૂમિને યાદ કરતા અને વાગોળતા સાંભળ્યા ,ગામની શેરીઓ, ખેતરની કેડીઓ, ગામનો ચબુતરો ને ગામની એ ભાગોળ હજુયે જાણે એમની  વાટ ન જોતા  હોય .. બાળપણ ની યાદો નો પટારોય  ખુલે, યાદોના પટારાને ફેંદવા અનુપમભાઈના આ ડોમમાં  જૂનાગઢ ની વાસીઓને ભેગા કરે …શબ્દસ્વાદ કરાય તો….જૂનાગઢ અહીં જ જો ઇ લ્યો ….ગલીની ધૂળની ડમરી માં, સુખડી મધઝરતી સુગંધ ના રસથાળ જાણે અને મને જોઈ દૂરથી, જાણ્યાં, અજાણ્યાં આવકારા,બે ઘડીમાં,ગામ જાણે ભેગુ થઇ ગયું…બેઠક શરુ થઇ અને વતનની યાદો પરથી અહીંયા ધૂળ ખંખેરાણી…અને સૌ એ વતનની વાતો વહેંચી….

આપ સૌ અનુપમ ભાઈને આપણા બ્લોગમાં માણીએ  અને જાણીએ છીએ. આજે પહેલીવાર મળી ,સરળ વ્યક્તિત્વ। એક અનોખી છાપ મૂકી ગયું. સાથે આપણા કેલિફોર્નિયાના વસાવડા સાહેબ પણ મળ્યા 🙏

વાત માત્ર મળવાની કે ખાવાની નથી .. ૫૮ કે ૬૦ વરસે નિવૃત્તિનો સમય આવે…

View original post 43 more words

| Leave a comment