ચૈતન્યમય ઘડપણ (૮) નિરંજન મહેતા

ઘડપણની વાત આવે એટલે નરસિંહ મહેતાનું પદ યાદ આવે: ‘ઘડપણ કેણે રે મોકલ્યું’

ઘડપણ સાથે ઘણું બધું સંકળાયેલું છે – ઘડપણ એટલે બીમારી, એકલતા, પરવશતા. યાદ છે ને:

अंगना तो परबत भयो देहली भाई विदेश

પણ આજના જમાનામાં આ બધાની ઉપર જઈને જીવન જીવવું એટલે ચૈતન્યમય જીવન.

કહેવત છે કે ઘરડા જ ગાડાં વાળે – પણ આને જરા જુદી દ્રષ્ટિએ નીહાળીએ. લોકો આપણને પૂછવા આવે તે પહેલા આપણે જ પ્રવૃત્તિમય થઇ જઈએ એ જ ચૈતન્યમયતા..

ઘડપણ આમ તો શારીરિક પરિસ્થિતિ છે, પણ જ્યારે માનસિક રીતે પણ તમે ઘડપણ અનુભવવા માંડશો ત્યારે તમે ખરેખર ઘરડાં થયા છો. આમ જ્યાં સુધી તમે માનસિક રીતે ઘડપણને નથી સ્વીકારતા ત્યાં સુધી તમે ઘરડા નથી અને એ માટે સરળ ઉપાય છે ચૈતન્યમય બની રહેવાનું.

આપણને ખબર છે કે રાજકારણ, સાહિત્ય, મનોરંજન જેવા સમાજના જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં સાઠી વટાવી ચૂકેલા લોકો સક્રિય હોય છે. તેમની ચૈતન્યમયતા જ તેમને આમ કરવા સહાયરૂપ બને છે. તો ઇતિહાસમાં કેટલીયે વ્યક્તિઓના દાખલા જોવા મળશે જેમણે ઘડપણમાં જ પોતપોતાના ક્ષેત્રે પ્રસિદ્ધિ મેળવી છે.

ચૈતન્યમયતા એ વ્યક્તિની પ્રકૃતિનું હકારાત્મક વલણ છે. એકલતામાંથી બહાર નીકળી તમારું જીવન અન્યને ઉપયોગી થઇ પડે એમ કરવું, તમારા અનુભવોને ફેલાવવા, અન્યોને મદદરૂપ થવું એના જેવું ઉત્તમ કાર્ય કોઈ નથી.

મારામાં શક્તિ નથી, મારામાં ધગશ નથી, હું બીજાને સહારે છું – આવા નકારાત્મક વલણોને વળગી રહેવા કરતાં હું કશુક કરી શકું છું – ભલે નાના પાયે, આ વિચાર જ સમાજમાં તે વ્યક્તિને આગળ લઇ જવામાં મદદરૂપ બને છે.

ચૈતન્યમય એટલે સમાજસેવા માનનારા સમજી લે કે સમાજસેવા નહિ પણ કોઈપણ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ તમારું ઘડપણ ચૈતન્યમય બનાવી શકે છે. ઘરમાં જ પરવશ થઈને રહેવાને બદલે ઘરમાં જ કેટલાય એવા કામ હશે જે તમે તમારી શક્તિ મુજબ કરી શકશો. એકવાર જીવન પ્રત્યે આ અભિગમ અપનાવશો એટલે તમારા જીવનની રાહ બદલાવાની શરૂઆત થઇ જશે જે ત્યારબાદ તમને બહારની પ્રવૃત્તિઓ તરફ ખેંચી જશે. એક સમય એવો આવશે કે તમે સમયની તાણ અનુભવશો. સાથેસાથે તમે અનુભવશો કે તમે સાચા અર્થમાં જીવન જીવી રહ્યા છો.

ઘડપણને ચૈતન્યમય કેમ બનાવવું તેના અનેકાનેક માર્ગો છે પણ કયો માર્ગ અપનાવવો એ જે તે વ્યક્તિ ઉપર નિર્ભર છે. તમે ધાર્મિકવૃત્તિવાળા હો કે સાહિત્યિકવૃત્તિવાળા, કે પછી તમે સમાજસેવામાં માનતા હો, તમે ઈચ્છો તેવી પ્રવૃત્તિઓ તમને સાથ આપવા તત્પર છે ફક્ત પહેલ તમારે કરવાની છે.

એકવાર માનસિક રીતે તૈયાર થશો પછી પાછું વળીને જોવાપણું નહિ રહે. જુવાનીમાં જેટલાં કાર્યરત હતાં તેનાથી વધુ કાર્યરત હોવાનું તમે તમારી પાછલી જિંદગીમાં અનુભવશો કારણ આ માર્ગ તમે સ્વેચ્છાએ સ્વીકાર્યો છે અને તમારી જિંદગી વધુ આનંદમય બની રહેશે.

ઉંમર વધતાની સાથે સાથે વ્યક્તિને અનેક કારણોસર પોતાની આસપાસનું વાતાવરણ અનુકુળ નથી લાગતું. તેમાંય જેણે પાછલી જિંદગીમાં પોતાના જીવનસાથીને ગુમાવી હોય તેને માટે તો તે ઓર કઠિન બની રહે છે. સ્વાભાવિક છે કે આવા માહોલમાં તે પોતાના અન્ય કુટુંબીજનનો સાથ ઝંખે. તેઓ તેના તરફ વધુ ધ્યાન આપે તેવી તમન્ના ધરાવે. પણ અન્ય સભ્યો પોતપોતાની પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત હોવાથી આવી અપેક્ષા પૂર્ણ કરી નથી શકતા. આવી પરિસ્થિતિમાં માનસિક અસ્વસ્થતા ફગાવી દો અને પરિસ્થિતિને અનુકુળ થાઓ તે જ ઉત્તમ ઉપાય છે. જે વ્યક્તિ અન્યોની મજબૂરી સમજી શકે છે અને તેને અનુકુળ બની રહે છે તેનું ઘડપણ ઘડપણ નથી રહેતું. જેમ પાણી પોતાનું સ્થાન મેળવી લે છે તેમ આ વ્યક્તિ પણ પોતાનો જીવનરાહ બદલી બીજાને બોજારૂપ ન બનતા સહાયરૂપ બને છે. આનું નામ જ ચૈતન્યમયતા.

કહેવાય છે કે નવરા બેઠા નખ્ખોદ વાળે જેમાં વયસ્કો ખાસ. પણ બીજાની નિંદા ન કરવી અને અન્ય રીતે સક્રિય બનવું તે પણ ચૈતન્યમયતાનું જ એક સ્વરૂપ છે. પાછલી જિંદગી ન બગડે તેની મહત્તા સમજી અન્ય એક પ્રવૃત્તિ પ્રભુભક્તિમાં જે રત રહે છે તે પણ ચૈતન્યમયતા જ છે જે તેમનું ઘડપણ સુધારવામાં મદદરૂપ બને છે.

એક અન્ય પ્રવૃત્તિ છે ઘરડાઘરમાં રહેતા એકલદોકલને સાથ આપવો. અશક્ત અને એકલતા અનુભવતા આવા લોકોની સાથે હળીમળીને તેમને ટેકો આપવો, તેમને તમારા અનુભવોને વહેંચવા, આ બધાને કારણે ન કેવળ તમે તેમનું પણ તમારી પણ એકલતા દૂર કરી તમારું ઘડપણ સાર્થક બનાવી શકશો.

આજના સમયમાં નવી નવી ટેકનોલોજીના આવિષ્કાર થાય છે પણ આપણે ઉંમરલાયક થયા અને હવે આ બધું ન થાય તેમ માની બેસી ન રહેતા જે સમજી અને પૂરો ઉપયોગ કરે છે તેની પ્રવૃત્તિ પણ સકારાત્મક બની રહે છે. કમ્પ્યુટર શીખવા માટે ઉંમરનો કોઈ બાધ નથી. જમાના સાથે કદમથી કદમ મેળવીને પ્રગતિની મહેચ્છા એ જ ચૈતન્યમયાતાની નિશાની છે. કમ્પ્યુટરના વિકાસની સાથે જ્ઞાનનો વિકાસ પણ વ્યાપક બની રહ્યો છે. આમાંથી મેળવેલી માહિતી ન કેવળ પોતા માટે રાખતા અન્યોને પણ તેની લહાણી કરવાની પ્રવૃત્તિ જીવન જીવવાનો એક નવો રાહ બની રહેશે જેનો આંનદ અનન્ય હોય છે.

નોકરીયાત વર્ગને ફરજીયાત નિવૃત્તિ લેતા પહેલા હવે નિવૃતિમાં શું કરીશ ના વિચારો અકાળે વૃદ્ધ બનાવી મુકતા હોય છે. પણ જે સમજદારીપૂર્વક ભવિષ્યની જીવનરેખા ઘડી કાઢે છે તેને માટે નિવૃત્તિકાળ કાળ નથી બનતો. ઉલટાની આવેલ પરિસ્થિતિ કદાચ આશ્ચર્યજનક પણ બની જાય. આ સમય તે પોતાની રીતે તો ભોગવે છે પણ જે કાર્યો નોકરી દરમિયાન કરી શકાયા ન હતા તે પણ સુપેરે પાર પાડે છે. આવી વ્યક્તિને ઘડપણનો સ્પર્શ નથી થતો. પણ જેનું મન સંકુચિત હશે અને નવીનતાની ધગશ નહિ ધરાવતો હોય અને સ્વમાં જ રત રહે છે તેને માટે ઘડપણ નિવૃત્તિના પ્રથમ દિવસથી જ શરૂ થઇ જાય છે.

ચૈતન્યમય ઘડપણનું બીજું સ્વરૂપ છે બાળપણનું પુનરાગમન જ્યારે નાના પૌત્રો/દોહીત્રોનો સાથ સાંપડે છે. તેમની સાથે રહીને ઘડપણ બાળપણ બની જાય છે. તેમની બાળરમતો, કાલીઘેલી બોલી, તેમની નાજુક આંગળીઓનો સહારો લેવો અને આપવો, આ એક જુદા સ્વરૂપની ચૈતન્યમયતા છે. આવો લહાવો મળે એ પણ એક અનન્યતા છે. પણ જે વ્યક્તિ આ બધાની અવગણના કરે છે તેના માટે વૃધત્વ જ મુબારક. આ જ બાલ્યાવસ્થા યુવાવસ્થાએ પહોંચે છે ત્યારે ત્યાં સુધીની તેની પ્રગતિમાં ભાગીદાર બનવું કોને ન ગમે? જે આમ કરે છે તે પોતાના ઘડપણને વીસારી દે છે.

આમ અનેક રીતે ઘડપણને ચૈતન્યમય બનાવી શકાય અને કેવી રીતે તેનો લાભ લેવો તે દરેક વ્યક્તિ પર આધારિત છે.

( ૨૦૦૫માં યોજાયેલી એક નિબંધ સ્પર્ધામાં આ લેખને બીજું ઇનામ મળ્યું હતું તે નજીવા ફેરફાર સાથે)

Posted in વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર | 2 ટિપ્પણીઓ

વૃધ્ધત્વ નો સ્વીકાર (૭) -સ્વાતિ શાહ

વૃધ્ધત્વ નો સ્વીકાર અને આનંદ મય જીવન :-

ત્રીસ પાંત્રીસ વર્ષ નાં હોઈએ ત્યારે હજી પોતાની જીન્દગી માં રચ્યાં પચ્યાં રહેતાં હોઈએ , અને એ સમયે સાથે રહેતાં વડીલ નો ટેકો ( સપોર્ટ)  સારો રહેતો હોય છે  .

જીવન નાં ચાલીસ વર્ષ થાય ત્યાં એકાએક  લાગવાં માંડે કે આપણાં વડીલ ની ઉંમર પણ વધવા લાગી છે . પછી જ્યારે વડીલ ની તબિયત નરમ ગરમ રહેવા લાગે ત્યારે એકાએક પોતાની વધતી ઉંમર નો ખ્યાલ આવવા લાગે છે..

હમણાં એક વખત સરખી ઉંમર નાં મિત્રો બધાં બેઠાં હતાં ત્યારે વધતી ઉંમર સાથે શરુ થતી શારીરિક અને માનસિક તકલીફ ની ચર્ચા થઇ. એક મિત્ર કહે ,” હમણાં થી ભૂલી બહુ જવાય છે તો બીજી કહે દાદર ચઢતાં હવે થાક લાગે છે !!! ”

“યાર, આ ઘડપણ ની શરૂઆત થઇ ને!” અવાજ માં એક ભય હતો.

ઘણાં લોકો કહે કે ,”ઘડપણ ની બીક લાગે છે .” ત્યારે મને સહજ થાય કે પ્રભુની ઈચ્છા માં હશે એટલું તો જીવવાં નું જ છે, આયુષ્ય ની રેખા જેટલી હશે તેટલી. તેની કોઈ ને ખબર નથી તો પછી જીવન એવું કેમ ન ગુજારવું કે જે ભારરૂપ ના લાગે !

અત્યારનાં જમાના માં જીવનશૈલી પણ સુધારવી જરૂરી લાગે. જેમજેમ આધુનિક ઉપકરણ નો ઉપયોગ વધતો ચાલ્યો છે તેનાં ફાયદા સાથે ગેરફાયદા પણ ઘણા હોય છે જે ચાલીસ વર્ષ ની ઉંમરે નથી દેખાતાં પણ સાઈંઠ વર્ષે તો જરૂરથી દેખાશે.

ખાવાપીવા ની ટેવ પણ બદલાતી જાય છે. ચટાકેદાર અને અનિયમિત  ખાવાનું અત્યારે ઘણું સારું લાગે પણ વધતી ઉંમરે તેનાં થી થયેલું નુકશાન દેખાડવા લાગે છે  .

જીવનશૈલી અને ખાવાપીવા ની ટેવ તો પોતાના હાથમાં છે માટે સમજ પૂર્વક તે બદલી શકાશે, પરંતુ બદલાતા જતાં સ્વભાવનું શું ? તેવો  વિચાર આવે ! વડીલો નાં કાર્ય કે વાતચીત ની રીતની જો છણાવટ કરીએ તો એવું લાગે કે આ બદલાવ  પણ ઉંમર ના પરિવર્તન સાથે સહજ છે  .ઘણાં લોકો એવાં જોયા કે જે આ પરિવર્તન નો સ્વીકાર નથી કરતાં , તેઓ ને તો એમજ લાગતું હોય છે કે તેમનાં સ્વભાવમાં કોઈ બદલાવ આવ્યો જ નથી . સાથે સાથે એવાં લોકો પણ જોવા મળે છે કે જેઓ પરિવર્તન થાય નહિ એનાં માટે ખુબ સજાગ રહેતા હોય છે  .

આ વિષય ઉપર કેટલાંક વડીલ સાથે ચર્ચા કરતાં જણાયું કે જે વડીલ પોતાની જાત સાથે વાત કરતાં રહે છે, જમાના પ્રમાણે બદલાતી પરિસ્થિતી નો સ્વીકાર સહજતાથી કરી લેછે અને મન થી યુવાન રહેવા પ્રયત્ન કરતાં હોય છે તેઓ ને આવેલું ઘડપણ ભારરૂપ નથી લાગતું  .

ઘણા માણસો જોયાં કે જેઓ વૃધ્ધાવસ્થા માં પ્રવેશ્યા પછી પણ મન થી યુવાન અને પ્રફુલ્લિત જીવન જીવતાં હોય છે અને સાથે સાથે પોતાનાં શારીરિક પરિવર્તન નો પણ સહેલાઇ થી સ્વીકાર કરી લેતાં હોય છે . આ મુજબ કરવા માટે હંમેશા મને થાય કે પોતાના થી નાની ઉંમર નાં મિત્રો હોવા પણ જરૂરી છે  .

જીવનમાં એવાં કેટલાક શોખ કેળવવા જોઈએ કે જેના થકી કયારે પણ જો કોઈ એકલતા કે પંગુતા આવે તો તેનો સ્વીકાર આનંદ પૂર્વક કરી શકાય . જેમકે સારું વાંચન, ગમતું સંગીત સંભાળવું , જાત સાથે ચિંતન મનન કરવું  …. ઉંમર વશાત કોઈ ઇન્દ્રિય અટકે તો પરવશતા નો અનુભવ ના થાય. આંખ અટકે તો સાંભળી તો શકાય છે, કાન અટકે તો વાંચી તો શકાય અને બંને અટકે તો પોતાની જાત સાથે રહી ચિંતન મનન તો કરી શકીએ. યુવાન મિત્રો સાથે વાતો કરી વિચાર ની આપલે કરી આનંદ લઇ શકાય છે અને જમાના સાથે સમન્વય સાધી ને જીવન નો આનંદ લેવાય  .

આમ જો આવેલ પરિસ્થિતિ સહેલાઇ થી સ્વીકારી તો એનો ભાર શાને લાગે! બધાં કહે વૃધ્ધત્વ અને બાળપણ સરખાં, તો જે બાળપણ ભુલાઈ ગયું છે તેને ફરી યાદ કરીને ફરિયાદ વગર આનંદ પૂર્વક કેમ ના જીવવું !

જો આમ આ બધી બાબત પર યુવાન વયે  જ વિચારતાં થઇ એ તો વધતી ઉંમર અને આવતાં ઘડપણ નો ડર કોઈ દિવસ નહિ લાગે, ઉપરથી ખુબ સજ્જતા પૂર્વક તેનો સ્વીકાર કરી શકીશું.

ઘડપણનો સ્વીકાર હસતા મોં એ કરવો અને સાથે સાથે એ કેવી રીતે કરી શકીશું તેનું પણ પ્લાનીંગ કરવું જરૂરી છે. શારીરિક ક્ષમતા સાથે આર્થિક સ્થિરતા એટલીજ મહત્વની છે. આપણા શોખ પૂરા કરવા આર્થિક સધ્ધરતા એટલીજ જરૂરી છે. જીવનની કમાયેલી મૂડી બે પ્રકારની હોયછે. એકતો પોતાના સંતાન અને બીજી આર્થિક મૂડી. ઘડપણમાં આ બંને મૂડી સાચવવી જરૂરી છે. સંતાન ગુમાવવાથી વૃધ્ધાવસ્થામાં જરુરી પ્રેમની આપલે થઇ નથી શકતી. પ્રેમ વહેંચે વધે તેટલો વધે. પણ કમાયેલો પૈસો ઘડપણમાં જરૂરી છે, બાળકો પ્રત્યે જેટલી અપેક્ષા ઓછી રાખીએ એટલા સુખી વધારે. અપેક્ષા ઈ દુઃખનું મૂળ છે. જીવનના છેલ્લા તબક્કામાં સુખે રહીએ તો પ્રભુમય થવામાં સરળતા.

કુટુંબમાં વડલો થઇ સૌને છાયા આપવામાં આનંદ. બાળકો સાથે જનરેશન ગેપ તો રહેવાનો પણ યુવાનીમાં સમજ શક્તિ હોય તેનાં કરતાં ઉંમર વધે અને અનુભવે સમજ શક્તિ પણ વધે અને તે વૃધ્ધ થઈએ ત્યારે ઘણી કામમાં આવે. ઘણાં લોકોને બોલવાની ટેવ હોય,”આ સફેદ વાળ એમ ને એમ નથી થયાં. અમે અનુભવે કહીએ છીએ.”

યુવાન બાળકો સાથે મિત્રતા કેળવી પોતાને થયેલા અનુભવનો ઉપયોગ કરી યોગ્ય રીતે માર્ગદર્શન આપવું જરૂરી છે અને તે પોઝીટીવ એપ્રોચ રાખી કરીએ તો પરિણામ પોઝીટીવ આવે.

આમ જો ઘડપણને અભિશાપ ના ગણતા આનંદભેર સ્વીકારી માણવું જરુરી છે અને તે કારણે પ્રભુમય થવાના માર્ગમાં સરળતા રહે છે.

swatimshah@gmail.com

 

 

Posted in વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર | 1 ટીકા

વૃદ્ધત્વનો સ્વીકાર (6) – રોહિત કાપડિયા

લાંબુ જીવન મળ્યું હોય તો ઘડપણ આવે એ નિશ્ચિત જ હોય છે. ઘડપણ આવે એટલે આંખોની રોશની ઓછી થાય,કાનોની સાંભળવાની ક્ષમતા ઓછી થાય, ચાલ ધીમી પડી જાય,પાચનશક્તિ મંદ પડી જાય,શરીરમાં કમજોરીનો અનુભવ થાય.નાની-મોટી બિમારીઓનો સામનો કરવો પડે. આ બધું જ સહજ છે કારણ કે શરીર પણ એક મશીન છે અને ઘસારો અનિવાર્ય છે.સમય પણ જાણે ધીમી ગતિએ પસાર થતો હોય એવું લાગે. પોતીકાઓ પણ ઘણી વાર પારકા થઈ જાય. જીવનનો આ કાળ સહુથી વધુ કપરો લાગે. જીવનમાંથી જાણે રસ જ ઉડી જાય.આ સમયે જો મન – સ્વીકાર, હકારાત્મકતા અને પ્રાર્થના આ ત્રણને અપનાવી લે તો વૃદ્ધાવસ્થા મહોત્સવ બની જાય. દુઃખ કદાચ દૂર ન થાય પણ દુઃખને માણતા આવડી જાય. દુઃખનો સ્વીકાર કરવાથી દુઃખ હળવું બની જાય. હકારાત્મકતા દુઃખમાં હિંમત આપે. પરિસ્થિતિને જોવાની દૃષ્ટિ બદલી નાખે. પ્રાર્થના આપણી શ્રદ્ધાને પીઠબળ આપે. આપણને સતત એક અહેસાસ રહે કે હું એકલો નથી, ઈશ્વર મારી સાથે છે.કેટલી સુંદર વાત કોઈએ કહી છે- મુઝે ગમ ભી ઉનકા અઝીઝ હે, કે ઉન્હીકી દી હુઈ ચીજ હે. આ જિંદગી આપણને ઈશ્વર તરફથી મળેલી અણમોલ ભેટ છે.ફરિયાદ કરવાને બદલે ફરી ફરીને યાદ રાખવાનું છે કે જિંદગી જીવવા માટે મળી છે.

વૃદ્ધાવસ્થાને શ્રાપને બદલે વરદાન ગણી લઈએ,મળેલાં ફાઝલ સમયને ઈશ્વર તરફથી આપણને મળેલો જિંદગીનો શ્રેષ્ઠ સમય ગણી લઈએ.આ સમયમાં આપણે આપણી જાતને મળી લઈએ.જીવનને જાણી લઈએ.મૃત્યુને માણવાની તૈયારી કરી લઈએ.ખુદ અને ખુદાની સાથે પ્રીત જોડી લઈએ. બધાની વચ્ચે રહીને પણ એકલાં જીવતા શીખી લઈએ.કદાચ બિમારીનાં દુઃખ,દર્દ અને વેદનાથી વૃદ્ધાવસ્થા ઘેરાયેલી છે તો પણ આ સમયને કર્મો ખપાવવા માટે મળેલી તક ગણીને હસતાં હસતાં તકલીફો સહન કરી લઈએ. કદાચ આ બધી વાત એટલી સરળ નથી તો અશક્ય પણ નથી. બધા પાસે રોદણાં રડવાથી કે ફરિયાદો કરવાથી પરિસ્થતિ બદલાવાની નથી એ સત્યને સમજી લઈએ. જીવનમાંથી જીવંતતા જતી રહેશે તો જીવન વધુ અકારું લાગશે. એનાં કરતાં તો યોગ્ય રસ્તે, યોગ્ય રીતે અને યોગ્ય અભિગમથી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવાથી જરૂરથી હળવાશ અનુભવાશે. ઉમર એનું કામ કર્યા જ કરે છે, પણ વૃદ્ધાવસ્થા એ અવસ્થા છે જે શરીરને આવે છે. મનને જો કેળવીએ તો મન સદાય યુવાન રહી શકે. મનનો રીમોટ કંટ્રોલ આપણાં હાથમાં રાખી એને ચલાવતા આવડી જાય તો જિંદગી હર હાલમાં જીવવા જેવી લાગે.

અનેક તકલીફોમાંથી પસાર થી રહેલાં એક વૃદ્ધને કોઈએ પૂંછ્યું “how old are you ?” અને એ વૃદ્ધે હસતાં હસતાં કહ્યું ” I am twenty years old with sixty additional years of experience. ” બસ, આ ખુમારીમાં જ જિંદગીને જીવંતતાથી જીવવાની કળા, સદાબહાર યુવાન રહેવાની કળા અને વૃદ્ધત્વને મહોત્સવ બનાવવાની કળા છુપાયેલી છે. સ્વીકાર, હકાર અને ઓમકારને હૃદયનાં ધબકારમાં વણી લઈને જિંદગીની કાર ને હંકારવાની છે. ને જો એમ થશે તો કારની ગતિ કદાચ ધીમી પડશે પણ  મંઝીલ સુધી પહોંચતા જુસ્સો અને જોમ ક્યારે ય ઓછાં નહીં થાય.

એકલાં એકલાં બગીચામાં બાંકડે બેસી પાછાં ફરવું. લાકડીના ટેકે સાચવી સાચવીને પગ મૂકતા, આંખોની ઝાંખપનાં કારણે પાંચ મિનિટનું અંતર પચ્ચીસ મીનીટે પૂરું કરતાં એ થાકી ગયાં હતાં . બીમારીઓનું દુઃખ તો હતું જ પણ એનાથી વધુ છોકરા-વહુ તરફથી થતી ઉપેક્ષા એનાં દિલને કોરી ખાતી હતી. જીવન એને અકારું લાગતું હતું. તે દિવસે વિચારોમાં ચાલતાં ચાલતાં એમની લાકડી કેળાંનીછાલ પર પડી અને એ ચત્તાપાટ પડી ગયાં. સારો એવો માર વાગ્યો હતો. ત્યાં જ એક પાંચ-છ વર્ષનો છોકરો દોડતો આવ્યો ને તેણે દાદાને ઉભાં થવામાં મદદ કરી. દાદાના એક હાથમાં લાકડી આપી અને બીજા હાથે એમની આંગળી પકડી સાથે સાથે ચાલવા લાગ્યો. ચાલતાં ચાલતાં એણે કહ્યું “દાદા, કાલે સર્કસમાં પણ જોકર આવી રીતે ચત્તોપાટ પડતો હતો ને પછી પોતાની જ મેળે હસતાં હસતાં ઉભો થઈ જતો હતો તો શું એને વાગતું નહિ હોય ? “દાદાએ કહ્યું ” બેટા, વાગતું તો હોય જ પણ એ હસીને સહન કરી લે છે કારણ કે એને જીવવું છે ” આટલું કહેતાં જ દાદાની આંખમાં ચમકારો થયો ને એ પણ હસી પડ્યાં. ત્યાં જ બાજુનાં મંદિરમાંથી ઘંટારવ સંભળાયો ને ઘણાં લાંબા સમય પછી એમણે ઈશ્વરને ભાવપૂર્વક વંદન કર્યા.
એકવાર ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા દ્રઢ થઈ જાય તો દુખો સહન કરવાની શક્તિ આપોઆપ આવી જાય. વૃદ્ધાવસ્થાનાં સ્વીકારથી એક વાત નક્કી થઈ જાય કે આપણું દુઃખ આપણે જાતે જ સહન કરવાનું છે. આપણે જાતે જ પરિસ્થિતિને હળવી બનાવવાની છે. આંખે ઓછું દેખાય છે તો દ્રષ્ટિને ભીતરમાં વાળવાની છે. કાને ઓછું સંભળાય છે તો આત્માનો અવાજ સાંભળવાનો છે. જીભ થોથવાય છે તો મૌનની મસ્તીનો અનુભવ કરવાનો છે. પગ સાથ નથી આપતાં તો વિચારોની પાંખે આત્મચિંતન કરવાનું છે. જે વર્ષો વિતી ગયાં તે દોડધામમાં જતાં રહ્યાં. હવે સમય મળ્યો છે તો સાચા અર્થમાં જીવી લેવાનું છે.
બહુ દોડ્યા કર્યું, ચાલ થોડો પોરો ખાઈ લઈએ.
બહુ બોલ્યાં કર્યું, ચાલ થોડા ખામોશ થઈ જઈએ.
બહુ શમણાઓ જોયા, ચાલ થોડા જાગૃત થઈ જઈએ.
બહુ માંગ્યા કર્યું,ચાલ થોડું આપતાં થઈ જઈએ.
બહુ પરિગ્રહ કર્યો,ચાલ થોડું ખાલી થઈ જઈએ.
બહુ વિચાર્યા કર્યું, ચાલ વિચારશૂન્ય થઈ જઈએ.
બહુ ઈચ્છાઓ રાખી, ચાલ,અપેક્ષારહિત થઈ જઈએ.
બહુ મિત્રો બનાવ્યા, ચાલ હવે એકાકી થઈ જઈએ.
બહુ સંબંધો બાંધ્યા, ચાલ હવે ખુદને મળી લઈએ.
બહુ બોઝ ઉઠાવ્યો, ચાલ હવે હળવા થઈ જઈએ.
બહુ યાચનાઓ કરી, ચાલ હવે પ્રાર્થના કરી લઈએ.
બહુ વર્ષો વિતાવ્યા, ચાલ હવે જિંદગી જીવી લઈએ.

 

| 1 ટીકા

હૃદય થી અભિનંદન -મનીષાબેન

"બેઠક"

“બેઠક”માં સક્રિય એવા મનીષાબેનનું  લખેલ પ્રથમ પુસ્તક ૨૧ રહસ્યકથા એલર્ટનાં શ્રી કાજલ ઓઝા વૈધ (સાહિત્યકાર) નાં હસ્તે વિમોચન પ્રસંગે માનનીય અતિથી ડો.મુકુલ ચોકસી ની સાક્ષીમાં કરશે. તો આ સાથે આપ સહુ અભિનંદન ના શબ્દો વરસાવી પ્રોત્સાહન આપજો અને મષાબેનને પ્રોત્સાહિત કરશો.મનીષાબેન આપની કલમ સર્વાંગે ખીલે તેવી “બેઠક”ની  શુભેચ્છા ઓ સાથે ખોબો ભરીને અભિનંદનો.

બેઠક-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

View original post

| 2 ટિપ્પણીઓ

વયવૃધ્ધિ એટલે જીવન સાર્થક્ય (પ) રાજુલ કૌશિક

ડૉક્ટર રૂથે ગેરેટના પુસ્તક ‘એમ્બ્રેસિંગ એજીંગ’માં  સ્વર્ગસ્થ પોપ જ્હોને વયવૃધ્ધિ માટે ખુબ સુંદર શબ્દોમાં સમજ આપી છે. તેઓ કહે છે કે ..

“વયવૃધ્ધિ એટલે જીવન સાર્થક્ય. વયવૃધ્ધિ એટલે જીવનભર આપણે જે શિખ્યા, જે અનુભવ્યુ,જે સાધના કરી એની ફલશ્રુતિ અથવા કહો કે ફલસિધ્ધિ. જીવનની ગતિ એક સરસ મઝાની સંગીત સાધના જેવી હોવી જોઇએ અને જીવનની એ આનંદિત સફર છેલ્લી ક્ષણો સુધી અકબંધ સચવાવી જોઇએ”….આ શબ્દો આપણને જીવન કેવી રીતે જીવી શકાય અને વૃધ્ધાવસ્થાને ગરિમા આપી શકાય એની સમજ આપે છે.

વાર્ધક્યના નામથી જ કપાળમાં ચિંતાના સળ પડે અથવા મૃત્યુ શબ્દ મન પર ભયના ઓળા લઈને ઉભરી આવે તો જીવનભરની સમજ એળે જાય. એક સનાતન સત્ય છે “ જેનો જન્મ છે તેનો અંત પણ નિશ્ચિત છે.” આ સત્ય જાણવાની સાથે સ્વીકારી લેવું ય એટલું જ જરૂરી છે. ઉંમર વધવાની સાથે શારીરિક શક્તિઓ ક્ષીણ થતી જવાની એ પણ એક સત્ય છે. મન પવનવેગે દોડતું હોય પણ શરીર સાથ ન આપે. આજ સુધી શરીરે જે સાથ આપ્યો હોય એ સાથ આપવા શરીર પાછું પણ પડે અને ત્યારે જ સ્વીકારી લેવું પડે કે હવે વૃધ્ધત્વ બારણે ટકોરા દઈ રહ્યુ છે.

મોટાભાગે આપણા પરિવારોમાં લગભગ સિત્તેર વટાવી ચૂકેલા વડીલોને પોતાની પ્રવૃત્તિઓ સમેટીને નિવૃત્તિના નામે નિસાસા નાખતા જોયા છે. જે નથી ઇચ્છતા એની રાહ જોતા જોયા છે. શા માટે?

“આ ઘડપણ કોણે રે મોકલ્યુ એવી રટ લગાવતા જોયા છે. જીવનમાં ઘણું બધુ જોઇ લીધું, ભોગવી લીધું, હવે ભગવાન ઉપાડી લે તો સારું. આ લીલી વાડી જોઇ લીધી હવે અહીં આપણું શું કામ છે? હવે તો જે છે એ આ બોનસના વર્ષો છે.” આવી માનસિકતા સાથે મન અને ઘરમાં પણ ક્લેશ લઈને જીવતા જોયા છે. શા માટે? આ વૃધ્ધાવસ્થાની તો ઉજવણી હોય. યુવાનીમાં કમાણી અને ઘર સંભાળવામાં જે સમય નથી મળ્યો એવો હવે સમય મળી રહ્યો છે તો એને મુક્ત મને અને હળવા હ્રદયે માણવાનો છે.

જે સંતાનોને વ્યસ્તતાના લીધે પુરતો સમય ફાળવી નથી શક્યા એમની સાથે હવે સમય પસાર કરવાની તક મળી છે. તો હોંશભેર એ તકનું સામૈયુ કરવાનું છે. ત્રીજી પેઢી સાથે રાજા-રાણી અને પરીઓની દુનિયામાં સહેલ માણવાની તક મળી છે તો એને વધાવી લેવાની છે.

અને એની સાથે આજ સુધી જવાબદારી અને વ્યસ્તતાના લીધે જે સમય આપણા માટે ફાળવી નથી શક્યા એ શોખ પુરા કરવાના છે. શોખ માટે જો મન સાબૂત હોય અને શરીર સાથ આપતું હોય તો પાંસઠ કે સિત્તેર વર્ષની ઉંમરે પણ કાર્યરત રહી શકાય છે. આજથી થોડા વર્ષો પહેલા ગ્રાન્ડ કેનિયનની મુલાકાતે સાવ અચંબામાં પડી જવાય એવી ઘટના જોઇ. એક તરફ સમી સાંજના ઓળા ગ્રાન્ડ કેનિયનને પોતાના પ્રકાશની આભાથી પ્રજ્જવલિત કરી રહ્યા હતા ત્યારે આવી જ જીવન સંધ્યાના આરે ઉભેલા એક વડીલ બેટરી ઓપરેટેડ વ્હીલચેરમાં બેસીને આ સૂર્યાસ્તની લાલિમાને તન્મય થઈને માણી રહ્યા હતા અને જોવાની ખૂબી તો એ હતી કે એમની વ્હીલચેરની પાછળ ઑક્સિજનનો પુરવઠો પુરુ પાડતું સિલિંડર લટકાવેલું હતું જેનાથી એમને જરૂરી પ્રાણવાયુનો ટેકો મળી રહેતો હતો. હવે એમને જોઇને સીધો એ જ વિચાર આવે કે આવા બાહ્ય પ્રાણવાયુના પુરવઠાના બળે પણ ફરી રહેલા વડીલની પ્રાણચેતના કેવી અને કેટલી અદ્ભૂત હશે !

બીજુ એક દ્રષ્ય નજર સામે આવે છે. આટ્લાન્ટાના કૅલેવે ગાર્ડનની મુલાકાત દરમ્યાન કાર પાર્ક કરીને એમાંથી ચાર મહિલાઓને ઉતરતા જોઇ. વાંચનાર કે સાંભળનાર માટે આ કોઇ નવાઇની ઘટના ન લાગે પરંતુ જોનાર માટે તો આ સાચે જ નવાઇની ઘટના લાગે. લગભગ પંચોતેર કે તેનાથી વધુ ઉંમરની એ ચારે મહિલાઓ શારીરિક રીતે જરાય સબળ કે સક્ષમ તો નહોતી જ. કદાચ કમરેથી થોડી ઝુકી ગયેલી, લાકડીના અને એકમેકના ટેકે અત્યંત ધીમી ગતિએ ચાલતી આ મહિલાઓની મસ્તી માણવા જેવી હતી. જીવ્યા કરતાં જાણ્યું ભલું અને જાણ્યા કરતાં જોયું ભલું એવું જ કોઇ માનસિક બળ એમને અહીં સુધી ખેંચી લાવ્યું હશે.

આવું જોઇએ ત્યારે ક્ષણવાર માટે એક વિચાર તો જરૂર આવી જ જાય કે શા માટે ઉંમર થઈ છે માટે મનને રોકી લેવું? મનની સાથે જો તન સાથ આપે તો જીવન છેલ્લી ક્ષણ સુધી માણી જ લેવું જોઇએ. એંસી વર્ષની ઉંમરે પાર્કિન્સનની બિમારી સાથે ધ્રુજતા હાથે પણ જો ગાડી ચલાવીને વ્યક્તિ આપબળે જીવવા માંગતી હોય તો એને પુરો હક છે એની રીતે જીવન જીવવાનો.

સ્વર્ગસ્થ જ્હોન પોપનું કથન……“જીવનની એ આનંદિત સફર છેલ્લી ક્ષણો સુધી અકબંધ સચવાવી જોઇએ”… એ આ જ હોઇ શકે. મૃત્યુનો ભય રાખ્યા વગર જેટલી ક્ષણો મળી રહી છે એને આનંદથી માણવાની છે.

ખેર આ તો થઈ પોતાના માટે જીવવાની વાત પણ સાથે સાથે આપણી માનસિક તેમજ શારીરિક સ્વસ્થતા-સ્થિરતા જો જળવાયેલી હોય તો સ્વ-આનંદની સાથે આપણું સુખ સૌ સાથે વહેંચતા શીખીએ તો શેષ જીવન લેખે લાગે. જીવનભર જે જ્ઞાન કે અનુભવનો સંચય કર્યો હોય એનું અન્યમાં સિંચન કરતા જઇએ અર્થાત અન્યને કોઇપણ રીતે ઉપયોગી થતા જઈએ તો એ શેષ જીવન શ્રેષ્ઠ બની રહે. સમાજ સુધી પહોંચી શકીએ તો ઉત્તમ નહીં તો સ્વજનો સુધી તો પહોંચી શકાય ને? પરિવારમાં રહીને પણ પરિવારને નડ્યા વગર શક્ય એટલી સહાયતા કરી જ શકાય ને?

પણ આ બધું ત્યારે જ શક્ય બને જ્યારે વૃધ્ધત્વને સ્વીકારવા માટે પહેલેથી જ માનસિક જ નહીં આર્થિક સ્થિરતા પણ કેળવી હોય. નિવૃત્તિ પહેલાની પ્રવૃત્તિ દરમ્યાન ભવિષ્યની સલામતી અને સ્થિરતા માટે જો પહેલેથી જ તજવીજ કરી લીધી હોય તો શેષ જીવનનિર્વાહની ઝાઝી ચિંતા ન રહે અને વૃધ્ધત્વનો સાચા અર્થમાં નિરાંતે સ્વીકાર કરી શકાય.

એક જીવનભર કાર્યરત રહેલા દંપતિની વાત છે. બંને પોત-પોતાના ક્ષેત્રે સફળ. સફળતાની સાથે સમૃધ્ધિ પણ પામ્યા. એક સત્ય તેમણે સ્વીકારી લીધું હતું કે સંતાનો નાના છે ત્યાં સુધી એ એમની જવાબદારી છે. આજે જે સંતાનો તેમના આધારે છે આવતીકાલે સંતાનોના આધારની એમને જરૂર પડશે. જે સંતાનોના હાથ પકડીને ચાલતા શિખવ્યું એ સંતાનોનો એમણે ભવિષ્યમાં ટેકો લેવો પડશે. આજે જે પરિવારનું મધ્યબિંદુ કે કેન્દ્ર તેઓ છે એ પરિવારના કેન્દ્રના બદલે એક ભાગ રૂપ માત્ર બની રહેશે. સમય અને સંજોગો બદલાતા જશે અને સંતાનો પણ પગભર થશે અને ત્યાં સુધીમાં તેઓના પગ ડગુમગુ થવા માંડશે. ત્યારે પણ આ જ સ્વમાન અને સન્માન સાથે જીવન જીવી શકાય એવી અને એટલી તજવીજ એમણે કરી રાખી. વૃધ્ધત્વ એ જીવનનું અવિભાજીત અંગ છે અને એનાથી ડરવાના બદલે આવકારવાની માનસિક અને આર્થિક સજ્જતા કેળવી લેવાથી જીવનની અંતિમ ક્ષણો સુધીની નિશ્ચિંત રહી શક્યા.

હા! શારીરિક સ્વસ્થતા એ કોઇના પણ હાથની વાત નથી. ઉંમર સાથે શરીરને જે ઘસારો પહોંચવાનો છે એને કોઇ ટાળી શકવાનું નથી. આંખ, કાનથી માંડીને આજ સુધી સાથ આપતા હતા એ શરીરના તમામ અવયવો હવે પછીની કોઇપણ ક્ષણે સાથ છોડી દેવાના છે. જીવનભર જે મીઠ્ઠી સ્મૃતિમાં અંકિત થઈ હશે એ સ્મૃતિ પણ અલ્ઝાઇમરના ભરડામાં ભિંસાઇને દગો દઈ દે જે કોઇના ય હાથમાં નથી. જે આપણા હાથમાં જ નથી એનો વસવસો કરવાના બદલે જે સિલક બચી છે એ પરિસ્થિતિ સ્વીકારી આનંદભેર અનુકૂલન સાધવાનું નામ સફળ વૃધ્ધત્વ.

કેટલાય એવા નિવૃત્ત લોકોને જોયા જે આધુનિક ટેકનિક સાથે તાલમેલ મેળવીને ઘરમાં બેઠા પણ બાહ્ય દુનિયા સાથે સંપર્કમાં રહે છે એટલું જ નહીં પણ એનો પુરેપુરો આનંદ માણે છે.

હમણાં થોડા સમય પહેલા એક વિડિયો જોઇ. મમ્મીની ૭૫મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે દિકરાએ ભેટમાં એકદમ અદ્યતન કેમેરા આપ્યો. એની સાથે સુંદર સંદેશો મુક્યો હતો…… “મા, મને ખબર છે તને ફોટોગ્રાફીનો ખુબ શોખ હતો. પપ્પા તને જોવા આવ્યા ત્યારે ચીલાચાલુ પરંપરાગત સવાલ-જવાબ કરવાના બદલે તેં એમને તારા પાડેલા ફોટાઓનું આલ્બમ બતાવ્યું હતું. એ આલ્બમ તો મેં પણ જોયું છે.તારી ફોટોગ્રાફી ખુબ સુંદર હતી. અમારા જન્મ પછી અમને ઉછેરવામાં તે તારો પુરેપુરો સમય અને શક્તિ અમારી પાછળ આપી દીધી. હવે સમય છે તારો શોખ પુરો કરવાનો. દુનિયાને તારી અને કેમેરાની દ્રષ્ટીએ નિહાળવાનો. આજ સુધી તેં અને પપ્પાએ અમને ઘણું આપ્યું છે. હવે આનંદની થોડી ક્ષણો પણ અમે તમને આપી શકીએ તો એનો સ્વીકાર કરજો.” કેવી સરસ વાત…

પહેલા સમય હતો વડીલો માટે એવું માનવામાં આવતું અને વડીલો પણ ખુદ એમ જ માનતા કે પાછલી જીંદગીનો સમય તો પ્રભુભક્તિમાં જ પસાર કરવાનો..બહુ બહુ તો હાથ-પગ ચાલતા હોય તો ચારધામ યાત્રા કરવાની. એક નિશ્ચિત ઢાંચો હતો જેમાં ગોઠવાઇ જવાનું. એના બદલે વડીલો માટે પણ નવી ક્ષિતિજો ખુલતી જાય છે તો મુક્ત મને આ ક્ષિતિજોને આવકારીને ઉત્તરાવસ્થાની ક્ષણો આનંદથી ઉજવવાની છે.

આપણે જે કંઇ પામીએ છીએ એ ઇશ્વરની કૃપા છે એ સનાતન સત્યનો સ્વીકાર કરીને ઇશ્વરનો આ મહામૂલા જીવન માટે પ્રત્યેક ક્ષણે આભાર માનવાને પણ જો પ્રાર્થના કહી શકાતી હોય તો મન-હ્રદયમાં આ પ્રાર્થના નિરંતર રહે તો જીવવાનું બળ પણ આપોઆપ મળતું રહેશે.

Rajul Kaushik http://www.rajul54.wordpress.com

| Leave a comment

જયહિંદ શરુ કરે છે મારી કૉલમ ” અંતિમ સમયની આરાધના”

૧. પ્રમાદ ક્ષણનો ના કરો

મૃત્યુ એ જન્મની સાથે આવેલી પ્રભુની છેલ્લી ભેટ છે. જ્યાં પ્રવેશ છે ત્યાં પ્રસ્થાન પણ છે અને તે પ્રસ્થાન ક્યારે થશે તે વાત ક્યારેક ખબર છે અને ક્યારેક ખબર નથી. ખબર છે એટલી જ કે આયુષ્યની દોર હાથમાં છે અને ક્ષણે ક્ષણે તે ખુટી રહી છે. દરેક શ્વાસ જીવન લંબાવે છે અને દરેક ઉચ્છશ્વાસ મૃત્યુને તમારી નજદીક લાવી રહ્યું છે. અને આ જાગૃતિ એટલી વાત જરૂર સુચવે છે કે ધીમે ધીમે છોડતા જવાની વાત બળવત્તર બની રહી છે.શું લઇને આવ્યા હતા અને શું લઇ જવાના છે?

તે આધ્યાત્મતાનાં પ્રથમ ચરણે ઉભા રહીને એક બ્યુગલ જાગૃતિનું વગાડવાનું છે અને તે છે “ મરેછે તે શરીર છે.તે શરીર સ્થૂળ પુદગલ છે જે નાશવંત છે.અને જે નથી મરતો તે છે આત્મા.” જે ભવાંતરથી જન્મ મરણ નાં ચક્રોમાં ફરે છે. ૮૪ લાખ ભવોમાં નિરંતર ફરે છે. આ આવી રહેલ મૃત્યુ ફક્ત દેહ બદલવા માટે જંકશન ઉપર રોકાયેલ ટ્રૈન ની જેમ દેહ બદલી પૂનઃ જન્મ પામી, જનનીનાં ગર્ભમાં ફરી ઉંધા માથે લટકવાની કે અંડજ અવસ્થામાં કેદી થનાર છે.

વળી એક વાત એ પણ છે કે મૃત્યુ ડરામણું છે અને એ ડર લાગવાનું કારણ એ પણ છે કે મૃત્યુ જેટલું નિશ્ચિંત છે તેટલી નિશ્ચિંતતા મૃત્યુ પછી શું થશેની નથી. તેથી જ્યારે પણ મૃત્યુ નજદીક દેખાય ત્યારે આંતર મન કપે છે.

આ કંપન દુર કરવાનો પ્રયત્ન એટલે “અંતિમ ક્ષણોની આરાધના”

આ અંતિમ ક્ષણ એટલે શું? તે ક્યારે આવે છે? તેની આરાધના કેમ? આ પ્રશ્નો જીજ્ઞાસાથી પુછાય છે કે ભયભીત થઇને તે બે વાતની અત્રે ચર્ચા કરતા કહીયે તો જીજ્ઞાસાથી પુછાતા પ્રશ્નો એ પ્રમાણ છે ભવિતવ્યતાનું અને ભયથી પુછાતા પ્રશ્નો એ પ્રમાણ છે અજ્ઞાનતાનું.

અંતિમ ક્ષણ એટલે શું? એ પ્રશ્ન નાં જવાબ ઘણાં હોઇ શકે. સાદી વ્યાખ્યા પ્રમાણે તે ક્ષણ પછી દેહમાં થી જીવ જતો રહે કે ચેતન જતું રહે અને ચેતન રહીત દેહ એટલે મૃત દેહ બનવા પૂર્વેની ઘડી તે અંતિમ ક્ષણ. તે ગમે ત્યારે આવી શકે છે. જાગૃતિમાં કે નિંદ્રામાં ગમે ત્યાં આવી શકે છે ..જળમાં કે સ્થળમાં, વાયુમાં કે આગમાં. મૃત્યુ આવી શકે છે અને આ ઘટના પ્રત્યેની જાગરુકતા કે સમજણ એટલે તેની આરાધના.

પ્રભુ મહાવીર ને અંતિમ ક્ષણ ની આરાધનાનાં અનુસંધાનમાં પુછાયેલ પ્રશ્ન નો જવાબ હતો કે “ક્ષણ નો પણ પ્રમાદ ના કર.” કરવા જેવા દરેક કાર્યો હમણાં જ પતાવ. ગાડી ચલાવતા ક્યારે અકસ્માત થઇ જાય અને ખોળીયુ ક્યારે ઝુંટવાઇ જાય તેની ખબર પણ ના પડે..અને અરે! આ કરવાનું તો રહી ગયું જેવા વિષાદો સાથે જ્યારે આતમ રાજા દેહાંતર કે ભવ બદલે તે હંમેશા દુર્ગતિ આણે.

મારા દાદા જ્યારે માંદગીનાં બીછાને હતા ત્યારે મારા બાપુજી મારી બાને કહેતા કે જ્યારે જ્યારે તમે સામાયિક કરો ત્યારે સુત્રો મોટેથી બોલો કે જેથી દાદાને થોડોક ધર્મ સંભળાય.. બા કહે તો દાદાને પૂણ્ય સાગરનું સ્તવન જ સંભળાવું તો.. હવે જેમ જેમ તે સ્તવન બોલતા ગયા તેમ જ્યાં ઓસરાવવાની વાત આવે ત્યાં “મિચ્છામી દુક્કડમ” કહેતા જાય.

તે પત્યુ હશે અને સામાયીક પાળી જમવા ગયા ત્યાં માળી પટેલે આવીને કહ્યું “ દાદા નથી રહ્યા બા.” આ ઘટના ઘટી ગયે આજે બેંતાલીસ વર્ષો થયા હશે.

કેવો આ યોગ! આખી જિંદગી ખેતીવાડી કરતા અને નેક નીતિથી જીવન જીવેલા દાદા આખી જિંદગીનાં પાપોને ઓસરાવીને ગયા.. કદાચ આ એમના પૂણ્યો જ…

આ ઉદાહરણ નો સારાંશ ફક્ત એટલો જ કે સારા કામ માટે કદી પ્રમાદ કરવો જાગૃતિ આવી કે આ દેહ ક્ષણભંગુર છે તેજ ક્ષણોથી પાપને ઘટાડવા અને ધારેલા સૌ સત્કર્મોને કરવા માંડવાનાં.  તે એક જ ઉત્કટ આરાધના છે

આભાર જયહિંદ મેનેજ્મેંટ (તથા હર્ષદભાઇ દોશી અને નીલમબેન દોશી)

 

 

 

 

| 1 ટીકા

આવો નિરંજન મહેતાને તેમના પ્રથમ વાર્તા સંગ્રહ “ઓળખાણ” માટે અભિનંદનો આપીયે

 

સહિયારા સર્જનમાં સક્રિય અને ઘણી બધી રીતે ઉપયોગી લેખક મિત્ર નિરંજન મહેતાનો વાર્તા સંગ્રહ “ઓળખાણ”પુસ્તક સ્વરુપે આવી રહ્યો છે એમની કલમે સહિયારા સર્જનમાં “અન્ય શરત” નવલકથા આપી ચુકી છે. નિવૃત્તિમાં પ્રવૃત્તિ સમી તેમની લેખીની સર્વાંગે ખીલે તેવી શુભેચ્છાઓ સાથે શત શત અભિનંદનો

તેઓ શ્રીની કલમે ૧૩૫ કરતા વધારે વાર્તાઓ નવનીત સમર્પણ તથા અન્ય જગ્યાઓએ પ્રસિધ્ધ થયેલી છે. આ વાર્તાસંગ્રહના પ્રકાશક છે  એન. એમ. ઠક્કર એન્ડ કં., મુંબઈ. તેની કિંમત રૂ. 150/- છે.

વધુ માહિતી માટે સંપર્કઃ

Tel. 28339258/9819018295

nirumehta2105@gmail.com
Posted in સમાચાર | 6 ટિપ્પણીઓ

વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર (૪) વિજય શાહ

બુધ્ધનાં શબ્દોમાં

“Aging is not lost youth but a new stage of opportunity and strength.”

હું નિવૃત્ત થઇશ ત્યારે કમસે કમ એક પ્રવૃત્તિ એવી શોધી લઇશ કે જેના થકી હું મને મળેલો સમય મને ગમતા કામમાં કાઢી શકીશ તેવું હું જ્યારે પુસ્તક “ નિવૃત્તિની પ્રવૃત્તિ”નું સંકલન કરી રહ્યો હતો.ત્યારે ૨૦૦૯ માં લખ્યું હતું. આજે જ્યારે નિવૃત્તિની નજદીક આવી રહ્યો છું ત્યારે મારી પ્રિય પ્રવૃત્તિ લેખન મને નિવૃત્તિમાં પ્રવૃત્તિનો સરસ આનંદ આપી રહ્યો છે.ફાઇનાન્સીયલ પ્લાનર હતો તેથી તે સમયે જે લોકોને જે સમજાવતો હતો તે મેં આ રીતે અમલમાં મુક્યું. છેલ્લા સાત આઠ વર્ષમાં ઘણું લખ્યુ અને હેતૂલક્ષી પુસ્તકોમાં તે સંગ્રહાયુ અને લોકોએ માણ્યું પણ ખરું.

ડૉ.રુથ ગેરેટ્નાં પુસ્તક “ઘડપણ નાં ઉંબરે અજવાળુંમાં “ સ્વ જહોન પોલનાં કથને વધતી ઉંમર એટલે કે વયવૃધ્ધિ તો જીવનની સાર્થકતાની નિશાની હોવી જોઇએ..જીવનભર  આપણે જે શિખ્યા જે અનુભવ્યુ જે સાધના કરી એની ફલશ્રુતિ  અને જીવનભરની ફલસિધ્ધિનો નિચોડ વયવૃધ્ધિની સાથે આવવો જોઇએ.,જીવનની ગતિ એક સરસ મઝાની સંગીત સાધના જેવી હોવી જોઇએ અને જીવનની  આનંદિત સફર છેલ્લી ક્ષણો સુધી અકબંધ સચવાવી જોઇએ.”

આ સત્ય આ કાવ્ય પણ દોહરાવે છે

વૃધ્ધત્વ વૃધ્ધની નજરે

રહું હું યુવાન મનથી, ભલે વૃધ્ધ થાઉં શરીરે,

એવું વર દેજે ઇશ, બુઢાપાનો ભાર ના લાગે લગીરે.

કુટુમ્બકબીલો, બાળગોપાળ, લીલી વાડી નિરખું નજરે,

દુનિયાના વહેવારો સહુ નિભાવું હું હોંશે-હોંશે.

દોડી દોડી થાક્યો હું બેફામ, વિસામાની પળો ભાગે અતિ દૂર,

ઝાંઝવાના જળ જેવી તૃશ્ણા હઠીલી, ના ભાગે લગીરે.

મનના ભાવો વિચિત્ર ભાસે, જરા વ્યાધિ પડ્યા પછવાડે,

અંગો ઉપાંગો બળી ગયા સર્વે, ના કહેલુ મને વળી ભયંકર ભાસે.

શૈશવના સંસ્મરણો વાગોળી વાગોળી, ઉડું હું આકાશે,

શું વીતાવ્યું એ બાળપણ, કેવા નિર્દોશ સખા સહુ સંગાથે.

વડલા ને વીંટળાઇ વડવાઇઓ, તેમ માયા, ભ્રમ ભયંકર ભાસે,

અદ્વિતિય તમસ મહીં ભાસે એક ઉજાસતણું કિરણ નભાકાશે. – બંસીભાઇ એમ. પટેલ

http://rutmandal.info/guj/2006/07/vrudhdhatv/

 

આમ જુઓ તો દરેક જિંદગીનાં પગથીયે ઘટેલી ઘટનાને કઈ રીતે જોનાર જુએ છે તેની ઉપર એ ઘટના દુઃખ દાયક છે કે સુખદાયક સમજાતી હોય છે.આ બે દ્રષ્ટિકોણ ઉપરાંત વાસ્તવીકતાનો દ્રષ્ટિકોણ તે ઉંમરે જીવતા વૃધ્ધોનો પણ હોય છે જે આ કાવ્યમાં બંસી ભાઇએ બહુ સરસ રીતે ઉપસાવ્યુ છે.તેમનો દ્રષ્ટિકોણ આમ તો હકારાત્મક જ છે પણ વેધકતા જ્યારે તેમના અનુભવો મુકે છે ત્યારે આવે છે. જેમ કે

વડલા ને વીંટળાઇ વડવાઇઓ, તેમ માયા, ભ્રમ ભયંકર ભાસે,

અદ્વિતિય તમસ મહીં ભાસે એક ઉજાસતણું કિરણ નભાકાશે.

ગીતાગાયક શ્રીકૃષ્ણનું ગાન આમ જો સમજીએ તો એક વાત નિશ્ચિંત છે અને તે આપણી આખી જિંદગી આપણે જે કંઇ વાવ્યું, તેની લણણી કરી તે બધામાં અહંભાવ આવ્યો એટલે દુઃખ પણ આવ્યું. જ્યારે તે કરવા બદ્લ પ્રભુએ તક આપી કે મને નિમિત્ત બનાવ્યો વાળી વાત આવે તોઅક્લ્પ્ય સુખનાં ઢગલા આવે છે. દુઃખ આવે છે તો કસોટી સોનાની થાય.. મારો વહાલો મને તાવી મારી અશુચિઓ સાફ કરે છે અને સુખ આવ્યું તો મારો વહાલો મરા પર મહેરબાન છે તેવી વાતોથી ભગવાન ને ગમતું અને આપણું નમતુ સ્વરુપ આપણે બનીયે છે.

મારા બાપુજી કહેતા જ્યારે દાંત પડવા માંડે,સ્મૃતિ ભ્રંશ થવા માંડે અને ઉંબરા ડુંગરા થાય ત્યારે મળેલા ઉપાધી વિહીન સમયમાં નજર હંમેશા સીધી રાખો.. ઉપર પણ નહીં અને નીચે પણ નહીં. કારણ કે આજ સમય છે જ્યારે “આજ” માં જીવવાનું છે.બંને “કાલ” નકામી છે ગઈ “કાલ” જતી રહી છે. અને આવતી કાલ તો હજી આવી નથી તેની ચિંતા છોડી દીધી એટલે નિઃસ્પૃહ થવાની વેળા આવી ગઈ. આ વિચાર ને સાક્ષરો વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર કહે છે.

પણ આળુ મન જેના વશમાં નથી તે સદાય દુર્યોધન ની જેમ જ્યાં સ્થળ છે ત્યાં જળ જોવાનું જ. તેથી કુટુંબ કબીલામાં પક્ષપાતી નહીં બનવાનું અને બની શકે તો થોડું ઘસાવાનું એવી નીતિ રાખો તો માંહ્યલો રાજી થાય..પેલા લોક્ગીતોમાં ગાયુ છે ને તેમ રામ રાખે તેમ રહીયે વાળી વાત દરેક વર્તનોમાં જ્યારે પ્રમુખ બને ત્યારે સૌને ગમતા થઇને રહેવાય.

આપણે જન્મતા ની સાથે બાળપણમાં મા હતી જે કહેતી આમ કર અને આમ ના કર..શાળામાં શિક્ષક એ કામ કરતા હતા.મોટા થયા ત્યારે કારકિર્દીની દોડ્માં સાથી મિત્રો હતા..પરંતુ ૬૦ વર્ષે હવે જ્યારે કોઇ કહેનાર નથી ત્યારે આપણી પાસે સૌથી મોટી એક સિધ્ધિ હોવી જોઇએ અને તે આપણા મન ને નાથવાની કળા. મન એ દોસ્ત પણ છે અને દુશ્મન પણ છે.એ નોકર હોવા છતા શેતઃ હોવાનું ઘમંડ રાખે છે તેથી જ તેના મરક્ટપણા ને ટાળવા અંદરનાં અવાજ્ને સાંભળવાની ટેવ પાડો તે જરૂરી થઇ પડે છે અને જે સમયે તમે આટલા બધા વર્ષોનાં અનુભવ સમા તમારા એ જ્ઞાન ( અંદરનાં અવાજ ને સાંભળવામાં નિષ્ણાત થઇ જશો) એટલે પહેલું જ્ઞાન એ લાધશે કે મનુષ્ય ભવનો આ એક નવો તબક્કો છે જેમાં તમારી પાસેનાં જ્ઞાન નું ભાથુ તમાર સંતાનો અને પૌત્ર પૌત્રી લેતા હોય છે.પણ આ તબક્કે નાના બાળક જેવી કુતુહલતા રાખજો પણ કેલક્યુલેટર અને કોમ્પ્યુટર રમતા ગુગલનાં જમાનામાં જ્ઞાન નું અભિમાન ના રાખતા કારણ કે એક્વીસમી સદીને વિજ્ઞાને વીસમી સદીને પાછળ પાડી દીધી છે. અને તેથી મારા દાદા જે કહેતા તે વાક્ય નો હું તો ભરપૂર ઉપયોગ કરું છું તે વાક્ય એટલે “ભાઇ અમારા જમાનામાં તો…કહી વાતની શરુઆત કરે કે જેથી નથી આવડતુ તે ના દેખાય અને પૌત્ર એમ કહીને નવી તક્નીકો શીખવે કે “દાદા આતો બહુ સહેલું છે.”

મૂળ વાત ઉપર આવું તમે તમારી ઉંમરે કરવાનું કરો માટે પહેલા સ્વિકાર કરો કે હું વૃધ્ધ થયો છું આ વૃધ્ધત્વ એટલે વૃધ્ધી પામ્યાની સમજણ છે..અને તેથી તમે ઘરેડમાં નથી જીવતા પણ જમાના પ્રમાણે જીવો છો.હવે ઉંમર થઈ મારે જાણવાની શું જરૂર? તે વાત ખોટી. ઉંમરની શરમે સંતાનો એક વખત કામ કરી આપશે પણ શીખવાની તૈયારી બતાવશો તો હોંશે હોંશે એ જેટલુ જાણતો હશે તે બધુ શીખવશે.

છેલ્લે આ ઉંમરે ધર્મ ધ્યાન તરફ વળી અંતરાત્માનું આધ્યાત્મિક જ્ઞાન જરુર લેજો કારણ કે હવે તમે જેટલું જીવ્યા છો તેટલું જીવવાનાં નથી. વાળી વાત સમજવી જરુરી છે તપ જપ અને નિયમો શરીરને શુધ્ધ રાખે છે.

અસ્તુ

વિજય શાહ
 

 

Posted in વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર | Leave a comment

વૃદ્ધત્ત્વનો સ્વીકાર (3) પ્રવીણા કડકિઆ


વૃદ્ધ થવું એટલે વૃદ્ધી પામવું. બીજમાંથી છોડ  વૃદ્ધી પામી વૃક્ષ બની લહેરાય છે, ત્યારે  આ મન તેની અદા પર આફરિનતા પોકારી ઉઠે છે.બાળપણ સહુને વહાલું છે. પા પા પગલી પાડતાં, દોટ મૂકી શાળાએ જતાં. હાથમાં પર્સ ઝુલાવી કોલેજ અને લગ્ન પછી પ્રીતમનો હાથ ઝાલી જીંદગીની સફર. હવે એ સફરમાં સફળ પૂર્વક પ્રયાસ કરી જુવાની પસાર કરી,પ્રૌઢતાનો ઉંબરો ઓળંગ્યો અને આવી ઉભા વૃદ્ધત્વને આંગણે. એ તો હરખની વાત છે. આવો ઉત્સવ મનાવીએ!

જીવનના ચાર આશ્રમ શોભાસ્પદ છે. તે દરેકની આગવી પ્રતિભા અને અગત્યતા છે. વૃદ્ધત્વ નિરાશા નહી ઉમંગોની વર્ષા વરસાવે છે. જીવન સુંદર રીતે જીવ્યા તેની ગાથા ગાય છે. હા, એ ખરું કે ત્યાં સુધી પહોંચતા કેટલી વીસે સો થાય એ પાકી ખબર પડી હોય છે. ઘણાં બધા ઉતાર અને ચડાણના કપરાં અનુભવોની ગઠરી બાંધી હોય છે.

સોનુ ટીપાય તો તાર નિકળે. માનવ આ બધા અનુભવોમાંથી પસાર થાય પછી નિરાંતનો દમ લેવા વૃદ્ધત્વના ઓવારે આરામથી લંબાવે. આખી જીંદગીની સફરનો આ તો વિસામો છે.

બાળપણમાં તોફાન નહી કરવાના, ભણવાનું. કિશોરાવસ્થામાં મસ્તીને બદલે ચોટલીબાંધી જુવાની સારી ગુજરે તેના પ્રયાસ, જુવાનીમાં સવાર કે સાંજ જોયા વગર પૈસા પાછળ આંધળી દોટ.  હવે આરામથી પોરો ખાવાનો. કુટુંબની મઝા લુંટવાની. બાળકોના બાળકોને પ્રેમ પિરસવાનો અને પ્રેમ પામવાનો. જો કે તેની અપેક્ષા નહી રાખવાની . જે મળે તેનો નિર્વ્યાજ આનંદ લેવાનો.

જીવન દરમ્યાન જે ભાથું ભેગું કર્યું હોય તેને આરામથી માણવાનું. નસિબદાર હો અને પરણ્યા હો તો સાથી સાથે મનપસંદ જીંદગી પસાર કરવાની. નસિબદાર લોકો સાથી સંગે હરવા ફરવાની મઝા માણતા જોયા છે. સારા કાર્યોમાં સહાય કરી જીવન સુગંધીદાર બનાવવું. પોતાના શોખ પૂરા કરવા.

તંદુરસ્તીને પ્રથમ સ્થાન આપવું. અરે, વૃદ્ધત્વતો આશિર્વાદ છે. તેને શ્રાપ માનવાની ભૂલ ન કરવી. જીવન પ્રત્યેનો અભિગમ બદલો. ડગલે ને પગલે સર્જનહારનો આભાર માનશો. આ બધું ત્યારે પ્રાપ્ત થાય જ્યારે જુવાનીમાં પ્રગતિ સાધી હોય. સુંદર કુટુંબને સર્જ્યું હોય. મનગમતા સાથીની સંગે જીવનમાં રંગબેરંગી સાથિયા પૂર્યા હોય.

જો એ સમય વેડફ્યો તો સમજી લેવું તમે ગાડી ચૂકી ગયા. “ગયો સમય આવે નહી, ગયા ન આવે પ્રાણ”. સમજણની ફાકી, ફાકી હોય તો જુવાની , વૃદ્ધ સમયે વળતર આપતી બેંક બની રહે. બાકી તો અફસોસ કર્યે કાંઈ ન વળે. હજુ પણ મોડું નથી થયું. પ્રયત્નો સાચી દિશામાં શરૂ કરો. કોઈ પણ ઉમર શિખવા માટે મોટી નથી. અમેરિકનો આ દિશામાં ખૂબ આગળ નિકળી ગયા છે. ૯૦ વર્ષની ઉમરે ‘મિસ. મે ‘ વોટર કલરના વર્ગ ચલાવે છે. ૯૨ વર્ષની જુલિયા ‘ચેર યોગ’ ના વર્ગને આનંદથી માણે છે.

આ સાથે બહુ જડતા પણ સારી નહી. જીવનમાં હવે તો ફાવશે, ચાલશે અને ભાવશે એ નિયમ અપનાવો ! આ નહી ખાવું અને પેલું નહી ખાવું. કેટલા વર્ષ કાઢવાના છે. યાદ હશે, જનમ્યા ત્યારે પ્રથમ શ્વાસ અને અંતિમ શ્વાસ  , વચ્ચેના ગાળાનું નામ છે “જીંદગી.”

ખરું પૂછો તો આ જીવનનો અતિ ઉત્તમ સમય છે. આ સમયને શોભા બક્ષ્વી એ આપણા હાથમાં છે. વડીલ તરિકે વડલાની છાંય બનો. પક્ષીઓને માળો બાંધી ચિચિયારી કરવાનું મન થાય એવું વાતાવરણ સરજો. માથે હાથ મૂકી બેસવાનો આ સમય નથી. દીવા દાંડી બની રાહ સુઝાડવાનો સમય છે. સુકાની બની કોઈની નૈયા પાર ઉતારી શકવાની શક્તિ છે.

‘ફરિયાદ’ નામના શબ્દને શબ્દકોષમાંથી વિદાય આપો. ‘નડો ના” મધુર કર્ણપ્રિય સંગિતના સૂર છેડો. બની શકે તો સમાજને ઉપયોગી કાર્યમાં જોડાવ. ભલે પહેલાં ન કરી શક્યા હવે તો આપણી પાસે ‘સમય’ સિલકમાં બચ્યો છે. નથી ગમતું, ભૂખ નથી લાગતી, કોઈ મારી વાત સાંભળતું નથી, મારી કોઈ કિમત નથી આવા બધા નિરાશાના વાક્યો ન ઉચ્ચારો.

મારું કોણ? અરે તારો જીવનનો દાતા. ખાલી ખાલી વિસંગત બોલી ચારે તરફ કલેશ અને કલહ ન પ્રસરાવો. બાળકોનો પ્રેમ મેળવી જીવન રસમય બનાવો.વૃદ્ધત્વ કાંઈ ઈનામમાં નથી મળ્યું. આખા જીવનની તપસ્યાનું પરિણામ છે. માનવી વૃદ્ધતા શામાટે અભિશાપ ગણતો હશે ? અરે, એતો ઈશ્વરની કૃપા છે. સુંદર જીવનનું સરવૈયું છે. વ્યથા, વેઠ અને વ્યવાહરનું વળતર છે. આ સ્થિતિએ પહોંચવા કેટલા ‘પાપડ વણ્યા હતાં’? પૂછી જુઓ જેમનું અકાળે નાની વયે અવસાન થાય છે, તેમણે જીવનમાં શું શું ગુમાવ્યું. ખેર “તૂટીની કોઈ બુટી નથી” એ આપણે સહુ સારી રીતે ણીએ છીએ.

આકાશ તરફ દૃષ્ટી માંડો ઢળતો સૂરજ , સંધ્યાના કેવા સુંદર રંગો વિખેરી સાગરની ઓથમાં લપાઈ જાય છે. સૃષ્ટીના કણ કણમાં તેની આભા ફેલાવે છે. હવે તે જશે અને ચંદ્ર આભે ઉગશે તેની ફરિયાદ નથી કરતો. આપણી જીંદગીનો સૂર્ય અસ્તાચલ પર આંટા મારી રહ્યો છે.  સમયના વાદળ સંતાકૂકડી રમી રહ્યા છે. ક્યારે આપણે પકડાઈ જઈશું કોને ખબર ?

સર્જનહારે  કૃપા કરી ત્યારે આ દિવસ જોવાનું નસિબ સાંપડ્યું. એ જે પણ આપે તેનો વિના વિરોધે સ્વીકાર એ ડહાપણનું કામ છે. હા, તેની મર્યાદા જાળવવી એ આપણું કર્તવ્ય છે. તેને શોભાવવું એ માટે સદા પ્રયત્ન શીલ રહેવું. વિચાર કરો આ સ્થિતિ એ પહોંચતા કેટલા ડુંગર ઓળંગ્યા. નદીઓ તર્યા અને ઝાડી ઝાંખરાં સાફ કર્યા. આ સ્થાને પહોંચ્યાનો સ્વીકાર દિલ અને દિમાગથી કરવો રહ્યો. અનુકૂળતા હોય તો તેનો લહાવો લુંટવો. જેવા જેવા સંજોગો. બીજું આ સંજોગો આપણા ભૂતકાળની ભવ્યતાનું પરિણામ છે. જો કદાચ ભૂતમાં ભૂલોના શિકાર બન્યા હો તો પણ વર્તમાનને ન વખોડો. ‘ગ્લાસ અડધો ભરેલો છે કે અડધો ખાલી’  એ સનાતન સત્યને વાગોળો.

ઢળતી ઉમરે આંખ અને જબાન જરૂર પડે ત્યારે જ ખોલવાના. કાનનો ઉપયોગ કરવાનો. ‘સાર સારકો ગ્રહી રહે થોથા દેત ઉડાય’. સારા પુસ્તકો વાંચો. સમયનો સદ ઉપયોગ કરો. રહી સહી જીંદગીને સુશોભિત બનાવી ચેનની નિંદર લેવાનો સમય આવી રહ્યો છે. કેટલા સમય પછી એ પ્રશ્ન અનઉત્તર છે.  વૃદ્ધત્વને વરણાગી વેડાં થી વહેવા દો.

ચાલો ત્યારે શેષ જીવનને મન ભરીને મહેકાવીએ.

| Leave a comment

મનની મોસમમાં ઉઘડતો તડકો તરુલતાબેન મહેતા

"બેઠક"

મનની મોસમ ખીલવી એટલે શું? કોઈ સારું પુસ્તક વાચ્યું હોય કોઈના વ્યક્તિત્વની થોડીક પણ વાત માણી હોય ત્યારે એ ગુલાબી આનંદને બીજા સાથે મજિયારો ભોગવવાનો આનંદ એટલે ઉઘાડ નીકળવો અને મોસમનું ખીલવું.

મેં બ્લોગ બનાવ્યો પણ એજ હેતુથી કે આપણે મજીયારો આનદ લઈએ. તરુલાતાબેનનો પરિચય મેઘલતાબેને કરાવ્યો હતો. ૨૦૧૩મા પ્લેઝંટનનું એક ગ્રુપ સાહિત્યમાં રસ લે છે તે જાણવા મળ્યું મેં ઘણાને બ્લોગમાં લખવા આમત્રણ આપ્યું ,ફોન કર્યા, પણ માત્ર તરુલતાબેને મારા વિચારને પ્રતિભાવ આપ્યા મેં એમને મારા બ્લોગ માટે લખી મોકલવા કહ્યું અને એમણે વાર્તા મોકલી,નીચે લખ્યું હતું “નખશીખ ગુજરાતણ” શબ્દ સ્પર્શી ગયો.વાર્તા ખુબ સરસ હતી મેં કહ્યું કે તમારો નખશીખ શબ્દ ખુબ ગમ્યો હું પણ મારા માટે વાપરીશ,આમાં નજીવા ફેરફાર કરું ?અને એમણે કહ્યું કે મને એ નહિ ગમે.મારા લખાણ સાથે છેડછાડ નહિ કરતા, હું થોડીવાર માટે વિચારમાં પડી ગઈ,જેમ નું તેમ લખાણ મુક્યું પછી તો અનેક લખાણ મોકલતા અને લખાણ સરસ જ હોય એટલે ભુલ્યાવગર હું બ્લોગ મુક્તિ જાણે ક્રમ થઇ ગયો…

View original post 571 more words

| Leave a comment