તરુલતાબેન વાર્તા સ્પર્ધાનું પરિણામ

"બેઠક"-શબ્દો નું સર્જન

પ્રજ્ઞાબેન ,

નીચે મુજબ ઇનામો જાહેર કરું છું,’બેઠક’માં હું હાજર રહીશ .બહારના લેખકોને ઈનામની રકમની વ્યવસ્થા કરી આભારી કરશો.વિજયભાઈ શાહની વાર્તાને ‘બેઠક’ તરફથી સન્માનપત્ર ઈ મેલથી
મોકલી શકાય, એમની વાર્તા પ્રથમ કક્ષાની છે પણ હરીફાઈમાં સામેલ કરી
નથી.તમારી વાર્તા ‘હલો કોણ?’સરસ મઝાની નાટિકા જેવી છે,તમે સચોટ સઁવાદોથી
સસ્પેન્સ આપો છો .

પરિણામ
પ્રથમ પુરસ્કાર (બે વચ્ચે વહેંચાય છે.)
ભૂમિ માછી વાર્તા ‘કુસુમના કંટક ‘
આરતી રાજપોપટ વાર્તા ‘સુવાસ ‘
દ્વિતીય પુરસ્કાર
રેખા પટેલ વિનોદિની વાર્તા ‘એક બોજ ‘
તૃતીય પુરસ્કાર
ઇન્દુબેન શાહ   વાર્તા ‘ભગવાન ભરોસે ‘
પ્રોત્સાહક ઇનામો
જયવન્તી પટેલ વાર્તા ‘ઝન્ખના’
પન્ના શાહ વાર્તા ‘વિધુ પુત્ર જમાઈ ‘

બેઠકમાં મળીશું ત્યારે ઈનામની રકમ તમને આપીશ.
બેઠકમાં સમય હશે તે પ્રમાણે વાર્તાઓની ચર્ચા કરીશ.
દર વર્ષે આ પ્રમાણે વાર્તા સ્પર્ધા રાખીએ તેવી શુભેચ્છા

વાર્તા સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારા સૌ સર્જકોને અભિનન્દન.આ પ્રકારે ભવિષ્યમાં
સહકાર આપતા રહેશો તેવી આશા છે.તમારી સર્જનશક્તિથી વાચકોને ઉત્તમ આનન્દ
આપી આપણી માતૃભાષાને ગૌરવવન્તી કરશો તેવી શુભેચ્છા.

સૌ પ્રથમ…

View original post 335 more words

| Leave a comment

અન્ય શરત ( ૧૦) રેખા પટેલ (વિનોદિની)

સ્મરણ યાત્રા

વળી પાછી આપણી સવારી જીજ્ઞાને ઘરે પહોંચી તો ત્યાં પણ આડકતરી રીતે ઘર વેચવાની વાતો થવા માંડી.

હવે હું આટલી વાત ના સમજુ એવી તો અબુધ નહોતી. આ વાળ કંઈ એમ સફેદ નહોતા થયા. આજે બહુ દુઃખ થતું હતું, મન પણ ભરાઈ આવ્યું, પણ મારા મનની વાત કોની સામે ઉલેચું, પેટની જણીને કોની સામે વખોડું? છતાય મનમાં વિચારોના ઘોડા ઉછળી ઉછળીને ચડી આવતા તેને કેમ કરીને રોકી શકું?  હું વિચારતી હતી કે આજ સુધી માની એકલતાનું દુઃખ, મા માટેનો પ્રેમ સહાનુભૂતિ શું દેખાડો હતા? માત્ર પૈસાની લાલચ હતી કે ખરેખર પ્રેમ હતો?

મેં અને બકુલે તો દીકરીઓની પરવરિશમાં ક્યાંય કોઈ કચાશ નહોતી રાખી. સંસ્કાર પણ ભરપુર માત્રામાં આપ્યા હતા. તો પછી આટલા બધા મોટા પરિવર્તન પાછળનું કારણ શું હશે? કોઈ મારાથી અજાણી હોય તેવી તેમને આર્થિક સમસ્યા હશે? કંઈક તો છે જ, નહિ તો મારી દીકરીઓ આટલી હદે ના બદલાઈ જાય. જમાઈઓ પારકા છે પણ દીકરીઓ તો મારી છે…. વિચારી લીધું સાચું કારણ તો મારે જાણવું રહ્યું.

ગમે તે હોય પણ મારે ઘર વેચવું નથી. આમ વિચારી એક દિવસ મક્કમ બની મેં જીજ્ઞાસા અને જીગરકુમારને કહી દીધું કે હું આજે ફ્લેટ ઉપર રહેવા જાઉં છું. તમને સમય ના હોય તો વાંધો નહી. હું ટેક્ષીમાં જતી રહીશ. પહેલી વાર મને આટલી મક્કમ બનીને વાત કરતા જોઈ તેઓ ડઘાઈ ગયા હતા. જીજ્ઞાસા મારી પાસે આવી મને સમજાવવા લાગી.

“મમ્મી, જુઓ, તમે આમ નાના છોકરા જેવી જીદ ના કરો. હવે આ ઉંમરે આ શું જીદ લઈને બેઠા છો કે એકલા રહેવું છે. આ પણ તમારુ જ ઘર છે. અમે દીકરીઓ શું તમારા દીકરા જેવી નથી?” .

તેની આવી મીઠી ભાષા મને પળવારમાં ડોલાવી ગઈ. “પણ દીકરી, એ મારું ઘર છે. મારી આખી જિંદગી ત્યાં વિતી છે. મને ત્યાં રહેવાનું ગમે છે”. મારા અવાજમાં એક વેદના હતી. આંખોમાં આંસુ ડોકાઈ આવ્યા.

“ભલે, થોડા દિવસ માટે તને હું મૂકી આવીશ. પણ યાદ રાખજે કાયમ એકલા નથી રહેવાનું.” કહી દીકરીએ ચર્ચા ઉપર પડદો પાડ્યો. મારી નજર જીગરકુમાર ઉપર પડી. તેમના ચહેરા ઉપર અણગમો સ્પષ્ટ કળાતો હતો. હું સમજી ગઈ કે મારી જીદ તેમને નથી ગમી. હું પણ જય શ્રીકૃષ્ણ કહી ત્યાંથી ઉભી થઇ ગઈ.

તે રાત્રે તરસ લાગી અને ગળું સુકાતું હતું. પણ પાણીનો જગ પણ ખાલી પડ્યો હતો. હું ધીરે, અવાજ ના થાય તેમ રસોડા તરફ ચાલી. વચ્ચે જીગરકુમારનો બેડરૂમ આવતો હતો. આમ તો હું કોઈની વાતોમાં દખલ કરતી નહિ, તેમાંય દીકરીઓના ઘરમાં તો ખાસ માથાકૂટ કરવું મને પસંદ નહોતું. પણ મારું નામ ઉચ્ચારાતું સાંભળી મારા પગ ત્યાં જ અટકી ગયા. તેમની ચર્ચા સાંભળી પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ.

જીગરકુમાર જીજ્ઞાસાને કહી રહયા હતા, “બસ, હવે બહુ થયું. આમ તારી મમ્મીને મમ્મી કહીને માથા ઉપર ચડાવવાનું ઘણું થયું. કેટલું સાચવીએ   છીએ કે અહી જ રોકાઈ જાય અને તેમના ઘરે પાછા જવાનો વિચાર પણ ના કરે. જેથી કરીને તમે બંને બહેનો તેમના ઘરને જલ્દીથી વેચી શકો.”

“જુઓ જીગર, હું અને આશા પણ આવુ જ ઇચ્છીએ છીએ. પણ મમ્મીને બહુ ફોર્સ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી.  તે જિદ્દી છે. મને નથી લાગતું મમ્મી જલદી ઘર વેચવા તૈયાર થાય. હવે મમ્મીના ગયા પછી જ આ કામ થઇ શકશે.”

“ના જીગી, આટલી રાહ જોવાનું શક્ય નથી. તું જાણે છે અત્યારે તે ફ્લેટના ભાવ બહુ સારા આવે તેમ છે અને તે માટે તારી મમ્મીના મરવાની રાહ જોવાની?” જીગરકુમારના અવાજની કડવાશ મને છેક બહાર અંધારામાં સ્પર્શી ગઈ. હું પાણી પીવાનું પણ ભૂલી ગઈ અને મારા રૂમમાં આવી બકુલને યાદ કરતા રડી પડી.

મને બકુલ બહુ યાદ આવી ગયા. સાથે તેમની કહેલી વાતો પણ મારા દિમાગમાં સજીવન થઇ ગઈ. બકુલ હંમેશા કહેતા આ જમાનામાં કોઈના ઉપર વિશ્વાસ મૂકવા જેવો નથી. આજના જમાનામાં પોતાનું લોહી પણ પોતાનું થતું નથી. મને તેમના મિત્ર મધુભાઈની વાત કહી હતી તે યાદ આવી ગઈ.

મધુભાઇ પોતે જુવાનીમાં વિધુર બન્યા હતા. તે તેમના એકના એક દીકરા ઈશાન સાથે રહેતા હતા. દીકરાને ડોક્ટર બનાવવા પોતે ખૂબ મહેનત કરી હતી. છેવટે ઈશાન ડોક્ટર બની ગયો અને તેની સાથે ભણતી કાવેરી સાથે પ્રેમલગ્ન કરી લીધા. મધુભાઈ દીકરા વહુ સાથે ખુશ હતા. હવે પ્રોબ્લેમ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે તે રિટાયર્ડ થયા.

હવે મધુભાઇનો મોટા ભાગનો સમય ઘરે વિતતો હતો અને એ બનતી મદદ કાવેરીને કરતા હતા. મધુભાઇની અનુભવી આંખો અનુભવવા લાગી કે મારું કામ કાવેરીને દખલગીરી જેવું લાગે છે. આથી હવે મધુભાઇ માથાકૂટ કર્યા વગર સવારે ચા-નાસ્તો પતાવી બહાર ચાલવા નીકળી જતા. પાછા આવે ત્યાં સુધીમાં તો એ બંને હોસ્પિટલ જવા નીકળી જતા. પછી મધુભાઈ પણ નજીકના વૃદ્ધાશ્રમમાં સમય પસાર કરવા જતા. ક્યારેક અમારા ઘરે આવીને પણ સાંજની ચા પીતા હતા. રાત્રે ઈશાન આવી ગયા પછી થોડી વાર તેની સાથે બેસી, જમવાનું પતાવી પોતાના રૂમમાં ટીવી જોતા કે વાંચન કરતા. આમ પણ પહેલેથી એકલા હતા પણ હવે મધુભાઇ પોતાનાઓ વચ્ચે એકલા થતા જતા હતા.

ક્યારેક કાવેરી બીઝી છું કહી મધુભાઇનું જમવાનું પણ બનાવતી નહોતી. સામે ઈશાન પણ એના કામમાં બીઝી રહેતો હતો. તેથી હાથે કરી દીકરા અને વહુને કોઈ તકલીફ પણ આપવા માગતા નહોતા. એ કારણે મધુભાઇ ચુપ રહેવાનુ પસંદ કરતા.

એક દિવસ કાવેરી અને ઇશાન બંને રાત્રે મધુભાઇના રૂમમાં આવ્યા. મધુભાઇ સમજી ગયા કે કોઈ જરૂરી કામ હોય તો જ મારી પાસે આવ્યા હશે. મધુભાઇએ કહ્યું, “આવો દીકરા, શું કામ પડ્યું અચાનક મારૂં?”

ઈશાન ધીમેથી બોલ્યો, “પાપા, અમે બંને જુદી જુદી હોસ્પિટલમાં કામ કરીએ છીએ. અમારી પાસે થોડી બચત છે. બીજા થોડા રૂપિયા મળી જાય તો અમારી પોતાની હોસ્પિટલ ખોલી શકાય.”

“અરે વાહ બેટા, આ તો બહુ સારી વાત છે. આનાથી વધારે ખુશી શું હોઈ શકે?”મધુભાઇએ ખુશ થતા જવાબ આપ્યો હતો.

“તો પાપા આ માટે તમે મને દસ લાખ રૂપિયા આપી શકો?” ઇશાન વિનયપૂર્વક બોલ્યો.

“આટલા બધા રૂપિયા હવે મારી પાસે ક્યાંથી હોય? જે કાંઇ બચત હતી તે બધી તારા ભણવા પાછળ વપરાઈ ગઈ છે. હવે મારી પાસે કોઇ બચત છે નહી અને વધારામાં મારું પ્રોવિડન્ટ ફંડ પણ અડધું વપરાઈ ગયું છે.”

મધુભાઇ પાસેથી શુ જવાબ મળશે અને સામે શુ જવાબ આપવો એની પહેલેથી તૈયારી કરીને આવેલી કાવેરી બોલી, ‘પાપા, જો તમને યોગ્ય લાગે તો આપણા આ ઘર ઉપર સારી એવી લોન મળી શકે.’ આટલુ કહીને ઇશાન સામે જોયું.

મધુભાઈ આખી વાત સમજી ગયા અને તેમણે ઘર સામે લોન લેવાની ના પાડી. બદલામાં દીકરો વહુ બીજે રહેવા ચાલ્યા જશે એવી ધમકી આપવા લાગ્યા. મધુભાઈએ આ બધી ધમકીઓથી ડરી જઈ ઘર ઉપર લોન લીધી અને તે રૂપિયા દીકરાને આપ્યા હતા. એ પછીની એમની દશાના સાક્ષી બકુલ અને પોતે હતા. છેવટે દુઃખી મધુભાઈ જાતે જ વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેવા ચાલ્યા ગયા હતા.

હું હાથે કરીને મારી દશા ધોબીના કૂતરા જેવી કરવા માગતી નહોતી અને આમેય બકુલની ઈચ્છા હતી કે આપણી સંપતિ બાળકોને જરૂર ના હોય તો કોઈ સારા કાર્યમાં વાપરવી.

બસ મેં નક્કી કરી લીધું કાલે સવારે ગમે તે થાય હું મારા ઘરે પાછી રહેવા ચાલી જઈશ. મારી પાસે મારૂં ઘર છે. પછી આમ ઓશિયાળી જિંદગી હું નહિ જીવું. તે રાત મારી જેમતેમ ગુજરી હતી. ભગવાનનું સ્મરણ કરતા કરતા છેક મોડા આંખ મીચાઈ હતી.

સવારના પહોરમાં હું જાણીને મોડી ઉઠી. આમ તો હું બધા સાથે ટેબલ ઉપર બેસીને ચા પીવાના મોહમાં બધા કરતા વહેલી જાગી જતી. નાહી પરવારી પૂજા પાઠ પતાવી લેતી. જીજ્ઞાસા અને આશા કહેતા પણ ખરા, “મમ્મી, શું ઉતાવળ હોય છે. શાંતિથી પરવારતાં હો તો?”

પણ આજે હું જાણીને જીગરકુમારના ગયા પછી બહાર આવી. આવતાની સાથે જીજ્ઞાસાને કહ્યું, “બેટા હું આજે ઘરે જઈશ. બસ બહુ થયું. અહીંથી તહી આમ વણઝારા જેવી મારી જિંદગી બની ગઈ છે. આમેય હવે હું લાકડી વિના પણ ચાલી શકું છું અને આપણા જૂના પાડોશી રમીલા અને શાંતિભાઈ છે જ. તેમની કામવાળી મારૂં બધું કામ કરી આપશે. મારે વાત થઈ ગઈ છે. મારી મિત્ર મિત્રા પણ અવારનવાર આવતી રહેશે. તમે લોકો તમારી જિંદગી શાંતિથી જીવો. અને હા દીકરા, હવે મારી ચિંતા કરવાનું રહેવા દેજો. મારે તો બસ તમે સુખી એટલે હું સુખી” આટલું બોલી હું ચુપ થઇ ગઈ.

જીજ્ઞાસા સમજી ગઈ કે હવે હું નહિ માનું. તેની ચુપ્પી મારી માટે સંમતિની મહોર બની ગઈ અને હું મારા પોતાના ઘરે જવા તૈયાર થઇ.

 

રેખા પટેલ (વિનોદિની)

ડેલાવર (યુએસએ)

Posted in અન્ય શરત | Leave a comment

ઝમકુબાનાં ઝબકારા-

Zamakubanaa Zabakaaraa: Gujarati Hasya Navalakatha

Authored by Hema Patel, Authored by Dr Induben Shah, Authored by Kalpana Raghu, Authored by Prabhulal Tataria, Authored by Pragna Dadbhawala, Authored by Rekha Patel “vinodini”, Authored by Pravina Kadakia, Authored by Rajul Kaushik, Authored by Charusheela Vyas

List Price: $10.00

6″ x 9″ (15.24 x 22.86 cm)
Black & White on White paper
132 pages
ISBN-13: 978-1536853537 (CreateSpace-Assigned)
ISBN-10: 1536853534
BISAC: Family & Relationships / General

Story of common middle class lady Zamaku

CreateSpace eStore: https://www.createspace.com/6469153

Posted in ઝમકુબા ના ઝબકારા | Leave a comment

લગ્ન પછી મારો છોકરો બદલાઈ ગયો–નિધિ શાહ

Mostly people have to hear this after marriage …All we need in this relationship is accept, understand and move on…

**********

Image may contain: ocean, one or more people, text, outdoor, water and nature
મનની વાત

1 hr ·

એક છોકરાના નવા નવા લગ્ન થયા, લગ્ન માટે છોકરીની પસંદગી છોકરાના માતા પિતાએ કરી હતી. છોકરો શહેરનો હતો અને છોકરી એક ગામની હતી પરંતુ છોકરીના વિચાર ઊંચા હતા. છોકરો થોડાક નવા વિચારો વાળો હતો અને છોકરાના માતાપિતા થોડાક જુના વિચારોના હતા પણ સમય જતા છોકરી એના પતિના રંગમા રંગાઈ ગઈ. છોકરો બહુ જ ખુશ હતો એને તો જોઈએ એવી જ પત્ની મળી ગઈ હતી.બન્નેના વિચારો મળવા લાગ્યા અને એમના સપનાનો મહેલ બનવા લાગ્યો.
બીજી બાજુ દંપતીના વિચાર સાથે એમના માતા પિતાનો મતભેદ થવા લાગ્યો. હવે શરુ થઇ લગ્ન જીવનની મોટામાં મોટી કસોટી શરુ. માતા પિતાના જવાબો આવા લાગ્યા કે પહેલા તો મારો છોકરો આવું નહતો કરતો, મારા છોકરાને આ ભાવતુ જ નથી પણ હમણા કેમનુ ભાવે છે, મારો છોકરો મને નાનામા નાની વસ્તુ પૂછીને કરે પણ હવે બધુ નથી પૂછતો, મારા છોકરાને આ વસ્તુ વગર ચાલે જ નઈ પણ હવે તો એની સામે પણ જોતો નથી.
ધીમે ધીમે માતા પિતાએ પસંદ કરેલી વહુમા ભૂલો દેખાવાની ચાલુ થઇ જાય. એને ટોકવાનુ ચાલુ થઇ જાય. એ ટોકવાનુ, મેણા ટોણા મારવાના બધુ ભેગુ થઇને ઝગડાનુ સ્વરૂપ લઇ લે.મતભેદ જોતજોતામાં મનભેદમાં બદલાઈ જાય. ત્યારે જો પતિએ એની પત્નીનો સાથ આપ્યો એટલે તરત જ વાક્ય સાંભળવા મળે “મારો છોકરો મારો નથી રહ્યો લગ્ન પછી મારો છોકરો બદલાઈ ગયો”.

સાર:

લગ્નથી એક નવી વ્યક્તિનો કુટુંબમા સમાવેશ થાય છે જેના પોતાના વિચાર છે અને એની રહેણી કરણી પણ જુદી છે. છોકરો અને છોકરી બંને એકબીજાને સમજીને એમના જીવનમાં બદલાવ લાવે છે. પરંતુ મોટા ભાગના માતા પિતા આ બદલાવ માટે તૈયાર નથી હોતા. પોતાના જ છોકરા માટે અસુરક્ષાનો ભાવ જાગે છે અને સુખી કુટુંબમાં મનમોટાવ થાય છે.

કોઈ પણ નવા સબંધથી જીવનમાં બદલાવ આવે છે એને તમે અપનાવો તો ખુશી નહિ તો દુખી…………

-નિધિ શાહ

Cortsey : Facebook

| Leave a comment

ગૃહ પ્રવેશ ૭ -રાજુલ કૌશિક

gruhapravesh

ગુડીયા રાની બિટીયા રાની ,

પરીઓ કી નગરી સે એક દિન

રાજકુંવરજી આયેંગે મહેલો મેં લે જાયેંગે……

 

હળવા પણ હલકદાર કંઠે રાધા મારી ગુડીયાને ગળે વળગાડીને ગણગણી રહી હતી અને બેશુમાર વ્હાલ ઢોળી રહી હતી.

પણ ગુડીયા તો મારી જ, એની પર તો માત્ર મારો જ હક. રાધા તો માત્રા જન્મદાતા છે એનામાં મારો અને શરદનો અંશ છે. એ ક્યારથી રાધાની થઈ ગઈ? મન ફુંફાડો મારી ઉઠ્યું.

એક હળવી ટીસ મનમાં ઉઠી . આમ તો છેલ્લા કેટલાય વખતથી રાધા અને ગુડીયાનુ સામિપ્ય જોઇને આવી ટીસ અવારનવાર મનમાં ઉઠતી અને શમી પણ જતી. પણ આજે બારીમાંથી જે દ્રશ્ય જોયું એનાથી તો સાચે જ હું છળી ઉઠી. જો આમ જ રાધા મારી ગુડીયા પાસે જેટલું વધારે રોકાશે એટલી જ દિકરી પરની એની મમતા વધતી જશે. અને દિકરી માટે તો મા થી વધીને કોઇ હોઇજ ના શકે ને?

કેટલી ય વાર એવું બન્યું હશે કે ગુડીયાને હું રમાડતી હોંઉ પણ અચાનક ભૂખ લાગે અને એને મારે રાધા પાસે મુકી દેવી પડતી. અને રાધા જેવી એને હાથમાં લે કે જાણે એક વિશ્વાસ સાથે એ તરત જ શાંત થઈ જતી કે હવે એ સલામત હાથોમાં છે . અહીં એની તમામ જરૂરિયાતો પુરી થવાની જ છે. રાત્રે પણ એ મારી પાસે સુતી હોય અને ભર ઉંઘમાંથી જાગીને એ વલખા મારવા માંડતી. કેટલી વાર મને એવું થતું કે કાશ આ વલખા મારા માટે હોત ! કાશ એ એના નાનાકડા હાથો વડે મારો પાલવ પકડી લેતી હોય ! કાશ……

મનમાં આવા તો કેટલાય ઉત્પાતો ઉઠતા અને વમળની જેમ ઘુમરાયા કરતાં. ક્યારેક મારો પડી ગયેલો ચહેરો જોઇને શરદ સમજી જતા અને મારા મનને આશ્વત કરવા મથતા. શરદ પાસે હોય એટલી વાર મન શાંત રહેતું. હું પણ મારા મનને સમજાવવાની લાખ કોશિશ કરતી રહેતી. કેટલી વાર મનને મનાવ્યું હશે. દેવકી જ કાનાની જન્મદાતા હતી ને ? પણ આજ સુધી કાનાની મા તરીકે તો યશોદાનું જ નામ લેવાયું છે ને? ભલેને એ પિંડ બનીને કોઇ બીજાના ઉદરમાં પોષાયું હોય પણ છે તો મારું જ લોહી  અને મારો જ અંશ ને? પણ આજે તો જાણે આ મારા અંશ , મારા લોહી પર અન્ય કબજો જમાવવા મથી રહ્યું હતું . એ પળે તો હું એ પણ ભુલી ગઈ કે રાધા ય એની મા હતી. અરે ! કોઇ ભાડાના મકાનમાં રહીએ, જાણતા હોઇએ કે આ મકાન તો થોડા સમયમાં ખાલી કરવાનું છે તો પણ એ ઘર સાથે પ્રિત નથી બંધાઇ જતી? તો પછી રાધાએ ભાડે આપી હતી પણ કોખ તો એની હતી ને! અને એણે જ તો ગુડીયાને નવ નવ મહિના પોતાના લોહીમાંથી પોતાના ઉદરમાં પોષી હતી. ગુડીયાના એક એક હલનચલનને અનુભવ્યા હતા. ગુડીયાનો વધતો જતો ભાર પોતાના નાજુક શરીર પર ઉઠાવ્યો હતો. ગુડીયાને જન્મ આપવા અસહ્ય વેદના વેઠી હતી તો પછી એ કેમ કરીને એને પોતાનાથી અલગ માની જ શકે?

ગુડીયા બે મહિનાથી થઈ ત્યારથી એને બોટલના દૂધ પર ચઢાવી હતી અને સારા નસીબે એને કોઇ વાંધો આવ્યો નહોતો. એને જ્યારથી ઉપરના દૂધ પર ચઢાવી ત્યારથી એ મારી પાસે વધુ અને રાધા પાસે ભાગ્યેજ રહેતી. આજે આ સ્ત્રી મંડળમાં જવાનું થયું ત્યારે રાધાના મન પર ખુશીની લહેર ઉઠી હતી એ જવાની ઉતાવળમાં નજર અંદાજ કરી હતી. પણ હવે બીજું કશું જ નજર અંદાજ કરવામાં નહી આવે એવો નિર્ણય મેં લઈ લીધો અને જમવાના ટેબલ પર બા અને શરદની હાજરીમાં મેં જાહેર પણ કરી દીધો.

બા અને શરદના ચહેરા પર અવઢવ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી પણ હું હવે મારા નિર્ણયમાં અડગ હતી. બીજા દિવસે સવારે ઉઠીને રાધાને પણ આ નિર્ણય જણાવી દીધો.

રાધા તો સ્તબ્ધ. જાણે આ શક્યતાને તો એ સાવ જ વિસરી ગઈ હતી. એણે તો કોન્ટ્રાક્ટ પર સાઇન કરી હતું ત્યારે એમાં શું નક્કી થયું હતું એ પણ સાવ જ વિસારી દીધું હતું. આ ઘર , આ ઘર ના સભ્ય અને ખાસ તો ગુડીયા જ એની દુનિયા બની ગઈ હતી. એના મનમાં તો હવે આ જ એનું વિશ્વ હતું. એ અચાનક મારી વાત સાંભળીને આંચકો ખાઇ ગઈ.

સ્તબ્ધ રાધા વળતી પળે પોતાના રૂમમાં દોડી ગઈ. થોડી વાર પછી મેં જઈને જોયું તો એ હિબકા ભરીને રડી રહી હતી. પળવાર તો મારું મન પણ પિગળી ગયું પણ હવે તો મારે હવે આ અંગે કોઇ છુટછાટ મુકવી નહોતી. રાધા એ તો જવું જ રહ્યું.

રાધાએ માયા સમેટવા માંડી હતી પણ દેખીતી રીતે એ નિષ્પ્રાણ પૂતળી જેવી લાગી રહી હતી. ખાવા પીવાથી માંડીને અન્ય કશામાં રસ જ ના રહ્યો હોય એવી રીતી એ ઘરમાં ફરતી. માત્ર ગુડીયાને જોઇને એની આંખોમાં ચેતનાનો ચમકારો દેખાતો. એક જીજીવિષા એની નજરમાં છલકાતી.

અંતે એ દિવસ પણ આવી ગયો અને રાધાનો જવાનો સમય આવી ગયો. નિકળતી વખતે એ બા ને પગે લાગી. શરદ ઘરમાં ન હોય એવી તકેદારી રાખવાનું હું ભુલી નહોતી. બા પાસેથી ખસીને એણે ગુડીયાને પોતાના હાથોમાં ઉચકી. ગુડિયાને છાતી સાથે ચાંપીને એ અનરાધાર રડી. ચુમીથી ગુડીયાને ગુંગળાવી મુકી. ગુડિયા તો આ ભીંસ પણ શાંતિથી- પ્રેમથી માણી રહી. રાધા પાસેથી ગુડીયાને લઈને હું અંદરના રૂમમાં ચાલી ગઈ. મને પોતાને એ સમયે હું નબળી પડી જઈશ એવી ભિતી લાગી હતી. મનને પત્થર જેવું કઠોર બનાવીને હું ત્યાંથી ખસી ગઈ.

પણ કહે છે ને કે માનવ ગમે તે કેમ ન ધારે પણ અંતે બનતું હોય છે ઇશ્વરની મરજી મુજબ. રાધા ગઈ તે પળથી જાણે ઘરમાં એક પળ થીજી ગઈ. આજ સુધી જે સમય પ્રવાહી બનીને વહેતો હતો એ પણ આજે સ્થિર થઈ ગયો. ઘરનું વાતાવરણ ભારેખમ બની ગયું અને આ ભાર જાણે ગુડીયા પર લદાયો હોય એમ એ પણ તરફડી ઉઠી. રાધાની ભીંસથી જરાય ન અકળાનારી ગુડીયા જાણે ઘરની શાંતિથી અકળાઇ ગઈ. અને એ શાંતિમાં ખલેલ પાડતું રૂદન આરંભ્યું.

છેલ્લા કેટલાય સમયથી એ રાધાના દૂધ પર તો હતી જ નહીં. મારી પાસે એ બોટલથી દૂધ પી લેતી જ હતી પરંતુ આજે જાણે રાધાને મોકલવાના મારા નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવવો હોય એ કેમે કરીને મારી પાસે દૂધ પીતી જ નહોતી. દૂધ પીવાની વાત તો દૂર એ મારી પાસે છાની પણ રહેતી નહોતી. એને ઉચકીને ઘરમાં કેટલા તો આંટા માર્યા. ઘોડિયાની ટેવ તો પાડવી જ નહોતી અને એ પણ રૂમમાં પારણા જેવા એના નાના બેડ પર સુઇ જતી હતી પણ આજે તો એને એ પણ મંજૂર નહોતું. જાણે બંડ પોકારતી હોય એમ મારી તમામ કોશીશોને નાકાયાબ કરી મુકતી હતી. સાંજે શરદ ઘરે આવ્યા ત્યારે આ હોહાપોહ જોઇને એ પણ ડઘાઇ ગયા. શાન જરા જેટલું રડે તો એ એમને કે બા ને જરાય સહન થતું નહોતું. ..મને ય ક્યાં સહન થતું હતું? પણ આ તો જાણે મેં રાધાને મોકલવાની ભારે ભૂલ કરી હોય એવી ગુનાહિત લાગણી મારા મનમાં ઉભરાવા માંડી. વધારામાં બા અને શરદની નજરમાં દેખાતો ઠપકો ય મને કોરી ખાતો હતો.

અંતે રડી થાકીને ગુડીયા સુઇ તો ગઈ પણ મારી આંખોમાંથી ઉંઘ વેરણ બની ગઈ. આખી રાત મેં પાસા ઘસવામાં વિતાવી. રખેને ગુડીયા જાગીને રડવા ના લાગે એ બીકે શરદ સાથે વાત કરવાનું ટાળ્યુ. જો કે શરદ પણ ક્યાં મારી સાથે વાત કરવાના મુડમાં હતા ? એમને તો ગુડીયા આટલું બધુ રડી એનો જ સંતાપ ભારોભાર હતો. એમના ચહેરા પર પણ જાણે રાધાના ગયાનો અફસોસ તરવરતો હતો.

બીજા દિવસે પણ એની એ જ હાલત. ગુડીયાએ ના દૂધ પીધું તે ના જ પીધું. સમજણ નહોતી પડતી કે આમ કેમ થઈ રહ્યું છે? છેલ્લા ઘણા સમયથી બોટલનું દૂધ અને મારો સહવાસ બંને વધારવાના પ્રયાસો આજે વિફળ નિવડ્યા હતા. બે દિવસથી આ હાલ હતા. ગુડીયાએ દૂધનું ટીપું સુધ્ધા લીધું નહોતું.

શરદે આજે તો ઓફિસ જવાનું મોકુફ રાખ્યું હતું. અને એક રીતે સારું જ કર્યું કારણકે બપોર પછી તો ગુડીયાના હાલ જોઇને અમારે એને ડૉક્ટર પાસે લઈ જ જવી પડી. ગુડીયાને ચેક કરી. આમ દેખીતી રીતે તો એના આ હાલ સામે કોઇ ચોક્કસ કારણ હતું જ નહીં. કારણ કે એ માંદી તો હતી જ નહી ને?

ડૉક્ટર અમારી હિસ્ટ્રી જાણતા હતા એટલે એમણે રાધાને પાછી બોલાવી જોવાની સલાહ આપી. મારું મન અત્યંત કચવાતું હતું પણ ગુડીયાની તબિયત પાસે તો હું લાચાર જ હતી. ગુડીયાના ભોગે તો કોઇ બાંધછોડ કરવાની ના જ હોય ને? ઘરે આવીને બા ને વાત કરી.

‘ મને તો ખબર જ હતી પણ સત્તા આગળ શાણપણ નકામું એમ માનીને હું ચુપ હતી” ઘરે આવીને બા ને વાત કરી એવું લાગલું એ બોલી ઉઠયા. ગમે એટલું કરો પણ મા એ મા….

‘આવી વાતોમાં હું માનતી નથી બા, કેટલાય છોકરાઓને દત્તક લેવામાં નથી આવતા? તો શું એ બધા એમની મા વગર નથી રહેતા ? છોકરાઓ ક્યાં અને એમની મા ક્યાં એની કોને ખબર હોય છે અને છતાં છોકરાઓ ઉછરતા નથી? આ તો મારું નસીબ આડું પડ્યુ કે ગુડીયાને રાધાનો અહંગરો નડ્યો.

શરદ ચુપ હતા પણ એમના ચહેરા પરના ભાવો પણ જાણે બા ની વાતને ટેકો આપતા હતા. અંતે અમારા ઘરમાં રાધા પાછી ફરી. એક વિજયી સ્મિત સાથેનો એનો પ્રવેશ મારા કાળજાને કોરી ગયો. ઘરમાં ગુડીયા જ નહીં બધા એના હેવાયા બની ગયા હોય એવો ઘાટ હતો. ઉંમરમાં મારા કરતાં ઘણી નાની હોવા છતાં એની પાસે હું વામણી બની ગઈ. ગુડીયા તો એની હતી જ બાકીના પણ જાણે એના બની ગયા.

ગુડીયાને જન્મ આપવા પાછળ માત્ર પરમાર્થ નહી પણ એનો ય સ્વાર્થ હતો એ વાત સદંતર ભૂલાઇ ગઈ અને અમારા પર ઉપકાર કર્યો હોય એવી ખુમારી એનામાં વર્તાવા લાગી. ગુડીયા પણ જાણે રાજી રાજી. એનું રોવાનું તો સાવ બંધ. રાધાને શા કારણે પાછી બોલાવવામાં આવી છે એ જાણીને તો ઘરમાં એ હુકમનો એક્કો હોય એવી રીતે વર્તવા માંડી.

ગુડીયાને લગતા નિર્ણયોમાં તો એ બા સાથે જ નહીં શરદ સાથે પણ સીધી વાત કરી લેતી. એણે લીધેલા નિર્ણયો જાણે અજાણે સવળા પડવા માંડ્યા. ગુડીયા મોટી થતા માત્ર દૂધના બદલે લિક્વીડ ફુડ આપવાનું ડૉક્ટરે કહ્યું. હવે ગુડીયાને શું ખવડાવવું એ પણ રાધા કહે એ પ્રમાણે નક્કી થતું. કપડાં પણ રાધા કાઢીને આપે એ જ પહેરાવાતા. ક્યારેક હું કશું કહેવા જતી ત્યાં એ મારી સામે એવી રીતે જોતી કે જાણે બાળક માટે શું સારુ કે શું ખોટું એની મને કેવી રીતે ખબર પડે? બા પણ એને રાજી રાખવા મથતા. શરદ આ બધા સામે આંખ આડા કાન કરતાં જાણે આ ઘરમાં હું જ પરાઇ બની ગઇ.

ક્યારેક મને મારી જાત પર તો ક્યારેક શરદ પર પણ ગુસ્સો આવી જતો. રાધા માટે તો મનમાં ભારેલો અગ્નિ ધગધગતો હતો. ગુડીયા પણ એની હેવાઇ બનતી ચાલી. મારે ગુડીયાને રમાડવી હોય તો કેટલી વાર વિચાર કરવો પડતો. મનમાં એક જાતની ધાસ્તી રહ્યા કરતી કે રખેને હું ગુડીયાને લઈશ અને જો એ રડવા માંડી તો ? રાધાની હાજરીમાં મને મારી માનહાની થાય એ મારા માટે અસહ્ય બાબત હતી. હા! શરદને એ સામી ચાલીને ગુડીયા સોંપી દેતી. ઘણીવાર તો મને એવું લાગતું કે એ સાંજ પડે જાણે શરદની રાહ ના જોતી હોય?

મોટાભાગે રાત્રે તો ગુડીયાને અમારા રૂમમાં જ સુવાડવાનો નિયમ રાખ્યો હતો પણ ક્યારેક વળી એ રાત્રે જાગીને રડતી તો મારે કમને પણ એને રાધા પાસે મુકવી પડતી. અને એવી દરેક ક્ષણે એના ચહેરા પર રાજીપા ના ભાવ જોઇને હું ઘાયલ થઈ જતી. હું એ ય સમજતી હતી કે ખરેખર તો એ જ સાચી મા છે પરંતુ મારે મન તો એ કોન્ટ્રાક્ટ સાઇન કરેલી ભાડૂતી મા જ હતી.

ગુડીયા ના જન્મ પહેલા મને સાચે જ રાધાની પરવા રહેતી. એના માટે આત્મિયતાના ભાવ પણ સાચા હતા પરંતુ હવે આખી પરિસ્થિતિ બદલાઇ હતી એની સાથે મારા મનમાં એના માટેના ભાવ પણ આટાપાટા ખેલતા હતા. હવે મને રાધા આંખના કણાની જેમ ખટકવા માંડી હતી.

બા તો આ સમગ્ર પરિસ્થિતિને એકદમ તટસ્થ ભાવે જોતા હતા. એમને મન તો એમનો વારસ એમની શાન ખુશ રહેતી હતી ને? બસ પછી એ મારી પાસે હોય કે રાધા પાસે એનાથી એમને કશોજ ફરક પડતો નહોતો. સવારે ઉઠીને એમનું નિત્યકર્મ પતાવીને સેવા પૂજા કરીને સહેજ ફુરસદે ગુડીયાની પાસે બેસતા. હું અને રાધા હતા એટલે ઘરના કામનો તો હવે એમના માથે ઝાઝો ભાર રહ્યો નહ્તો. કહેવાની રીતે બે જણ પરંતુ ઘરનું કામ મોટાભાગે મારા માથે જ રહેતુ. ગુડીયાની તમામ જવાબદારી મોટાભાગે રાધા સંભાળી લેતી. એટલે બા સાંજ પડે ને ઉપડતા મંદિરે.. આમ પણ શ્રાવણ મહિનામાં ભજન- કીર્તનનો લાભ તો એ હંમેશા લેતા. દર્શન કરીને એમના જેવા વયસ્ક જોડે થોડો સમય પણ કરી લેતા.

આવી જ એક સાંજે બા મંદિરે ગયા હતા અને હું બજારના કામે. પાછા ફરતાં ધાર્યા કરતાં જરા મોડું થઈ ગયું. શરદ ઘરે આવી ગયા હશે અને મને નહીં જુવે તો એ અથરા થશે એવા વિચારે હું પણ ઘેર પહોંચવા ઉતાવળી બની ગઈ. શરદને એવું ખરું કે એ ઘરમાં આવે ત્યારે મારે ગમે એટલા કામ હોય એ પડતા મુકીને પણ એમની આસપાસ વિંટળાયેલા રહેવું. કામ હોય કે ના હોય સ્મિતાના નામની બૂમ ચાલુ જ રહેતી. ક્યારેક હું ટોકતી પણ સાચું કહું તો મને એ ગમતું પણ ખરુ.

આજે પણ એમણે ઘેર આવીને બૂમાબૂમ કરી મુકી હશે એવા વિચારે થોડું મલકી જવાયું પણ આ શું ? ઘરમાં આવીને નજરે જે દ્રશ્ય પડ્યું એ મારી ધારણાથી સાવ જ અલગ હતું . શરદના ચહેરા પર મારા વગર મેં ધાર્યા હતા એવા કોઇ અકળામણના ભાવ નહોતા એના બદલે એમના ચહેરા પર તો સરસ મઝાનું સ્મિત વિલસતું હતુ. એ અને રાધા સાવ અડોઅડ બેઠેલા હતા. બંનેના ખોળા ભેગા કરીને ગુડીયાને રમાડતા હતા અને વચ્ચે વચ્ચે હેતભરી નજરથી એકમેકને જોઇ લેતા હતા.

આ દ્રશ્ય પચાવવાની વાત તો મારા તાકાત બહારની હતી. ગુડીયાની સાથે શરદ સાથે પણ રાધા આટલી તન્મય બની જશે એવી તો મને કલ્પના સુધ્ધા નહોતી અને શરદ પણ રાધા જોડે આટલી આત્મિયતાથી વર્તશે એવું તો મન સ્વીકારવા તૈયાર નહોતું . એક ગુસ્સાભરી દ્રષ્ટી બંને તરફ નાખીને હું સીધી રૂમમાં ચાલી ગઈ. ક્ષણેક વારમાં શરદ મારી પાછળ રૂમમાં આવ્યા.

હું મારા રૂમમાં બારી પાસે ઉભી હતી. બારીમાંથી આવતો ઠંડો પવન પણ મારા મનનો ઉકળાટ શમાવી શકે તેમ નહોતો. આવીને એમણે મારો હાથ એમના હાથમાં લીધો. ચહેરા પરની શાંતિ પાછળ પણ મને તો ભોંઠપનો ભાર જ દેખાતો હતો.

“સ્મિતા, તું કંઇ પણ આડું અવળું વિચારીશ નહીં પ્લીઝ, તું ધારે છે એવું કશું જ નથી. હું તો બસ આમ જ ગુડીયાને રમાડવા બેઠો હતો.”

શરદના આવવાથી મારો ગુસ્સો ક્રોધમાં પલટાઇ ગયો . મારાથી ઉંચા અવાજે બોલાઇ ગયું “ બસ થયું શરદ , હવે મને મારું ઘર, મારી ગુડીયા પાછી આપો.”

“સ્મિતા, તને તો ખબર જ છે ને કે હું એને અહીં રાખવાનો વિરોધી જ હતો. તારો અને બા નો આગ્રહ હતો એટલે એ આ ઘરમાં આવી હતી અને રહી હતી. હવે ગુડીયાને એની જરૂર છે ત્યારે હું કહું પણ માનું છું કે ભલેને એ અહીં રહેતી. એકવાર એને મોકલીને આપણે અનુભવી ચૂક્યા છીએ કે ગુડીયાની હાલત શું થઈ હતી. ફરી એકવાર તારે ગુડીયા માટે એવા સંજોગો ઉભા કરવા છે?”

“એકવાર બન્યું એવું હંમેશા બનશે જ એવું કેમ માની લો છો શરદ? અને તમારી દ્રષ્ટીએ વિચારીએ તો તો રાધા ક્યારેય આ ઘરમાંથી જઈ જ નહીં શકે. ખરેખર તો તમારે મારી વાતને ટેકો આપવો જોઇએ અને ગુડીયાને સાથે મળીને સંભાળી લઇશું એવી હિંમત મને આપવી જોઇએ. ગુડીયાને સાચવવામાં તમારો સાથ છે એવો સધિયારો આપવાનો હોય કે બસ આમ જ રાધાને ભરોસે હંકારવાની વાત કરવાની હોય? શરદ , હવે તો હદ થાય છે. ગુડીયાની જેમ તમને ય રાધાનો અહંગરો લાગ્યો કે શું?”

શરદ તો સ્તબ્ધ અને એમને એમ જ સ્તબ્ધ અવસ્થામાં મુકીને હું રાધાના રૂમમાં પહોંચી ગઈ. મનનો આવેશ રાધા પાસે છતો ના થાય એની તકેદારી રાખીને રાધાની સામે જઈને ઉભી રહી.

“ રાધા, ગુડીયા માટે તેં ઘણું કર્યું છે પરંતુ હવે તારે વધુ રોકાવાની જરૂર નથી. અમે ગુડીયાને સંભાળી લઈશું , તું કાલે અહીંથી નિકળવાની તૈયારી શરૂ કરી દે.”

અને રાધાના મનના ભાવો જોયા વગર હું આવી હતી એવી ત્વરાથી બહાર નિકળી ગઈ.

Posted in ગૃહ પ્રવેશ | Leave a comment

ઋણાનુંબંધ (૧) પ્રભુલાલ ટાટારિઆ

stageપ્રકરણ ૧ ગેર હાજરી

        બેડરૂમની બારીની બહાર લટકાવેલી છાબડીમાં ચોખાના દાણા અને કુંડીમાં પાણી મુકી રાખેલાં. વહેલી સવારથી ચકલીઓનું ઝુંડ ચણવા આવતું અને તેનો કલરવ ખુલ્લી બારીમાંથી સંભળાતો. એ સાંભળતા જ અમુલખ મણિયારની સવાર પડતી. સવારના નિત્યક્રમથી પરવારીને તે યોગાસનમાં બેસતો. ઘણી વખત ક્ષણેક તેને ધ્યાન સમાધી લાગી જતી એટલે તેણે તેના જુના વફાદાર નોકર યદુરામને તાકીદ કરી રાખેલી કે, ‘જ્યાં સુધી એ સિટીંગ રૂમમાંથી સ્વયં બહાર ન આવે ત્યાં સુધી તેને ડિસ્ટર્બ કરવા અંદર ન આવવું.

         બારીની બાજુમાં આવેલ પિપળાના ઝાડ પર ઘણી વખત એક કાબર આવીને બેસતી. ત્યારે અમુલખ બધું ભૂલી બારી પાસે ઊભો રહી, એ કાબર બોલે તેની રહ જોતો. એ કાબર જુદા જુદા અવાજમાં ટહુકા કરતી અને માથું હલાવતી. એ જોવામાં અમુલખ નાના બાળકની જેમ મશગુલ થઇ જતો. અમુલખે એ કાબરના ટહુકા રેકોર્ડ કરવાનો ઘણી વખત પ્રયાસ કરેલો પણ ત્યારે કાં કાબર બોલતી નહીં કે ત્યાંથી ઉડીને જતી રહેતી તેથી એ પ્રયાસ તેણે છોડી દીધો.

           સિટીંગ રૂમમાં બેસી  છાપા પર ઉપરછલ્લી નજર ફેરવી યદુરામે આપેલી ચ્હા પીને મોર્નિંગ વોક માટે નિકળી જતો. ઘણી વખત જુના મિત્રો મળી જતા તેમની સાથે વાતો કરતા એ વોક કરતો, નહીંતર પાર્કમાં લોન પર ખુલ્લા પગે વોક કરતો. ઝાકળ છાયેલા ઘાસ પર વોક કરવું રોમાંચક લાગતું. પાર્કમાં એક ચંપાના ઝાડ હેઠળનો  બાંકડો અમુલખનું માનિતું સ્થળ હતું. ત્યાં બેસીને, તેણે આજ દિવસ સુધી કવિ કમલકાંત અથવા તો કાન્તના નામે ઘણી કાવ્ય રચનાઓ કરી હતી. જે મુશાયરામાં વંચાઇ હતી. એ જ્યારે પોતાની રચનાનું પઠન કરતો ત્યારે પીનડ્રોપ સાયલન્સથી લોકો સાંભળતા. એક રીતે કહો કે એ વાતાવરણમાં છવાઇ જતો.

            એક જમાનામાં એ જુની સાંકડી ચાલીના રૂમમાં રહેતો હતો. એની પત્ની અનુરાધાના મૃત્યુ પછી એના મિત્ર ઘનશ્યામ પરમારે તેની એકલતા દૂર કરવા સ્થાનિક ન્યુઝ પેપરમાં કોલમ લખવાની પ્રેરણા આપી.

       ન્યુઝ પેપરની કેન્ટીનમાં એક વખત શે’ર બઝારની ચર્ચા થતી હતી. તે સમયે કોઇએ કહ્યું કે,હમણાં ભાવ નીચે છે જો અત્યારે શે’ર અંકે કરી લેવાય તો આગળ જતા ચાંદી થઇ જાય. અમુલખના મનમાં શું તુરંગ આવ્યો અને તેણે પેલાએ જે કંપનીના શે’ર ખરીદવાની વાત કરી હતી, તે તેણે જોખમ ખેડીને અંકે કરી લીધા.

     ખરેખર ભાવ ઉચકાયા ત્યારે પોતે રોકેલ મુડી જેટલા શેર વેચીને પોતાની મૂડી બચાવી લીધી. આગળ જતા કિસ્મતના પાસા પલટાયા અને શેર બજારમાં શેર લે વેચ કરતા ધુમ કમાયો. તેણે એ ચાલી વળી ખોલી ખાલી કરી, શહેરથી દૂર એકાંત જગામાં આવેલ એક વખત ભૂતિયા તરિકે ઓળખાતો આ બંગલો  ખરીદી લીધો. આગળ જતા ખબર પડી કે એક વખત એ ડ્રગની હેરાફેરી માટે વપરાતી જગા હતી. કોઇ આ બાજુ ફરકે નહી એ પેલા ડ્રગ માફિયાના ભુતાવળના કારસ્તાન હતા.ઘર ફૂટે ઘર જાય આપસમાં ફાટફૂટ થતા ત્યાં પોલીસની રેડ પડી અને બંગલો ખાલી થઇ ગયો પણ ભૂતાવળવાળી છાપના લીધે કોઇ ખરીદતું નહોતુ એ અમુલખને મળી ગયું.

   સ્થાનિક છાપાની ઓફિસમાં ઘેર જતા અમુલખ એક ઇરાનીની હોટલમાં ચ્હા પીવા જતો. એક દિવસ હોટલના માલિકે તેને ત્યાં બાવરચી સાથે કામ કરતા યદુરામના હાથે દાલ ફ્રાય માટે વઘાર કરતા તેલ વધુ પડતું ગરમ થઇ ગયું અને તેમાં વઘાર માટે પડેલા લાલ મરચાની વાસ આખી હોટલમાં ફેલાઇ તેથી ખાંસતા આઠ ગ્રાહકનું ગ્રુપ ભાગી ગયું. તે જોઇ માલિકની કમાન છટકી અને યદુરામને તતડાવતા કહ્યું

‘બસ આવા જ કામ કરજે એટલે હોટલનો વિટો વળી જાય..’

‘ના,ના શેઠ મેં જાણી જોઇને તો નહોતું કર્યું. હું તો એકઝોસ્ટ ફેન ચાલુ કરવા ગયો ને…’

‘તે વઘાર કરતાં પહેલા એકઝો્સ્ટ ફેન ચાલુ ન કરાય,મને ઊઠા ભણાવે છે…? તારાથી તો વાજ આવી ગયો છું’

‘શેઠ હવે ફરી એવી ભુલ નહી થાય,’કરગરતા યદુરામે કહ્યું

‘ના ભુલ તો મારાથી થઇ ગઇ કે તને નોકરીમાં રાખ્યો, ‘જા કામ કર’

       માલિક ભાંડતો હતો ત્યારે એ ઓછપાયેલા યદુરામનો ચહેરો જોઇ અમુલખ બહાર આવી ને હોટલની સામે ઊભો રહ્યો. પાણી ઢોળવા બહાર આવેલા યદુરામને ટચલી આંગળી ઊચી કરી ને એ બહાને બહાર આવવા ઇશારો કર્યો. યદુરામ અમુલખને મળ્યો ત્યારે અમુલખે પુછ્યું,

‘આ હોટલવાળો આટલો ભાંડે છે તે બીજે ક્યાં નોકરી કેમ નથી કરતો..?’

‘સાહેબ મારા ઘરમાં આગ લાગેલી, તેમાં મારૂં ઘર ખંડેર થઇ ગયું ને મારી ઘરવાળી બળીને મરી ગઇ. હવે મને રહેવાની જગા નથી.  આ હોટલના માળિયામાં રહું છું અને હોટલનો માલિક ખાવાનું આપે છે એટલે….’

‘મારે ત્યાં કામ કરીશ?

૨૪ કલાક મારી સાથે જ રહેવાનું અને તારા અને મારા માટે ખાવાનું બનાવવાનું, ફાવશે?’

‘તમે મને તમારે ઘેર લઇ જતા હો તો તમે, મારા માટે ભગવાન’. ગળગળા થઇ યદુરામે કહ્યું અને એ પાછો વળ્યો ,તો અમુલખે કહ્યું

‘કેમ નથી આવવું? હમણાં તો તું કહેતો હતો’

‘સાહેબ મારા કપડા લઇ આવું. ’દયામણા સ્વરે યદુરામે કહ્યું

‘જુના કામ સાથે જુના કપડા જવા દે, હું તને નવા અપાવીશ ચાલ.’

         બસ ત્યારથી યદુરામ અમુલખને ત્યાં મોજથી રહેતો હતો. ઘરની સાફ સુફી માટે લગભગ ચાર પાંચ બાઇઓ આવી કોઇ હાજરીમાં ખાડા કરતી હતી તો કોઇ ઘરમાંથી સામાન કે રાશન ચોર નીકળી આખર સાકર આવી અને એ ટકી ગઇ.આખા ઘરને પોતિકા ઘરની જેમ સાફ અને સ્વચ્છ રાખતી. અમુલખને અવ્યવસ્થા ગમતી નહીં. ઘરમાં રાખેલી દરેક વસ્તુ મુકરર કરેલ સ્થાનથી  મળવી જોઈએ.    એ સાકર સુપેરે જાણતી હતી. એટલે અમુલખના રૂમમાં, ખાસ કરીને પલંગ પર બિછાવેલી ચાદર એ સરખી કરતી અથવા બદલતી રહેતી.

         વહેલી સવારે આવી એ ઘરમાં સાફ સફાઇ કરી પછી આંગણું વાળતી.યદુરામે આપેલી ચ્હા પીને યદુરામને શાક સમારવામાં કે ચટણી વાટી આપવા જેવા કામમાં મદદ કરતી.ઘણી વખત યદુરામ બજારમાંથી કશું લાવવા મોકલતો એ પણ રાજી ખુશીથી લાવી આપતી.

        એક દિવસ દરરોજની જેમ ચકલીઓના કલરવથી અમુલખની સવાર પડી નિત્યક્રમ પતાવી તે યોગાસનમાં બેઠો અને ક્યારેક લાગતી ધ્યાન સમાધી લાગી ગઇ અને એ ભંગ થતા તે સિટિંગ રૂમમાં આવ્યો. સોફાની બાજુમાં મુકેલા સાઇડ ટેબલ પરથી છાપું ઉપાડ્યું અને પાન ફેરવતા સમાચારની હેડ લાઇન્સ નજર ફેરવી છાપું કોરાણે મુકી દીધું.યદુરામે મુકેલ ચ્હા પીને પગમાં ચપ્પલ ઘાલી મોર્નિંગ વોક માટે નિકળી ગયો.

        આજે સારી ધ્યાન સમાધી લાગી એટલે ખુશખુશાલ સવાર પડી એવું તેને લાગતું હતું પણ એ ખુશી ત્યારે હવા થઇ ગઇ જ્યારે સામેથી આવતા સાંતનુંને જોયો, ‘હે ભગવાન આ લપ ક્યાં સામે આવી.’ સ્વગત બોલ્યો ત્યાં સુધી તો એ બરોબર સામે આવી ગયો હતો.

‘હાય! કાન્ત ગુડ મોર્નિંગ.’

‘મોર્નિંગ, કવિ શુન્ય કેમ છો?’

‘મજામાં, એટલે એકદમ મજામાં આ શુક્રવારે ટાઉન હોલમાં મુશાયરો છે ત્યારે બે જોરદાર, ધારદાર, મજેદાર .’આગળ શું બોલવું તેમાં એ અટવાયો તો અમુલખે પ્રોત્સાહિત કરવા ઉમેર્યું

‘દમદાર, વગેરે વગેરે નહીં…?’

‘હા એ વગેરે વગેરે સાથે બંદા રજુ થશે. .પણ સોરી હમણાં મારી સજની મને આ બાગમાં મળવાની છે તેની ઉતાવળમાં છું. ‘બાય,’કહીને એ ગયો

‘ચાલો બલા ટળી,નહીતર એ પોતાના જોડકણાં સંભળાવવા પાછળ અર્ધો ક્લાક ખાઇ જાત’ !ભગવાનનો પાડ માની અમુલખ પોતાના પંથે પડ્યો.

     પેલા ચંપાના ઝાડ હેઠળના બાંકડા પાસે આવીને બેઠો અને સામેથી ક્યાંક સંતાઇને બેઠેલી કોયલનો ટહુકો સંભળાયો. તે બાંકડા પર બેસી પોતામાં ખોવાઇ ગયો અને અચાનક સ્ફુરણા થતા બે પંકતિએ ગણગણ્યો. એ ગણગણતા જ એ ઘેર આવ્યો. જેવો એ પોતાના રૂમમાં દાખલ થયો તો સદા સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત દેખાતો પોતાના પોતાનો રૂમ સવારના તે ગયો તેવો જ અસ્ત વ્યસ્ત હતો પલંગ પરની ચાદર ચોળાયલી જ હતી અને ગઇકાલે તેણે જમીન પર ફેંકેલા કાગળના ડૂચા ત્યાં જ પડ્યા હતા ક્યારે નહીં ને આજે આમ કેમ એટલે તેણે બૂમ પાડી

‘યદુરામ….’

જી આવ્યો સાહેબ…’

   ક્યારે આટલા ઊંચા અવાઝે કદી અમુલખે સાદ નહોતો પાડ્યો એટલે રઘવાયો યદુરામ લગભગ દોડતો અમુલખના રૂમમાં આવ્યો

શું છે બધુ? પોતાના પલંગની ચાદર પકડી ને દેખાડતા અને જમીન પર વેરાયલ કાગળ ના ડૂચા દેખાડી પુ્છતા ઉમેર્યું, ‘સાકર ક્યાં છે? બોલાવ એને

સાહેબ, સાકરબેન આજે નથી આવ્યાદયામણા ચહેરે રૂમમાં નજર ફેરવતા યદુરામે કહ્યું.

સારૂં, તું ચ્હા બનાવ હું તપાસ કરૂં છું. શું વાત છે? છેલ્લા દસ વરસથી નિયમિત કામ કરનાર ઘરના સભ્ય જેવી સાકર આવતા, અમુલખને ચિંતા થવા લાગી.

       યદુરામે આપેલી ચ્હા પીને અમુલખ સાકરના ઘેર આવ્યો. ઘર બંધ હતું અને બારણે તાળું મારેલું હતુંપડોશમાં રહેતા ગંગાબાને અમુલખે પુછ્યું,

‘માજી, આ સાકર ક્યાં ગઇ છે તમને ખબર છે?’

‘તું કોણ છો દીકરા, અને સાકરનું પુછાણું કેમ કરે છે..?’

‘માજી, મારૂં નામ અમુલ છે. આ સાકર મારા ઘેર કામ કરવા આવે છે. તે આજે આવી નથી તેથી પુછું છું,’ ક્યાં છે સાકર?’

‘આ સાકર અભાગણી જ પેદા થઇ છે, એનો નપાણિયો અને નફ્ફટ ઘરવાળો કશું કામકાજ કરતો ન હતો. બિચારી સાકર ગામના કામ કરીને ઘર ચલાવતી હતી. એ ઓટીવાળ એક દિવસ સાકર અને એના દીકરાને સુતા મેલી કયાંક જતો રહ્યો છે. ક્યાંથી વાવડ પણ નથી કે મુવો જીવતો છે કે મરી ખુટયો. એ વાતને વરસોના વહાણા વાઇ ગયા. અઠવાડિયા પહેલા મુંબઈ રહેતો દીકરો આવ્યો હતો. જેને પેટે પાટા બાંધીને ભણાવીને પગભર કર્યો એ દીકરાએ, ભોળી ભટાક સાકરને રામ જાણે શું અષ્ટમ પષ્ટમ સમજાવી સાથે લઇ ગયો અને કાલે કોઇ વૃધ્ધાશ્રમમાં મુકી આવ્યો છે. આ ઘરની ઘરવખરી વેચી મારી અને મકાન પણ વેચી માર્યુ,  એના પૈસા લઇ પોતે ભાગી ગયો. માવતર ઘઈડા થાય ત્યારે કોઇ એની હંભાળ લે માટે દીકરા માંગતા હોય છે, પણ સાકરના પેટે દીકરો નહી પથરો પાક્યો. હાય રે નસિબ, કહી ગંગાબાએ કપાળે હાથ મારી નિસાસો નાખ્યો

‘ભલે માજી હું વૃધ્ધાશ્રમમાં તપાસ કરવા જાઉં ,જય શ્રીકૃષ્ણ.’

‘જય શ્રીકૃષ્ણ,’કહી ગંગાબાએ હાથ જોડ્યા

       અમુલખે ગાડી વૃધ્ધાશ્રમ તરફ વાળી. વૃધ્ધાશ્રમની ઓફિસમાં આવીને તેણે ત્યાં બેઠેલી એક આધેડ બાઇને કહ્યું,

‘મારે સાકરબેનને મળવું છે.’

‘તમે તેમના શું સગા થાવ?’

‘જી, એ મારે ત્યાં છેલ્લા દસ વરસથી કામ કરે છે. આજે ન આવી તેથી હું તમના ઘેર ગયેલો . સાકરબેનના પડોશી ગંગાબાએ કહ્યું કે, એમને એમનો દીકરો અહીં મુકી ગયો છે’.

‘સાચી વાત છે. પણ આજ સવારથી અમે પણ ચિંતામાં છીએ સાકરબેન, કોઇને કશું કહ્યા કારવ્યા વગર ક્યાંક જતા રહ્યા છે. અમે પોલીસમાં ફરિયાદ પણ નોંધાવી છે.’

‘સારૂ,આભાર.’કહી અમુલખ વૃધ્ધાશ્રમમાંથી બહાર આવ્યો. હવે સાકરને કયાં શોધવી એ વિચાર કરતા તે ગાડીમાં બેસવા જતો હતો ત્યાં પાછળથી બૂમ સંભળાઇ,

‘મણિયાર..’

 અમુલખે પાછા વળીને જોયું, તો એનો ખાસ મિત્ર ઘનશ્યામ પરમાર સામેથી આવતો હતો.

એલા મણિયાર, તું શું કરતો હતો અનાથાશ્રમમાં?’

અરે યાર, મારી હાઉસમેઇડ સાકરને એના દીકરાએ અહીં દાખલ કરી છે. એને મળવા આવ્યો હતો પણ ક્યાંક જતી રહી છે…’(ક્રમશ)

 

| Leave a comment

અન્ય શરત (૯) રશ્મિ જાગીરદાર

સ્મરણ યાત્રા

મિત્રા મારી ખાસ અને પ્રિય સખી તો હતી જ પણ આજે મને તે દેવદૂત જેવી લાગી રહી હતી. હોસ્પિટલમાં આટલા બધા દિવસ રહેવાથી હું ખુબ જ કંટાળી ગઈ હતી. ઘરે જવાની જાણે તાલાવેલી હતી અને એક નહિ તો બીજા કારણે ઘરે જવાની વાત ઠેલાતી જતી હતી. મારા પોતાનાં શારીરિક દુઃખથી તંગ આવી ગયેલી અને હોસ્પિટલના વાતાવરણથી ત્રાસી ગયેલી એવી મને મિત્રાએ  આવીને જાણે ઉગારી લીધી હતી. મારા પગના ઓપરેશનને લીધે હજી જાતે ઉભા થવાનું કે એક ડગલું પણ ચાલવાનું શક્ય નહોતું. મારે આશાના ઘરે જવાનું હતું પણ તેની ગાડીમાં બેસી શકાય તેમ નહોતું. એમ્બ્યુલન્સમાં જ જવું પડ્યું. મિત્રા મારી સાથે હતી. આશા તેની ગાડીમાં આગળ ગઈ કારણ તેણે મારા માટે રૂમ પણ તૈયાર કરવાની હતી.

આશાના  ઘરે એમ્બ્યુલન્સ પહોંચી ત્યારે  તેના અવાજથી આજુબાજુના પડોશી બહાર આવી ગયા. હું ત્યાં અવારનવાર રહેતી એટલે બધા સાથે સારી એવી ઓળખાણ હતી. તેઓએ વારાફરતી મારી ખબર પૂછી અને તબિયત સાચવવાની ભલામણ કરી. તેઓની લાગણીભરી વાતચીતથી મને ઘણું સારું લાગ્યું. ઘરની અંદર જવામાં ખાસ્સી તકલીફ પડી. બંને જમાઈઓ અને આશા- જીજ્ઞા, ચારેય જણ મને મદદ કરતાં હતાં. મારી રૂમ પણ છેક પાછળની બાજુ હતી. આખો ડ્રોઈંગરૂમ પસાર કરવાનો મને હિમાલય આરોહણ કરવા જેવું મુશ્કેલ લાગ્યું. જેમતેમ પથારી ભેગી થઇ ત્યારે બેસવાના હોશ નહોતા. હું તરત જ પથારીમાં ઢળી પડી, ત્યારે જાણે થોડી હાશ થઇ. મારા ભાણાઓ કવન અને પવન બંને હું એમ્બ્યુલન્સમાંથી ઉતરી ત્યારના મારી સામે જોતા જોતા મારી પાછળ ચાલતા હતા. એ બાબત જોયેલી ખરી પણ તેનો ખ્યાલ મને થોડી રાહત થઇ પછી આવ્યો. મેં તેમને મારી નજીક બોલાવ્યા. ઘણા દિવસો પછી મન ભરીને તેમને જોયા.

કવન કહે, “નાનીમા, હવે તમને કેમ છે?”  હજી હું તેને જવાબ આપું તે પહેલાં પવન કહે, “તમે હવે હોસ્પિટલમાં ના જતા, પ્લીઝ. અમારું હોમવર્ક તમે હો તો જલદી પતી જાય ને ઘણો બધો ટાઈમ રમવા મળે.”

મેં બંનેને માથે વહાલથી હાથ ફેરવ્યો અને કહ્યું, “તમે મારા માટે પ્રાર્થના કરજો એટલે મારે હોસ્પિટલ ના જવું પડે અને જલ્દી સારું પણ થઇ જાય.” ત્યારે બંને સાથે બોલ્યા, “નાનીમા, એ તો અમે રોજ કરીએ છીએ.”

નિર્દોષ મારા બાળકોની વાત સાંભળી મારું અડધું દુઃખ ઓછું થઇ ગયું. બે ત્રણ દિવસ તો એમ જ નીકળી ગયા. પછીના દિવસે આશા મારું જમવાનું લઇને આવી અને કહ્યું, ” મમ્મી આજથી ફિઝિયોથેરાપી માટે ડોક્ટર આવશે. તમને કેટલા વાગે ફાવશે?”

મેં કહ્યું, ” આજે તો સાંજે ચાર વાગે આવવાનું કહેજે, અથવા એમને અનુકુળ કોઈ પણ સમયે આવશે તો આજનો દિવસ વાંધો નહી. આજે આવે એટલે કહીશું કે સવારે દસ-અગિયાર  વાગે આવે તો સારું પડે. મારું નહાવાધોવાનું પતી જાય અને ભગવાનની પ્રાર્થના પણ થઇ ગઈ હોય એટલે પછી ફિઝિયોથેરાપીની કસરત કરવામાં ગમે તેટલો સમય લાગે તો ચિંતા નહિ.”

સાંજે ફિઝિયોથેરાપીસ્ટ યજ્ઞેશભાઈ આવ્યા. પહેલાં તો તેમણે મને ઊભી કરી અને કેટલો વખત જાતે ઊભી રહી શકું તે જોયું. પછી મને પકડીને ચાલવા માટે કહ્યું. એક પગ પર વજન લઈને ચાલવું કેવી રીતે શક્ય બનશે? તે ચિંતામાં હું ઊભી જ રહી ગઈ, પણ યજ્ઞેશભાઈએ હિંમત આપીને, પકડીને ડગલાં ભરાવવા માંડ્યા, શરૂઆતમાં ચાલવાનું ભૂલી ગઈ હોઉં  તેવું લાગ્યું, પણ પછી હિંમત આવી ગઈ. કસરત પતી ગઈ એટલે બીજા દિવસના સમયની વાત કરી. તેમને આ સમય અનુકૂળ હતો. ધીમે ધીમે બધું કામકાજ જાણે ટાઈમટેબલ પ્રમાણે ગોઠવાઈ ગયું. મારા સ્વભાવ પ્રમાણે ચુસ્ત રીતે એને વળગીને સમયસર ઊઠવાનું, નહાવાધોવાનું, સમયસર દવા લેવાની, કસરત કરવાની અને બપોરનો આરામ તેમ જ રાત્રે સમયસર ઊંઘી જવાનું, વગેરે તમામ બાબતે પૂરતી કાળજી રાખતી. હું હવે હમણાં તો બીજા પર આધારીત છું તે વાત કેમે કરી હું ભૂલી શકતી નહોતી, બલ્કે હું ભૂલવા માંગતી ન હતી. મારા લીધે કોઈને સહેજ પણ તકલીફ ન પડે તે માટે હું સંપૂર્ણ સજાગ રહેતી અને ખાસ તકેદારી પણ રાખતી. પછી ભલે ને ઘરના સભ્યો જ કેમ ન હોય?

આવા જ કોઈ ટાણે બકુલે મને કહેલું, “તું અમારા બધાને લીધે રોજ તકલીફ વેઠે છે, તો ક્યારેક અમે તારા લીધે કૈંક વેઠીએ તો શું વાંધો? તું કેમ અમને આટલા પારકા માને છે?” ત્યારે સૌને માટે ભરપૂર લાગણી અનુભવતા મને ગાંડી(!)ને  થયું’તું , શું કરું તો થોડીઘણી તકલીફ આપીને બકુલને રાજી કરી શકું! આવી ઉંધા પાનીયાની પાકેલી મને, આજે જ્યારે બધાને અઢળક તકલીફ આપી રહી છું ત્યારે કેવું લાગતું હશે! તે ય જ્યારે સામેથી તકલીફ માંગનારો -બકુલ-મારો બકુલ -મારી પાસે નથી, મારી સાથે નથી!

આશાના ઘરે આવ્યાને મને મહિનો થઇ ગયો. ‘હવે બધું સેટલ થઇ ગયું છે, મને બધું ફાવી ગયું છે,’ એવી લાગણી થતી હતી. ફિઝિયોથેરાપીને લીધે ધાર્યા કરતાં ઘણો ઝડપથી અને સારા પ્રમાણમાં ફેર પડી રહ્યો હતો. એને લીધે હું તથા ઘરનાં સૌ ખુશ હતાં. આ બધું જોઈ મિત્રા પણ રાજી હતી અને હવે મને તેની જરૂર નથી એમ કહી ફરી પાછી વૃધ્ધાશ્રમમાં જવા રજા માંગી. બહુ કહેવા છતાં તેણે તેનો નિર્ણય ન બદલ્યો. ભારે હૈયે મેં તેની વાત માની, પણ એક શરતે કે તે અવારનવાર રૂબરૂ કે ફોન દ્વારા વાત કરશે જેથી મારા મનને શાંતિ મળે.

એક દિવસ પવન અને કવન મારી પાસે બેસીને હોમવર્ક કરતા હતા. આશા મારા માટે બપોરની ચા અને નાસ્તો લઈને આવી. તેણે કહ્યું, “પવન-કવન, તમે જલ્દી હોમવર્ક કરી લો. સાંજે માસા-માસી આવવાનાં છે, યાદ છે ને? બધા ભાઈબેનોએ વધારે સમય રમવું હોય તો વહેલા પરવારી જાઓ.”

આશાની વાત સાંભળીને મને આનંદ થયો. સૌથી મોટા ભાણા ચિંતન પર મને વિશેષ લાગણી હતી, કારણકે તેના વખતે જીજ્ઞાની સુવાવડ અમારા ઘરે કરેલી અને તે વખતે જીજ્ઞાની તબિયત બરાબર નહોતી રહેતી એટલે ચિરાગ બે અઢી મહિનાનો મારા હાથમાં જ થયેલો. રૂપકડી બેલાને જોવાનું પણ એટલું જ મન હતું. તેને જોતાં જ થાક અને કંટાળો જાણે ભાગી જતાં.

હું બપોરે જમ્યા પછી ઊંઘીને આરામ કરતી. હું ઊઠું તે પહેલાં જ  જીજ્ઞા આવી ગઈ હતી. ચારેય બાળકોનાં કિલકિલાટથી જ હું જાગી. અમે બધાએ સાથે ચા નાસ્તો કર્યા અને વાતો કરતાં બેઠા. બંને જમાઈઓ ટીવીમાં મેચ જોવામાં મશગુલ હતા. એટલામાં આતશકુમારનો અવાજ આવ્યો, “આશા, અમને તો મેચ જોતાં જોતાં ભૂખ લાગી ગઈ. કંઈ નાસ્તા જેવું લાવો તો સારું.” આશા હજી એ વાતનો જવાબ આપે તે પહેલાં જીગરકુમાર કહે, “સાળી સાહેબા, સાંજે શું જમાડવાના ડીનરમાં? જો કંઈ ચટાકેદાર હોય તો હમણાં નાસ્તો કરીને ભૂખ ના બગાડીએ.”

આશા: “આજે તો મસાલા ઢોંસા છે, સાથે ચટાકેદાર સંભાર અને ચટણી. મમ્મીને ઢોંસા ખુબ ભાવે છે, હેં ને મમ્મી?”

મેં કહ્યું, ” હા, સાચી વાત. યાદ છે? તમારા પપ્પાને પણ આઠ-દસ દિવસ થાય એટલે ઢોંસા યાદ આવતા?”

જીજ્ઞાને પાછા ઘરે જવાનું એટલે અમે બધાએ સાડા સાત વાગ્યામાં ખાવાનું ચાલુ કર્યું. ગરમ ગરમ ઢોંસા અને ટેસ્ટી સંભાર ખાવાની બધાને ખુબ મઝા આવી. બંને બેનોએ થઇને રસોડાનું કામ આટોપ્યું, પછી જીજ્ઞા કહે, “ચાલો મમ્મી, હવે તો તમારાથી ગાડીમાં બેસાશે.”

મેં કહ્યું, ” શું? મારે ક્યાં જવાનું છે?”

આશા: ” હા મમ્મી, મેં તમારું બધું જ તૈયાર રાખ્યું છે. આ જુઓ, દીદી તમને લેવા તો આવી છે. ચાલો તમને ઉભા કરું.”

હું શું બોલું? છેવટે મેં કહ્યું, ” ફિઝિયોથેરાપી માટે યજ્ઞેશભાઈ ત્યાં આવશે?”

આશા કહે: “ના, તેમણે કહ્યું હવે તમને સારું છે, કસરતની  જરૂર નથી. એના માટે તો આટલા દિવસ અહીં રાખ્યાને.”

મારું મોં પડી ગયું. ઢોંસાની મઝા પણ મરી ગઈ. છેવટે હું જીજ્ઞા-આશાની મદદથી ઊઠી. ધીમે ધીમે ડ્રોઈંગરૂમમાંથી બહાર નીકળીને માંડ ગાડીમાં બેઠી. તે જોઇને પવન-કવન દોડતા ગાડીની બારી પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “ના, નાની તમે ના જાવ અમારું હોમવર્ક કોણ કરાવશે?”

મને રડવું આવ્યું. મારા એ આંસુ લાગણીનાં હતાં કે ઓછું આવી ગયું એના હતા, શી ખબર! ત્યાંથી નીકળીને જીજ્ઞાના ઘરે પહોંચ્યા પછી સૂવા સિવાય કઈ કરવાનું નહોતું. પણ ઊંઘ વેરણ થઇ ગઈ હતી. મન વિચારોના વમળોમાં અટવાઈ ગયું, –મારે ક્યારે ક્યાં જવું તે હવે હું નક્કી નહિ કરી શકું! તો હવે મારે કોની મરજીથી ચાલવાનું? મેં હંમેશાં બકુલ અને આશા-જીજ્ઞાને ગમે તેવું જ કરેલું, પણ તે મારી પોતાની મરજીથી. મારી જાણ બહાર કોઈએ કરેલા નિર્ણયથી હું થોડી ગભરાઈ ગઈ. આ કેવું?  મને પહેલેથી જાણ પણ કર્યા વગર મારે માટે કોઈ ગમે તે નિર્ણય લઈ શકે? મને ક્યાં ખબર હતી કે હવે પછી મારી સાથે આવું જ બધું બન્યા કરવાનું છે.

જીજ્ઞાને ત્યાં ચિરાગને મેથ્સમાં મદદ કરવી મને ગમતી, ખાસ કરીને જ્યારે લાગ્યું કે  એના લીધે ચિરાગને ગણિતમાં વધુને વધુ રસ પડતો જાય છે. નાનકડી બેલાને મારી પાસે માથું ઓળાવવું ખૂબ ગમતું. તે કહેતી, ‘મોમ, નાની બિલકુલ હર્ટ ના થાય તે રીતે ઓળે છે.’

આવી નાની નાની ખુશીઓને માણવા કોશિશ કરતી અને એમ દિવસો વહી જતા, તે પણ જાણે મારી જાણ બહાર. એક દિવસ તો કથરોટમાં ચાળેલો લોટ લઈને જીગરકુમાર આવ્યા અને જીજ્ઞાને કહે,  ‘મસાલાનો ડબ્બો અહીં લાવ, ઢેબરાનો મસાલો તો મમ્મીજીનો જ.’ મેં મસાલો  કર્યો અને કહ્યું કે હવે ઘણાં બધાં આદુ, મરચાં, ધાણા, તું અંદર જઈને નાખજે.

આમ તે દિવસે સૂપ અને ઢેબરાનું ડીનર પત્યું એટલે જીગરકુમાર કહે, “હું જઈને મમ્મીને આશાને ત્યાં મૂકી આવું છું. હવે તેમને સારું છે એટલે ગાડીમાં સરખી રીતે બેસી શકાશે.

જીજ્ઞા કહે, “ના ના, અમે પણ આવીએ છીએ. છોકરાંઓ નહિ માને.”

અને ફરી પાછી આપણી સવારી પહોંચી આશાને ઘરે. આમ જ ચાલતું રહ્યું. લગભગ મહિનો સવા મહિનો થાય એટલે મારે પરાણે ઉચાળા ભરવા પડતાં. આશા અને જીજ્ઞાના ઘર વચ્ચેના મારા આંટાથી કંટાળી એક દિવસ મેં કહ્યું, ” આશા-જીજ્ઞા, હવે મને સારું થઇ ગયું છે. ઊઠવા, બેસવા કે ચાલવામાં કોઈ વાંઘો નથી આવતો. તો હવે હું મારા ઘરે જ રહેવા જાઉં. બે કામવાળી રાખીશ, એક દિવસ માટે અને એક રાત માટે એટલે વાંધો નહિ આવે.”

મેં ઉપરની વાત મૂકી એટલે જાણે ઘરમાં સોપો પડી ગયો. જાણે મેં તેમની કોઈ વાત કાપી ના હોય! હું વિચારમાં પડી. મને એમ કે મારું બહુ દિવસ કર્યું એટલે આ વાતથી બધા રાજી થશે. એ વખતે હું આશાના ઘરે હતી. મેં તેને કહ્યું, “બેટા, હવે તું મને જીજ્ઞાને ત્યાં નહિ, મારે ત્યાં મુકી જા. તને ક્યારે ફાવશે?”  એટલે ધીમેથી આશા કહે, ” હું ને દીદી એ જ વિચારતાં હતાં કે એ ફ્લેટ ક્યારનો બંધ જ પડ્યો છે તે વેચી કાઢીએ. તમે તો હમણાં જેમ રહો છો તેમ રહેજોને અમારી સાથે નિરાંતે.”

આ જ વાત મેં જ્યારે જીજ્ઞાને કરી ત્યારે એણે પણ ધીમે રહીને ફ્લેટ વેચવાની જ વાત કરી. હવે પાછી મારી સ્થિતિ દયાજનક બની. મને મારા ઘરે જવા દેવામાં આનાકાની થતી હતી.

એક દિવસે સવારે આશા છાપું લઈને આવી. રવિવાર હતો એટલે પહેલા પાના પર ઘર વેચવા માટેની એડ હતી તે બતાવી મને કહે, ” મમ્મી જુઓ, આપણા એરિયામાં ફ્લેટના ભાવ જોરદાર રીતે ઉંચકાયા છે એટલે તમને એ ફ્લેટ વેચીને અમારી બે બેનોની સાથે નિરાંતે રહેવા કહીએ છીએ. બસ પછી તો દર બે દિવસે બંને બેનો જોરશોરથી ફ્લેટ વેચવાની જ વાત કરતી. આવા કથનોથી મન અકળાતું. થતું કે બકુલ ચાલી ગયો ન હોત તો મારે આ બધું જોવા સાંભળવાનું તો ન આવતે? પણ આ કંઈ આપણા હાથની વાત થોડી હતી કે તેમ થઈ શકે?

| 4 Comments

અન્ય શરત (૮) રશ્મિ જાગીરદાર

સ્મરણ યાત્રા

ચિંતન :-” નાની, પ્લીઝ મને આ જોમેટ્રીનો સમ સમજાવો છો?

મેં કહ્યું,” હા ચિંતન, પાંચ મિનિટ, મને કિચનમાં થોડી વાર લાગશે. ચાલશેને?”

ચિંતન:-” ના ના, નાની, હમણાં જ આવો, આ સબ્જેક્ટ પતાવીને મારે બીજું હોમવર્ક પણ છે, પ્લીઝ!”

અને તરત જ હાથ ધોઈને હું હરખભેર ચિંતન પાસે પહોંચી. બંને દીકરીઓ સાથે રહેવાનું ચાલુ કરતાં મને ઘણું વસમું લાગેલું. પણ મારી વ્હાલી દીકરીઓ અને તેઓનાસંતાનોને મદદરૂપ થવાનું, હવે મને ગમવા લાગેલું. તેમાંય બાળકોને અભ્યાસમાં મદદ કરવી એ જાણે મારી ગમતી પ્રવૃત્તિ બની ગઈ હતી, એટલે ઝડપથી ચિંતન પાસે પહોંચી, તેને ભૂમિતિના કોરસપોન્ડીંગ એન્ગલ્સવાળા ચેપ્ટરમાં, કોન્સેપ્ટ ક્લીયર નહોતો થતો. જયારે બાળક જ્ઞાન લેવા ઉત્સુક હોય ત્યારે તે જ સમયે સાથે બેસીને ના સમજાવીએ અને આપણું કામ પૂરું કરવાની લાહ્યમાં તેને રાહ જોવડાવીએ.તો પછી જયારે આપણને સમય હોય ત્યારે તેનો મૂડ ન હોય તેવું પણ બને અને વાત બનતાં પહેલાં બગડી જાય. મારી દીકરીઓને પણ હું પોતે જ અભ્યાસમાં મદદ કરતી અને એ અનુભવ પરથી જ આવાં ઘણાં સત્યો મને લાધ્યાં હતાં. ચિંતનને પહેલાં એન્ગલ વિષે બધું સમજાવ્યું એટલે મને કહે, ” નાની હવે મને સમજ પડી ગઈ, નાવ આઈ કેન ડુબાઈ માય સેલ્ફ, થેંક યું સો મચ, તમે શીખવાડો એટલે આવડી જ જાય.”

મારે પોતાને બે દીકરીઓ જ હતી, પણ ચિંતન એટલો લાગણીવાળો હતો કે મને તે પોતાના દીકરા જેવો જ લાગતો. વચ્ચે વચ્ચે  હું મારા ફ્લેટ પર પણ રહેવા જતી, જેથી બેત્રણ મહીને થોડી સાફસફાઈ થઇ જાય, પડોશીઓ સાથે વર્ષોથી આત્મીયતા બંધાયેલી હતી એટલે બધાને મળવાનું મન પણ થઇ જતું. સોસાયટીમાં પણ બધા બે ત્રણ મહિના થાય એટલે મારી આવવાની રાહ જોતાં. એક જ જગ્યાએ રહીને કંટાળું તે પહેલાં હું એક દીકરીના ઘરેથી બીજી દીકરીના ઘરે ને પછી મારા પોતાના ફ્લેટ પર રહેવા જઈ  શકતી હતી. એક જ બંધિયાર જગ્યામાં બંધાઈ રહેવાને બદલે આમ પોતાનાં જ ગણાય તેવા ત્રણેય ઘરોમાં રહેવાની સ્વતંત્રતા મને ગમી ગઈ હતી. બકુલની ગેરહાજરી હજી મારે માટે ખુબ દુઃખભરી હતી, પરંતુ એના સિવાય જેટલું સુખમાં રહી શકાય તેટલું સુખ હું ભોગવી રહી છું એવા સંતોષથી હું ખુશ રહી જીવી લેતી હતી.

મારી મોટી દીકરી જીજ્ઞાસાની દીકરી બેલા, સાક્ષાત કોઈ દેવીનો અવતાર હોય તેવી સુંદર હતી. બેલાનો અર્થ ચંપાનું ફૂલ થાય. તે અમારી દીકરી સાચેજ ચંપાવર્ણની હતી. ગોરા મોં  પર લીલાશ પડતી ભૂરી આંખો, રાણી-ગુલાબી રંગનાં હોઠ, નમણું રૂપાળું નાક અને આછા સોનેરી વાળ! આટલા બધા રૂપ-વૈભવથી શોભતી દીકરી બેલા સાથે આખો દિવસ રહેવું એ એક લ્હાવો બની જતો, તેની પ્રત્યેક ગતિવિધિ નિહાળવી મને ખુબ ગમતી. એને જોઇને મને મારી દીકરીઓ જીજ્ઞાસા અને આશાનું બાળપણ યાદ આવી જતું. તેઓ પણ રંગે રૂડી અને રૂપે પૂરી એવી ખુબ સુંદર બાળકીઓ હતી. આજુબાજુ સૌ મારી દીકરીઓને રમાડવા આવતાં. મારે કોઈ કારણસર કોઈ પણ દીકરીને દસ પંદર મિનટ માટે કોઈને સોંપીને જવું હોય તો ખુશીથી પડોશીઓ રાખતાં અને જયારે પાછી આવું ત્યારે કહેતા, “શીલાબેન, તમારી દીકરીઓ પણ તમારા જેવી જ રૂપાળી છે.”

કોઈ એક રાતે મેં બકુલને કહેલું, ” બકુલ, બધા પડોશીઓ કહે છે કે, મારી દીકરીઓ મારા જેવીજ રૂપાળી છે, પણ હજી સુધી તમે તો ક્યારેય કહ્યું નથી કે તું રૂપાળી છે?” મને યાદ આવી ગયું, ત્યારે બકુલે કહેલું, “જે વાત હું જાણું છું ને તું પણ જાણે છે એને કહેવાની શી જરૂર?”

હું જીજ્ઞાસાને ત્યાં હોઉં ત્યારે મારી નાની દીકરી આશા ઘણીવાર મને મળવા આવતી અને આશાને ત્યાં હોઉં ત્યારે જીજ્ઞાસા પણ મળવા આવતી. આમ વારંવાર બધા બાળકો અને બંને જમાઈઓ ભેગા થઇ આનંદ કિલ્લોલ કરતાં અને હું તેની સાક્ષી બનીને ખુશ થતી. આવા જ એક દિવસે આશા અને નાના જમાઈ આતશ અને તેમના બંને બાળકો પવન અને કવન, ખાસ તો મને મળવા, જિજ્ઞાસાને ત્યાં આવેલા. બંને જમાઈઓ, જીગર અને આતશ વચ્ચે પણ સારી મિત્રતા. બંનેને એકબીજાની કંપની ગમતી. ભેગા થાય ત્યારે બધા મોડી રાત સુધી બેસતા અને આનંદ કરતાં. બધા બાળકો પણ સાથે રમતા. બંને બહેનો ભેગી થાય ત્યારે તેમની વાતો ખૂટતી જ નહિ. આવો બધાની વચ્ચેનો મનમેળ જોઈ મને સંતોષ થતો.

તે દિવસે પણ આશા આવેલી ને બધા મોડા સુધી બેઠા હતા. પછી બધા જવા માટે નીકળ્યા ત્યારે બધાની સાથે હું પણ ઓટલા સુધી મુકવા આવી. તેઓ ગાડીમાં બેઠા ત્યારે પાસે જવા માટે  ઓટલા પરથી ઉતારવા ગઈ ત્યાંરે જ, પગથિયુ ચૂકી કે પછી ચક્કર આવ્યા, પણ હું પડી ગઈ. પડ્યા પછી મારાથી ઉભું જ ના થવાયું, જીજ્ઞાસાએ પ્રયત્ન કર્યો પણ મારાથી મારું વજન જ ના ઉપાડાયું. આશા અને આતશ પણ ગાડીમાંથી ઉતરીને આવ્યા. પરાણે  બધાએ ભેગા થઈને મને ઉઠાડીને મારી રૂમમાં સુવાડી. પણ મને સહેજ પણ ચેન નહોતું પડતું, દુઃખાવો સહન કરાય તેમ નહોતું,  એટલે તરત જ મને હોસ્પિટલ લઇ જવા માટે  એમ્બ્યુલન્સ  બોલાવવી પડી. જેનો ભય હતો તે જ થયું, આ ઉમરે હાડકા બરડ થઇ જાય એટલે તૂટે વહેલા! મારા ડાબા પગમાં મલ્ટીપલ ફ્રેકચર હતું. ઓપરેશન કરવું પડે તેમ હતું પણ બીક અને ચિંતાને કારણે મારું પ્રેશર વધી ગયેલું. હૃદયના ધબકારા પણ નોર્મલ નહોતા. એટલે દવા અને ઇન્જેકશનોના મારાથી બધું નોર્મલ થાય પછી જ ઓપરેશન કરવાનું નક્કી થયું. હું રીતસર ગભરાઈ ગઈ હતી કે હવે શું થશે? મનમાં ઘેરી ચિંતા અને મગજ પર તાણ, તબિયત સુધરવાને બદલે વધુ બગડતી ગઈ. ફ્રેકચરને લીધે થતાં દર્દનો મારો, એ સમય ખુબ ખરાબ રીતે પસાર થયો. કાળ જેવું લાગતું. ઓપરેશન આખરે થયું! ડોક્ટર સાથે થતી વાતોમાં ખબર પડી કે આ ઓપરેશન થોડું સરખું થાય પછી કદાચ બીજું ઓપરેશન પણ કરવું પડે. પથારીમાં પડીને આવું બધું સંભાળવું કેટલું કઠીન હોય છે! મને થતું કાશ બકુલ મારી સાથે હોત તો? તેની પાસે કેટલું બધું રડવું’તું મારે!  મેં વિચાર્યું, આ સ્થિતિમાં હવે એક જ કામ કરી શકાય`~ભગવાન ને દિલથી પ્રાર્થના. બધું મનમાંથી હડસેલા મારીને દૂર કરતી ગઈ અને સાચા મનથી પ્રાર્થનામાં જીવ પરોવ્યો. ઉપરાંત બકુલ કહેતા તે મને એ પણ યાદ આવ્યું. “હંમેશા પોઝીટીવ વિચારવું, અને તમે જે ઘટના ઈચ્છતા હો તેનું નાનું વાક્ય બનાવી ૨૧ વાર બોલવું,  જ્યાં સુધી ઘટના સાકાર ના થાય.”  મેં એક વાક્ય બનાવ્યું – બીજું ઓપરેશન ના કરાવવું પડ્યું અને મને બધું મટી ગયું છે. ભગવાને પણ જાણે મારી સામે જોયું અને હું બીજા ઓપરેશનની પળોજણમાંથી બચી ગઈ! પણ હજુ વીસેક દિવસ તો બેઠા પણ થવાની રજા નહોતી આપી. અને ત્યાર પછી પણ ચાલવાનું તો મહિના સુધી શક્ય નહિ જ બને. પથારીમાં પડ્યા પડ્યા આવો બેહદ કારમો કાળ કેવી રીતે વીતશે? તેની ફિકરમાં હું ગરકાવ રહેતી, પરિણામે તબિયત બગડતી જતી હતી.

મારી સોસાયટીમાંથી લગભગ બધાં જ વારાફરતી મારી ખબર કાઢવા આવી ગયા. મારી અને મારા પગની હાલત એવી હતી કે વહેલી રજા આપે તે શક્ય નહોતું. પણ જયારે ૨૦ દિવસ પછી, વધુ બે ત્રણ દિવસ પસાર થયા છતાં ઘરે જવા ના મળ્યું ત્યારે મને ચિંતા થઇ!  વળી પાછું કોઈ કોમ્પ્લીકેશન થયું હશે કે શું? એ જ દિવસે મારી ખાસ સખી મિત્રા મને મળવા આવી. તે મને જોઇને રડવા લાગી. મારે સામેથી એને દિલાસો આપવા જેવું થયું. મને નવાઈ લાગી કે આમ રડવાનું કારણ શું હશે? જો કે, ખાસ્સા વર્ષો પછી અમે મળ્યા હતા, એટલે રડવાનું કારણ કલ્પી શકું તેમ નહોતું. પણ પછી જતા પહેલાં તેણે જે કહ્યું તે સાંભળી મારા પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ!

હું અને મિત્રા બાળપણની સખીઓ, તે ધનિક માતાપિતાનું એક માત્ર સંતાન હતી, લગ્ન પણ એવાજ ખાનદાનમાં થયેલા. એને દીકરી હોય એવા ઊંડા અભરખા હતા. પણ ભગવાને એને એક જ દીકરો દીધો. દીકરી માટે એણે  રીતસર વલખાં માર્યા, પણ કહેવાય છે ને કે, જન્મ, પરણ અને મરણ એટલું પ્રભુએ પોતાના હાથમાં રાખ્યું છે. લગ્ન પછી પણ અમે એક જ ગામમાં હતાં એટલે એ મારી દીકરીઓ, આશા-જિજ્ઞાસાને રમાડવા ને પાછળથી મળવા આવતી રહેતી. પણ પછી છેલ્લા ઘણાં સમયથી  કોઈ સંપર્ક રહ્યો નહોતો. તે જયારે નીકળતી હતી ત્યારે મેં પૂછ્યું, ” હવે તું ક્યાં રહે છે? તારો નંબર તો આપ.”

મિત્રા,:” લે મારો નંબર, ઓફિસનો છે તું મારું નામ કહેશે એટલે મને બોલાવશે.”

મેં કહ્યું, ” ઓફીસ? શાની ઓફીસ?”

મિત્રા, “વૃદ્ધાશ્રમની.”

મારા મોઢેથી પ્રશ્ન રૂપે એક ચીસ નીકળી, “શું……?”

મિત્રા:-“હા હવે હું વૃદ્ધાશ્રમમા રહું છું. મારા ગીરીશે (પુત્ર) મને છેતરીને મારી પોતાની તેમ જ મારા પિતાની બધી જ મિલકતનાં કાગળિયા પર મને ભોળવીને સહી કરાવી લીધી અને પછી મને વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી ગયો. મને ખબર જ હતી પુત્ર પરણે ત્યા સુધી જ આપણો, જયારે દીકરી તો સાસરે જાય પછી પણ આપણી, એટલે જ મારે દીકરી જોઈતી હતી.તું કેટલી નસીબદાર કે તારે બે-બે દીકરીઓ છે, કેટલું સાચવે છે તને!”

મિત્રા ગઈ પછી તેને માટે મને ઘણું દુઃખ થયું પણ બે-બે દીકરીઓને પામી હું મારી જાતને ધન્ય માનવા લાગી. પણ મને ક્યાં ખબર હતી કે, પ્રભુની લાઠીનો પ્રહાર હજી પણ મારા પર વધુ ક્રુરતાથી પડવાનો છે! પ્રભુની લાઠીનો પ્રહાર હજી પૂરો નથી થયો. હવે પછીનો પ્રહાર જાણશો ત્યારે તમે પણ અચંબામાં પડી જશો અને કહેશો કે વાહ પ્રભુ, તારી લીલા અકળ અને ન્યારી છે.

મિત્રા ગઈ પછી મારા માટે ટીફીન લઈને આવેલી આશાને મેં કહ્યું,-” બેટા, મને ઘરે ક્યારે લઇ જશો? કંઈ કહ્યું ડોકટરે?”

આશા, “ના, મને કંઈ ખબર નથી. દીદી જાણે. ”

સાંજે ડીનર લઈને આવેલી જિજ્ઞાસાને મેં પૂછ્યું :-” ક્યારે રજા આપશે? ડોક્ટર શું કહે છે?”

જીજ્ઞાસા:-“ના મારે કંઈ વાત નથી થઇ. આજે પૂછીશ.”

બીજે દિવસે સવારે ડોક્ટર રાઉન્ડમાં આવ્યા ત્યારે મેં તેમને જ પુછ્યું:-” સાહેબ મને ખુબ કંટાળો આવે છે મને ક્યારે રજા આપશો?”

“હા, હવે તમે બેસી શકો છો, ઉભા થઇ ને ડગલાં ભરી શકો છો, એટલે હવે ઘરે જવાની રજા. ફીઝીઓથેરાપી માટે પણ મેં વાત કરી છે તમારી દીકરી સાથે. તમને તો ગઈ કાલે  સવારે જ રજા આપી દેવાની વાત થઇ હતી, પણ તમારા ઘરમાં અનુકુળતા નથી એટલે એ લોકો ના લઇ ગયાં.”

તે દિવસે રાત્રે કોઈ સુવા જ ના આવ્યું. મને ચિંતા થઇ, “શું થયું હશે? મને ઘરે પણ ના લઇ ગયાં અને સુવા પણ ના આવી શક્યા, નક્કી મારી દીકરીઓ કોઈ મુસીબતમાં છે.”

આખી રાત મને ઊંઘ ના આવી. દીકરીઓની ચિંતા કરતી રહી. સવારે મોટા જમાઈ જીગર આવ્યા ત્યારે મેં કહ્યું, “જીગરકુમાર, ડોકટરે કહ્યું કે ઘરે જવાની રજા, તો આજ સુધી મને રજા કેમ નહોતા આપતા? અહીના ડોક્ટર તો તમારા દોસ્ત છે તેમ છતાં તમે આ માટે કઈ વાત ણ કરી? શું આપણા ઘરે કંઈ થયું છે?”

ડોક્ટર જીગર:-” મમ્મીજી, જીજ્ઞાસા આવે જ છે એ આવે એટલે વાત કરીએ પણ મને લાગે છે કે  તમારે આશાના ઘરે જવું છે પણ તે ના પડે છે હમણાં મને નહિ ફાવે તેમ કહે છે.”

થોડીવારમાં જીજ્ઞાસા આવી એટલે મેં તેને પૂછ્યું. તો તેણે  પણ એવો જ જવાબ આપ્યો કે, આશા લઇ જવાની ના પાડે છે.

મેં કહ્યું, ” એને કંઈ તકલીફ હોય તો વાંધો નહિ બેટા જીજ્ઞા, હું તારા ઘરે આવું અને હું ગમે ત્યાં હોઉં શું ફેર પડે છે? તમે લોકો તો એકબીજાના ઘરે આવીને મને મળતા જ રહો છો ને?”

જીજ્ઞાસા, ” હા મમ્મી, કાલે બપોરે આશા, આતશકુમાર અને અમે બંને અહીં આવીશું ને તમારું શું કરવું તે નક્કી કરીશું. હમણાં અમે જઈએ.”

હું કંઈ સરખું સમજું તે પહેલાં જ બંને નીકળી ગયાં. મને થયું મારી દીકરીઓ ચોક્કસ કોઈ મોટી આફત સામે ઝઝૂમી રહી છે. પથારીમાં  પડીને ચિંતા કર્યા  સિવાય બીજું હું કરી પણ શું શકવાની હતી! હું બીજા દિવસની બપોર પડે તેની રાહ જોતી પડી રહી. બીજે દિવસે લગભગ એક વાગે દરવાજો ખુલ્યો પણ ઘરનું કોઈ નહિ. હોસ્પિટલનો વોર્ડ બોય જમવાની થાળી લઈને ઉભો હતો. મેં કહ્યું :-“ભાઈ કેમ આમ? મારું ખાવાનું તો ઘરેથી આવે છે.”

હા જી, પણ બેને કાલે કહેલું કે આજે તમારું ખાવાનું અહીંથી આપવાનું છે.”

એની વાત સાંભળીને મને વધુ ચિંતા થઇ, મારી દીકરીઓ મને કંઈ કહેતી નથી પણ નક્કી મુસીબતમાં જ છે. નહિ તો મારું ખાવાનું ના લાવે તેવું બને કદી? ખાધા પછી અને દવાઓની અસરને કારણે મને બપોરે ઊંઘ આવી જતી, પણ આજે ઘેરી ચિંતા અને ફફડાટ થતો હતો. ઊંઘવાનું તો ઠીક પથારીમાં પડી રહેવું પણ અઘરું હતું. છેવટે સાડાચારે આશા-જીજ્ઞા બંને આવ્યાં. સાથે બન્ને જમાઈઓ પણ હતા.

મેં કહ્યું “ચાલો, બધો સમાન ભેગો કરો, આપણે  નીકળીએ.”

જીજ્ઞાસા:-” આશા ઉઠ, મમ્મી હવે કંટાળી છે, તારા ઘરે લઇ જા.”

આશા – ” અરે મેં કહ્યુંને હમણા મને નહિ ફાવે, તું તારા ઘરે લઇ જા.”

જીગર-“અમે તો ક્યારનું કહ્યું છે કે મમ્મી પથારીવશ રહેવાના એટલે તેમનું બધું કામ બીજાએ કરવાનું, પોતે તો ઉઠીને બાથરૂમ પણ મહિના સુધી નહિ જઈ  શકે. છોકરાઓ  સાથે જીજ્ઞાસાને એ બધું ક્યાંથી ફાવે?”

આતશ -” હા, પણ એ જ પ્રોબ્લેમ અમને પણ નડેને?

હું ડઘાઈ ગઈ. ઓહ, તો આ મુસીબત હતી?

મેં કહ્યું- “હું પૈસા ખર્ચીશ. અહીંથી એક નર્સની વ્યવસ્થા કરવાનું ડોક્ટરને કહી દઈએ. પછી તો વાંધો નથી ને?”

જીજ્ઞાસા:-“હા, નર્સ તો દિવસે રહે, પણ રાતે કોણ જાગશે તમારે માટે? અને રાત માટે નર્સ રાખીએ તો કેટલા બધા પૈસા થાય!”

“તમે લોકો અત્યારે ઘરે જાઓ. નર્સ માટે વાત કરવી પડશે એટલે આજે મેળ નહિ પડે.”

મને પણ થયું કદાચ બધું લાંબુ ચાલે તો પૈસા પણ જાળવીને વાપરવા પડશે. હવે મને મારી જ દયા આવવા લાગી. જાણે હું બકુલના જવાથી નહિ પણ દીકરી-જમાઈના આવા વર્તનથી આજે નોંધારી થઇ  છું. મારી સ્થિતિ એવી હતી કે મારા ઘરે એકલી રહી શકાય તેમ નહોતું. દીકરીઓ મારું કરવું પડે તે માટે લઇ જવાની ના પાડતી હતી! આખી જિંદગી એક ખુદ્દાર તરીકે જીવનાર હું, અસહાય બની હતી. મને પોક મુકીને રડવાનું મન થયું. આખરે રડવા માટે પણ કોઈનો ખભો જોઈએને! .. એકાએક મને મારી સખી મિત્રા  યાદ આવી. મારી પાસે તેનો નંબર હતો. મેં એક નર્સ પાસે મિત્રાને ફોન કરાવ્યો. તેને મેં પૂછ્યું “શું આજે રાત્રે તું મારી પાસે હોસ્પિટલમાં રહી શકશે?”

તેણે  તરત જ જવાબ આપ્યો, “શીલા, તું મને આવું કેમ પૂછે છે? શું આપણે  મળી નથી શકતાં એટલે પારકા થઇ ગયા? તું ફોન મુક, હું વીસ મિનિટમાં પહોંચું છું.”  અને સાચે જ વીસ મિનિટ પૂરી થાય તે પહેલા મિત્રા મારી સામે હતી! એને જોતાં જ પરાણે રોકી રાખેલાં મારા આંસુ, નળ બનીને અને ધ્રુસકાધોધ બનીને વહેવા લાગ્યાં. મિત્રા ગભરાઈ ગઈ કે શું બન્યું હશે, જેને કારણે હું આટલું બધું રડી રહી છું. તેણે થોડીવાર મને મન મુકીને રડવા દીધી.

થોડી વારે મારું મન હળવું થયું. હું શાંત થઇ. ત્યારે મિત્રા કહે:-” હું જાણું છું શીલા એક તો તારી પાસેથી બકુલને લઈને ભગવાને તને મોટો ઘા  આપ્યો અને હવે ઉપરથી આ ફ્રેકચર કરીને  અને પથારી પકડાવીને અસહાય બનાવીને બીજો એથી ય મોટો પ્રહાર કર્યો. ભગવાન આટલો ક્રૂર કેમ બનતો હશે શીલા?”

“ના મિત્રા ના, તું જેને  મોટો પ્રહાર સમજે છે, એનાથી પણ મોટો પ્રહાર મારા પર ઝીંકાયો છે. મારી બંને દીકરીઓ જે મને પ્રાણથી પણ પ્યારી છે, તેઓ, હું પથારીવશ છું માટે હવે મારું કરવું પડશે તે કારણથી મને પોતાના ઘરે લઇ જવા રાજી નથી. એકબીજા પર જવાબદારી ઢોળવા માંગે છે..શું મેં આવા સંસ્કાર આપ્યા હતા? મારી દીકરીઓનું વર્તન, મારા ઉછેર પર, મારાસંસ્કાર પર સવાલ ઉઠાવે છે! શું આનાથી મોટો કારમો ઘા કોઈ કાળે હોઈ શકે?”  અને હું ફરીથી ધ્રુસકે ચઢી. પરિસ્થિતિ કાબુ બહાર લાગતી હતી  ત્યારે જ મારી સખી મિત્રાએ મને અને મારી દીકરીઓને સ્વીકાર્ય હોય તેવો માર્ગ બતાવ્યો. તેણે  બીજે દિવસે મારી બંને દીકરીઓને સમજાવ્યું  કે, શીલા પથારી વશ છે ત્યાંસુધી હું તેની સાથે રહીશ અને એક નર્સ પણ રાખીશું. બધું જ અમે કરી લઈશું, તમે વારાફરતી તમારા ઘરે રાખજો. તે ફરતી ના થાય ત્યાં સુધીની જવાબદારી હું લઉં છું. બીજું, તેની પાસે પૈસા છે એટલે  એનો પોતાનો, મારો અને નર્સનો ખર્ચો તે જ ઉપાડશે. તમે બબ્બે દીકરીઓ હોવા છતાં એને મારી જેમ વૃદ્ધાશ્રમમાં રાખો તો સારું નહિ લાગે.” આમ વાત પતી ગઈ. હું પહેલાં આશાને ત્યાં અને પછી જિજ્ઞાસાને ત્યાં રહી અને એ જ રીતે બધું થાળે પડવા માડ્યું..

Posted in અન્ય શરત | Leave a comment

અન્ય શરત-(૭) રેખા પટેલ “વિનોદિની”

સ્મરણ યાત્રા

મને લઈને અવારનવાર ચર્ચાઓ થતી હતી. બધાને ચિંતા હતી કે મારી એકલતા મને જીવન તરફથી દૂર લઇ જશે. પરંતુ મારું મન જાણતું હતું કે હું મારા અતીતની યાદો સાથે બહુ ખુશ હતી. બકુલ સાથેની ખુશીઓભરી જિંદગી આજે પણ મારી એકલતાને ભરીભરી રાખતી. ક્યારેક તો હું સવારમાં ચાના બે કપ બનાવી સામસામે મુકીને બેસતી. પેપર વાંચતા બંને કપ ગટગટાવી જતી.

મારી આ ટેવ એક વખત સામેના ફ્લેટમાં રહેતી રમીલા જોઈ ગઈ. એ સમજી કે હું ડીપ્રેશન તરફ ઘકેલાઉં છું. કારણ મારા અને  બકુલનાં સહજીવનની એ સાક્ષી હતી. વળી તે જાણતી હતી કે સવારમાં મને એક કપ ચાની ટેવ છે. રમીલા અને શાંતિભાઈને એક દીકરી હતી જે પરણીને વિદેશ સ્થાઈ થઈ ગઈ હતી. અમારી બન્ને દીકરીઓના લગ્ન પછી અમે પણ એકલા થઇ ગયા હતા. આથી અમારી એકલતા ભાંગવા અને જિંદગીને મસ્તીભરી રાખવા અમે બધા અઠવાડિયે એકાદ દિવસ સાથે ડીનર કરતા. ક્યારેક અમે જુહુની ચોપાટી ઉપર લટાર મારવા જતા કે પછી સિદ્ધિવિનાયકનાં મંદિરે દર્શન માટે જતા. તો વળી ક્યારેક અમસ્તા શોપિંગના બહાને બહાર નીકળી પડતા. આમ સારા પાડોશી તરીકે એકબીજાને કાયમ મદદરૂપ થવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા.

બાળકો નાના હતા ત્યારે તેમની જવાબદારીઓ પૂરી કરવામાં અમારો મોટા ભાગનો સમય વીતી ગયો હતો. આને કારણે અડોશીપડોશી સાથે ઝાઝો સબંધ નહોતો રાખી શકાયો. પરંતુ હવે જવાબદારીઓ ઓછી થતા અમે અમારા માટે જીવવાનું શરૂ કર્યું હતું. પરંતુ કુદરતને આ ક્યાં મંજૂર હતું! અધવચ્ચે બકુલનો સાથ છૂટી ગયો અને સઘળું ગોઠવેલું ખોરવાઈ ગયું.

રમીલા મારા મનની સ્થિતિ જાણતી હતી એટલે મારી આ ટેવ તેને અજુગતી લાગી અને તેણે મારી ચિંતા થવા લાગી. એક વખત જિજ્ઞાસા મને મળવા આવી. બહાર રમીલા તેને મળી ગઈ અને વાતવાતમાં રમીલાએ મારી બે કપ ચાવાળી વાત તેને કહી દીધી. જિજ્ઞાસા ઘરમાં આવતાની સાથે કહેવા લાગી, ” બસ મમ્મી, બહુ થયું. હવે હું નથી ઈચ્છતી કે તમે અહી એકલા રહો. આજ શહેરમાં તમારા બીજા બે ઘર છે, બાળકો છે, પછી આવી એકલતા ગળે શુ કામ  વળગાડીને ફરો છો?”

“અરે જીજ્ઞા, આવ થોડીવાર શ્વાસ લે, પછી કહે કે અચાનક શું થયું કે તું આમ ચડે ઘોડે આવી છે?”

“મમ્મી. આ આજની વાત નથી. હું અને આશા તમને પપ્પા ગયા ત્યારથી કહી રહ્યા છીએ અમારી સાથે રહેવા આવી જાઓ પણ તમે માનતા નથી. શું અમે દીકરા નથી માટે તમે આમ કરો છો?” બોલતા જિજ્ઞાસાનું ગળું ભરાઈ ગયું.

એક માની જીદ અને હિંમત દીકરીના આંસુ સામે હારી ગઈ. છેવટે તેમની સાથે રહેવા જવાની મેં હામી ભરી. હવે હું મનમાં હસવા લાગી કે “ચાલો, ઈશ્વર ઘર બદલશે”. વધારાની ચીજવસ્તુઓ કબાટમાં ભરી, બકુલનાં ગમતા સાગની કોતરણી કરેલા ફર્નિચરની સાચવણી માટે મેં ચાદરથી ઢાંકી દીધાં. રસોડામાં પણ જરૂરી વસ્તુઓ રાખી બાકીનું દીકરીઓના ઘરે પહોચાડી દીઘું. આ બધામાં જિજ્ઞાસા અને આશા બંનેએ મોટાભાગનું કામ કરી મને ઘણી રાહત આપી હતી. હું વિચારતી કે દીકરાની ખોટ પૂરી કરે તેવી દીકરીઓ ભગવાને આપી છે અને જમાઈઓ પણ કેટલા સારા છે. મારી કેટલી ચિંતા છે તેમને. બકુલ નકામાં અમારા ઘડપણની ચિંતા કરતાં હતા.

મારા ફ્લેટને તાળું મારી વારાફરતી હું થોડો થોડો સમય બન્ને દીકરીઓને ત્યાં સમય વિતાવવા લાગી. મારા નાતીઓ સાથે રમવા કરવામાં અને તેમના અભ્યાસમાં મદદ કરવામાં મારો સમય ક્યાં વિતતો ગયો તે પણ ખબર ન રહેતી. પણ આપણું ઘર એ આપણું. જે સ્વતંત્રતા આપણા ઘરમાં ભોગવીએ તે અન્યને ત્યાં ક્યાથી? કહે છે ને કે कुछ पाने के लिए कुछ खोना पड़ता है! બસ એ સમજીને હું જીવન વિતાવતી રહી…

થોડો સમય તો આ બહુ સારું લાગ્યું. હું જતી ત્યારે દીકરીઓ સાથે જમાઈઓ પણ ખુશ થઇ જતા. મમ્મી મમ્મી કહેતા તેઓ થાકતાં નહી. વધારે ખુશી જિજ્ઞાસાના ઘરે જાઉં ત્યારે તેની સાત વર્ષની દીકરી બેલા અને ૧૧ વર્ષના દીકરા ચિંતનને થતી. તો આશાના ઘરે તેના બે જોડિયા દીકરા પવન અને કવનને થતી. પરાણે વ્હાલા લાગે તેવા બાળકો હતા. તેમને માટે તેમની ભાવતી ખાવાની વસ્તુઓ બનાવવામાં મારો સમય ક્યાંય પૂરો થઈ જતો. હું પણ ફરી જીવનમાં ગુંથાઈ ગઈ હતી.

પહેલાની વાત અલગ હતી. પરંતુ હવે થાક ચડતો હતો. છતાં બાળકોની ખુશીમાં મારી ખુશી માની હું બધું કરતી હતી. ઘીમે ધીમે દીકરીઓ જમાઈ સાથે બહાર વધારે અને વધારે વ્યસ્ત થતી ગઈ અને હું બાળકોમાં. હું ભણેલી હતી આથી હવે બાળકોને હોમવર્ક કરાવવાનું પણ મારે માથે આવી ગયું. કાંઈ નહિ, બાળકો પણ મારા જ છે ને, માની હું તેમના માટે પૂરતો સમય આપતી.

મારા હોવાથી દીકરીઓ અને જમાઈઓને રાહત રહેતી. તેમને લેટનાઈટ પાર્ટીમાં જવાની છૂટ રહેતી. તેઓ પણ મારા કારણે સ્વતંત્રતા ભોગવી શકતા. હા, અઠવાડિયે એકવાર અમે બઘા સાથે બહાર જતાં ત્યારે સહુ પહેલા મને પૂછતાં, ” મમ્મી, આજે ક્યા જવું છે? તમારે બહાર શું જમવું છે?”  મને આટલાથી સંતોષ થતો કે હજી મારું મહત્વ છે.

એક માને આનાથી વધુ શું જોઈએ કે બાળકો તેમનો ખ્યાલ રાખે, પ્રેમ આપે અને માન રાખે?

આ બધું થોડા દિવસ સારું લાગ્યું. પછી મારે જરૂરીઆત પ્રમાણે ઘર બદલવાનું થતું ગયું. ક્યારેક લાગ્યું હું મારું અસ્તિત્વ, મારું પોતાનું ઘર ખોઈ ચૂકી છું. મારું પોતાનું ક્યાંય નહોતું લાગતું. જે ઘરમાં હું મારી મરજી પ્રમાણે ચીજવસ્તુઓ ગોઠવતી, સજાવતી તે બધુ જ હવે હાથમાંથી ઝુંટવાઈ ગયું હતું. આ વાતનો અહેસાસ ત્યારે થયો જ્યારે એક દિવસ  જીજ્ઞાના ઘરે દીવાનખંડમાં એકની એક સજાવટને બદલવા માટે મેં થોડા ફેરફાર કર્યા. સાંજે જીગરકુમાર ઘરે આવ્યા. આવતાની સાથે આ બધું જોઈ બરાડ્યા, ” આ બધું કોણે બદલી નાખ્યું? બધાને ખબર છે મારું કોફી ટેબલ મને બારી પાસે પસંદ નથી. મને કહ્યા વગર આ બધું ફેરવવું નહિ.”

તેમને બૂમો મારતા જોઈ જીજ્ઞાસાએ નજીક જઈને કહ્યું કે શાંતિ રાખો મમ્મીએ બદલ્યું છે.

“તો મમ્મીને કહી દેજે તે કિચનમાં ફેરફાર કરે, બાકીનાં ઘરની ચિંતા ના કરે” તેમને હતુ કે મેં આ બધું નથી સાંભળ્યું પણ હું અંદરના રૂમમાંથી બહાર આવી રહી હતી અને ત્યાં જ આ સાંભળી ગઈ હતી. જેવી આવી હતી તેવી જ પાછી વળી ગઈ. બહુ લાગી આવ્યું. આજે મને બકુલ અને મારું ઘર બહુ યાદ આવ્યાં. ઘણા દિવસે ગમતા ફેરફાર કરી હું ખુશ થઈ હતી. થાકી ગઈ હતી છતાંય જીગરકુમારને ભાવતા કોફતા કરી બનાવ્યા હતા. હું જ્યારે પણ કોઈને ભાવતું બનાવતી ત્યારે તેને ખાવાનો આનંદ ઉઠાવતાં જોવું મને બહુ ગમતું. પણ હવે મારી ભૂખ પણ મરી ગઈ હતી. મને ઠીક નથી લાગતું કહી એ દિવસે હું જમવાના ટેબલ ઉપર ના ગઇ.  છેવટે જિજ્ઞાસા દૂધનો ગ્લાસ લઇ રૂમમાં આવી એટલે પોતાનાની વચ્ચે હોવાનો અહેસાસ થયો હતો.

આમ જ દિવસો વિતતા ગયા. અહી બાળકોની વચમાં પણ હવે હું વઘારે એકલતા અનુભવતી હતી. કારણ હવે જીજ્ઞાના બાળકો મોટા થતા ગયા તેમ તેમ તેમનામાં વ્યસ્ત રહેતા ગયા. આજના બાળકોને વડીલોની વાર્તાઓ સાંભળવા કરતા વિડીયો ગેમ અને મિત્રો સાથે ફોન અને ચેટીંગમાં વધારે રસ પડતો હોય છે. આથી હલ્લો બા શું કરો છો? કે પછી બા, ભૂખ લાગી છે, શું બનાવ્યું છે? જેવા બે ચાર વાક્યો બોલી નાખતાં. બાકી તો રૂમમાં ભરાઈ જતા. જીજ્ઞા અને જીગરકુમાર પણ પોતાનામાં બીઝી રહેતા. છેવટે મેં આશાના ઘરે જવાનું નક્કી કર્યું, કારણ તેના જોડીયા દીકરાઓને હજુ પણ મારી જરૂર હતી.

અહી આવ્યાને માંડ વીસ દિવસ થયા ત્યાં તો ફોન આવ્યો. આતશકુમારના મમ્મી, પપ્પા અને બહેન થોડા સમય માટે અહી રહેવા આવે છે. આતશકુમાર તો બહુ ખુશ હતા કે ચાલો આ બહાને મમ્મી પપ્પા સાથે શાંતિથી થોડો સમય રહી શકાશે. પણ હું જાણતી હતી કે અહી હવે મને તકલીફ પડશે. આમ તો મને કોઈએ કઈ કહ્યું નહોતું પણ હું ના સમજુ એવી અબુધ પણ નહોતી. કારણ ત્રણ રૂમનો આ ફ્લેટ સાત જણ માટે સાંકડો હતો. બે ચાર દિવસની વાત હોય તો સમજ્યા, પણ મહિના માટે બધાને તકલીફ રહેવાની.

આથી બહુ વિચાર કરી એ સાંજે મેં આશા અને આતશકુમારને મનની વાત જણાવી, “તમને લોકોને વાંધો ના હોય તો હું થોડા દિવસ મારા ઘરે પાછી રહેવા જાઉં જેથી તમારા મમ્મી પપ્પાને પણ રહેવા સગવડ રહેશે. મારું મન પણ ત્યાં જવા અધીરું બની ગયું છે. મને ઘરની બહુ યાદ આવે છે. ઘરને બહુ લાંબો સમય હવડ રાખવું પણ સારું નહિ.”

તેઓ સમજી ગયા હતા કે હાલ પૂરતો આજ સારો રસ્તો છે. એથી બંનેએ મારી વાતને સહર્ષ વધાવી લીધી. આશા અને આતશકુમારે મારી ત્યાં રહેવાની વ્યવસ્થા કરાવી દીધી. જરૂરી અનાજપાણી, શાક અને દૂધ ભરીને હું ત્યાં રહેવા ચાલી ગઈ. એ રાતે રમીલા અને શાંતિભાઈએ મને રસોડું ખોલવા ના દીધું. પણ હવે ઉમરના કારણે થાક લાગતો હતો. બધું એક જ દિવસમાં ગોઠવી દેવાની હિંમત રહી નહોતી. સવારની ચા માટે પણ ત્યાં જ આવવા કહ્યું અને હું પણ તેમના પ્રેમને નકારી ના શકી. આથી આભાર વ્યક્ત કરી સવારે આવીશ અને જય શ્રીકૃષ્ણ કહી હું મારા પોતાના ઘરે આવી.

એ રાત્રે મને લાગ્યું બકુલ મારી પાસે જ છે, સાવ અડોઅડ. જાણે કહેતા હતા કે શીલા તું નકામી એકલતા અનુભવે છે. હું તો સદાય તારી સાથે તારા મસ્તિષ્કવનમાં છું અને આપણા બાળકો પણ તારી આજુબાજુ વર્તુળ બનીને ગોઠવાઈ ગયેલા છે. બસ તારે કોને કેવી રીતે રાખવા અને માનવા એ તારે નક્કી કરવાનું છે પરંતુ ભોળવાઈ ના જતી.” હું મનોમન હસી પડી અને શાંતિથી સુઈ ગઈ.

સવારે આંખ ખુલી ત્યારે સામે જ બકુલનો હસતો ચહેરો અને બાજુમાં શ્રીનાથજીની છબી મને સત્કારતા હતા. ત્યાંજ ડોરબેલ વાગ્યો. હું સમજી ગઈ કે ઉઠવામાં મોડું થયું છે એટલે રમીલા બોલાવવા આવી હશે.

ચાલો જેટલી મઝા લેવાય એટલી લઇ લઉં. બાકી ફરી બાળકોની જીદ સામે ઝૂકી જઈ  ગમે ત્યારે ત્યાં જવાનું થવાનું જ છે ને?

Posted in અન્ય શરત | 1 Comment

અન્ય શરત(૬) પ્રભુલાલ ટાટારીઆ “ધુફારી”

સ્મરણ યાત્રા

અન્ય શરત પ્રકરણ ૬ પ્રભુલાલ ટાટારીઆ ધુફારી

શીલાને બકુલના અવસાન પછી આ ઘર શરૂ શરૂમાં ભૂતિયું ભાસતું હતું. પણ પહેલા જે અડવું અડવું લાગતુ હતુ એ સમસ્યા હવે ક્યાં રહી હતી? આપણને જો દૂધમાં સાકર ભળે એમ ભળતા આવડતું હોય તો પારકા પણ પોતાના થઇ જાય. એટલે જ ફ્લેટની આજુબાજુના જ નહી એના માયાળુ અને મળતાવડા સ્વભાવના લીધે સોસાયટીમાં પણ બધા એને ઓળખતા થઇ ગયા. તો જ્યારે પણ તે વૃધ્ધાશ્રમમાં પણ ત્યારે ‘શીલાબેનશીલાબેન’ જ સંભળાય. દરેક પાસે બેસીને તે તેમની વાત ધ્યાનથી સાંભળે અને શક્ય હોય એટલી મદદ કરે. આમ એ બકુલ વગર એકલા રહેતા ટેવાઇ ગઇ અને ખરેખર તો કહેવત છે ને દુઃખનું ઓસડ દહાડા. જેમ જેમ સમય પસાર થતો ગયો એમ તે આજુબાજુના વાતવરણમાં ઢળવા લાગી.

 એક દિવસ છાપામાં આવેલ ઘર માટે બેન્ક લોનની જાહેરાત સાથે બાળકોએ ભીની રેતીથી બનાવેલ ઘર જોઇ એ અતીતમાં ખોવાઇ ગઇ.

જયારે જિજ્ઞા અને આશા નાના હતાં ત્યારે રવિવારે ઘણી વખત બકુલ અને શીલા બાળકીઓને લઇ ચોપાટી જતા. ત્યાં ભીની માટીમાં બંને બાળકીઓ ઘર બનાવતી અને શંખલા અને છીપલાં શોધીને શણગારતી અને પોતે બકુલના સહવાસમાં દરિયા પરથી આવતી શીતળ પવનની લહેરખી માણતા, બંને બાળકીઓની રમત સ્નેહભરી નજરે નિહાળતી.

ઘણી વખત શેકેલી મગફળી ફોલીને બાળકીઓને આપતા અને અલક મલકની વાતો કરતા પોતે પણ ખાતા. ચાલીમાં રહેતા હતા ત્યારે ગટરની ખુલ્લી નાલીમાં વરસાદના વહી જતા પાણીમાં જાડા કાગળમાંથી બનાવેલી હોડી બંને બહેનોને બનાવી આપતા, જે પાણીના વહેણમાં તરતી જોતા બંને દીકરીઓ ખુશખુશાલ થઇ કિલકારી કરતાં જે તે બારી પાસે મુકેલી સેટી પર બેસીને સાંભળતી.

એક રવિવારે વિકટોરિયા રોકીને બાળકીઓને સહેલ કરાવી ત્યારે બંને કેવાં ખુશ થઇ ગયેલા? તેમાં રસ્તામાં જતા બુઢ્ઢીકે બાલ વેચનાર પાસે વિક્ટોરિયા ઊભી રખાવી બકુલે તે તેમને અને પોતાને પણ અપાવેલી ત્યારે એણે મીઠો ઠપકો આપતા કહેલું, બકુલ, તમેય શું નાના બાળક જેમ…..’

 તો બકુલે બંને ભમ્મર ઉપર નીચે કરતા પુછેલું, ‘શું….શું…?

 પણ પછી શું બોલવું તે શીલાને ન સમજાયું.

       તો એક રવિવારે સંધ્યાના રંગે રંગાતો આકાશ જોવા બકુલે કહ્યું અને બંને અનિમેષ નજરે આસ્તેથી અસ્તાચળ પર જતા ભાણ અને તેથી બદલાતા આભમાં છૂટાંછવાયાં વાદળાની કિનારીઓની આભા જોતા અને તેના દરિયાના જળ પર પડતા પ્રતિબિંબ જોવાનો લહાવો પહેલી વખત માણ્યો. ત્યારબાદ જ્યારે પણ ચોપાટી આવતા ત્યારે ક્ષિતિજમાં અસ્ત થતા રવિને અને આભમાં બદલાતા રંગ જોઇ પોતે કેવી આનંદિત થતી! જુના વખતમાં સમય કાઢી બાળકીઓને લઇ ચોપાટી આવતા પણ હવે તો ઘર જ દરિયા કિનારે હતું. દરિયામાં અસ્ત થતા સુરજને જોવો એ શીલાને એક વ્યસન થઇ ગયું હતું અને એ સમય મળે ત્યારે અચૂક બાલ્કનીમાં રાખેલી ખુરશીમાં બેસી. આસ્તે આસ્તે અસ્તાચળમાં અસ્ત થતા અને દરિયામાં ડૂબકી લગાવતા સુરજને અંધારૂં ઉતરી ચોતરફ ફેલાય ત્યાં લગણ જોતી .

    એક એવી જ સાંજે કુંજ પક્ષીઓની હાર ઉડતી દેખાઇ ત્યારે શીલાને બકુલના અવાજનો આભાસ થયો, જાણે કહી રહ્યો

હોય….‘શીલા જો પેલા કુંજ પક્ષીઓની હાર, સુરજના ગોળા વચ્ચે કેવી સુંદર ભાસે છે….’

    રોમાંચ અને રઘવાટમાં એનાથી સાહજિક સાદ પડાઇ ગયો બકુલ……..’

    શબ્દ રૂમમાં પડઘાયો અને એકાએક દિવાલ પર લટકતી ઘડિયાલમાં છના ટકોરા થયા, જાણે બકુલે શીલાના સાદનો    જવાબ આપ્યો હોય અને ઘડીભર શીલાને     પોતાની મનોદશા પર હસવું આવ્યું.

                                 ———————————————-

      એક દિવસ ઓફિસમાં સાથે બેસી ચા પીતા પોતાના સહકાર્યકર અને મિત્ર સાથે બજારમાં પ્રોપર્ટીના ઉચકાતા ભાવની વાત સાંભળવા આતશે કાન સરવા કર્યા.

     અરેચારે બાજુ ભાવ ઉચકાય છે તેમાં જુહુ સ્કીમમાં તો જેની પ્રોપર્ટી હોય એને માટે તો સોનાની લગડી સમજી લે. માણસો મોં માંગ્યા દામ આપવા તૈયાર થઇ જાય……’

    આટલી વાત સાંભળી આતશના મનમાં ઝબકારો થયો કે જો પોતાની સાસુ શીલાને સમજાવી શકાય, મતલબ શીશામાં ઉતારી શકાય, તો આગળ જતાં બંને દીકરીના નામે પ્રોપર્ટીના ભાગ પડી જાય. પછી તો ચાંદી થઇ જાય. આ માટે તેણે બે ત્રણ એસ્ટેટ એજન્ટનો સંપર્ક કરી તપાસ કરી તો જાણવા મળ્યું કે તેના સાસુના નામે જે ફ્લેટ છે એ જો મળી જાય અને તે વેચાઇ જાય તો બંને દીકરીઓને સહેજે ૮૫ થી ૯૦ લાખ ભાગમાં આવે. તેણે તરત પોતાના સાઢુભાઇ જીગરને ફોન કર્યો, હલ્લો…..’

‘………..’

તને જો સમય હોય તો મારી ઓફિસ પર આવી જા, સાથે ચા પીએ…’                             

‘……….’

ઉંહું, મારે જે વાત કરવી છે તે ફોન પર થઇ શકે એમ નથી….જાનમ સમજા કરો…’

‘……….’

સાથે જમવાનું પછી વિચારીશું, હાલ તો…..’

‘………..’

ભલે હું તારા ક્લિનીક પર આવું છું….’

 આતશ જીગરના ક્લિનીક પર પહોંચ્યો ત્યારે રિસેપ્શન કાઉન્ટર પર બેઠેલી નર્સે કહ્યું, ‘ડોકટર એક ઇમર્જન્સી ઓપરેશન માટે થિયેટરમાં હમણાં જ ગયા છે. આપ તેમની ઓફિસમાં વેઇટ કરો

 સારૂં…’કહી આતશ જીગરની કેબિનમાં આવ્યો. સોફા પર બેસી રેક પર રાખેલ ચોપાનિયા ઉથલાવવા લાગ્યો. થોડી થોડી વારે એ કેબિનની દિવાલ પર લટકતી ઘડિયાલ તરફ જોતો તો કયારેક કાંડાઘડિયાળ તરફ નજર કરતો. માંડ માંડ વિતેલા કલાક પછી ડોકટર જીગરે કેબિનમાં પ્રવેશ કર્યો.

 તારો ફોન આવ્યો અને ઇમર્જન્સી આવી ગઇએ દર્દીનું સમયસર ઓપરેશન ન થયું હોત તો કંડિશન ક્રીટિકલ હતી….’

કેમ રહ્યું ઓપરેશન….?’

ભગવાનની એટલી મહેરબાની છે જીગર, કે આજ દિવસ સુધી કોઇ ઓપરેશન ફેઇલ નથી થયુંતો હવે ચા મંગાવું ને…?’ કહી ઇન્ટરકોમ પર બે ચા મોકલવા જણાવ્યુ. પછી વાત સાંધતા પુછ્યું, હાતો તારે શેની વાત કરવી હતી….?’

 આતશે પોતે સાંભળેલી વાત, ત્યાર પછી એસ્ટેટ એજન્ટ પાસેથી મળેલી બાતમી અને પોતાને આવેલ વિચારની વાત વિસ્તારથી કરી. જીગરને પણ વાત સમજાઇ ગઇ કે આ તો ‘આકડે મધ અને તે પણ માખીયું વગરનું’ જેવી સીધી વાત છે.

 જોજીગર આનાથી તારા ક્લિનીકમાં જે નવા સાધનો તારે વસાવવા છે એની જોગવાઇ થઇ જશે અને હું પણ આ નોકરીના ગધ્ધાવૈતરાથી વાજ આવી ગયો છું. તો રાજીનામું આપી મારે મારી પોતાની જે કન્સ્ટ્રકશન કંપની શરૂ કરવી છે એ પણ થઇ જશે…’

                                           ————————————–

જ રાત્રે જમ્યા પછી આશા જયારે પોતાના શયનખંડમાં આવી ત્યારે આતશ બંને હાથના આંગળા ભીડી તે પર માથું ટેકવી ઓશિકાના ટેકે બેસી છત તરફ તાકી રહ્યો હતો.

ક્યાં ખોવાઇ ગયો તું….?’

મને મમ્મીનો વિચાર આવે છે…’

કેમ શું થયું મમ્મીને…?’ આશાએ એકદમ ઉત્તેજીત થઇ પુછ્યું.

મમ્મીને હમણાં તો કશું નથી થયું પણ…..’

પણ શું આતશ?…’ અધીરાઇથી આશાએ પુછ્યું.

મારા કલીગના મકાનમાં આપણી મમ્મીની જેમ એકલા રહેતા માજીનું કોઇ અજાણ્યા શખ્શે ખૂન કરી ઘરમાં લૂટ કરી….’

હાય રામ….તો…?’

મને વિચાર આવે છે કે આવડા મોટા મકાનમાં એકલા રહેતા મમ્મીને ન કરે નારાયણ ને કંઇ કોમ્પ્લિકેશન થાય અને આપણને સમાચાર મળે ત્યાં સુધી….’

તો આવતી કાલે હું જીજ્ઞાની સાથે મમ્મીને મળી આવું.

હું પણ એ જ કહેતો હતો કે મમ્મી આવડા મોટા બે બેડરૂમના ફ્લેટમાં એકલા રહે છે તેના કરતા ફલેટને તાળું મારીને થોડો સમય આપણી સાથે અને થોડો સમય જિજ્ઞા સાથે રહે તો બાળકોને પણ સારૂં લાગે અને એમની એકલતા પણ એમને સતાવે નહીં…’

તમારી વાત કંઇ ખોટી નથી. ચાલ હમણાં તો સુઇ જા કાલે વાત…’

ગુડ નાઇટ….’કહી આતશ પડખાભેર સુતા મલક્યો,

બીજા દિવસે આતશે વાત પાકી કરવા ઓફિસે જતા પહેલા આશાને પુછ્યું

તો તું મમ્મીને મળવા જવાની છે ને….?’

હા હું જરા રસોડામાંથી પરવારી જાઉં એટલે જીજ્ઞાને ફોન કરી દઉ છું કે સમયસર તૈયાર થઇ જાય…’કહી આશા પાછી પોતાના કામમાં ગુંથાઇ

                                           ————————-

હલ્લો..’

‘……….’

હું તારા ઘેર આવું ત્યાં સુધીમાં તૈયાર થઇ જા આપણે મમ્મીને મળવા જવું છે…’

‘………’

આપણે મમ્મીને મળવા જઇશું ત્યારે રસ્તામાં તને વાત કરીશ. બસ જલદી તૈયાર થઇ જા…’કહી આશાએ તૈયાર થઇ નીચે આવી રિક્ષા પકડી.

 જીજ્ઞા તેની સોસાયટીના ગેટ પાસે જ ઊભી હતી એટલે આશા રિક્ષામા આવતા તે તેમાં બેસી ગઈ.

 કેમ એકાએક? મમ્મીની તબિયત તો બરાબર છે ને? અધીર થઇ જીજ્ઞાએ પુછયું

 મમ્મીને કાંઇ નથી થયું પણ ગઇકાલે તારા બનેવીએ જે વાત કરી એ સાંભળીને હું થથરી ગઇ…’

 શું….?’

 આશાએ આતશે કરેલ વાત જીજ્ઞાને કરી અને પછી પોતાના મનની ઇચ્છા જણાવી.

 હા તારી વાત સાચી છે. મારી બેલા પણ ઘણી વખત કહેતી હોય છે કે નાની ત્યાં એકલા રહે છે તો તેમને આપણે ત્યાં ન રાખી શકાય? હવે એને કેમ સમજાવું કે મમ્મી હા ભણે ત્યારે થાય ને?’

 આ મારા પવન અને કવનને લઇને જ્યારે મમ્મીના ઘેર જાઉ છું ત્યારે એ બંને નાનીના ઘરેથી પાછા આવવા તૈયાર જ ક્યાં થાય છે…?’ આશાએ ભીની આંખે કહ્યું.

 વાત વાતમાં મમ્મીનું ઘર ક્યારે આવી ગયું તેની તેમને ખબર ન રહી. દરવાજે ઘંટી વગાડતા જ, એ આવું છું…..’ એવો શીલાનો અવાજ સાંભળી બંને મલક્યા.

 ઓહોતે શું બંનેને આજે એકસાથે માની યાદ આવી? આવો આવો…’ બારણું ખોલતા શીલાએ કહ્યું અને પછી રસોડામાં પાણી લેવા જતી હતી ત્યાં તો જીજ્ઞાએ એનો હાથ પકડી સોફા પર બેસાડી. ત્યાં સુધી આશા પાણીના ત્રણ ગ્લાસ ભરી લાવી. પાણી પીને શીલાએ પોતાનો સવાલ દોહરાવ્યો.

 મમ્મી, હવે તારે અહીં આવડા મોટા ઘરમાં એકલું નથી રહેવાનું..’ આશાએ શીલાનો હાથ પકડી કહ્યું

તો……?’

અહીં પપ્પા વગર હિજરાતી એકલી રહે છે તેના કરતા આ ઘરને તાળું મારી ચાર જોડી કપડા લઇ મારી સાથે ચાલ અને મારી સાથે રહેજે. પછી મારે ત્યાં કંટાળે ત્યારે જીજ્ઞા સાથે રહેજે

પણ શું કામ…?’

આ તારા જમાઇએ ગઇ કાલે એક તારી જેમ એકલી રહેતી મહિલાનું ખૂન થઇ ગયાની વાત સાંભળી તો મારો જીવ પડીકે બંધાઇ ગયો છે…’આશાએ ભીની આંખે કહ્યું.

હવે એકાદનું આમ ખૂન થઇ જાય એટલે બધી એકલી રહેતીનું ખૂન થઇ જાય એવું થોડું જ છે…’ કહી શીલા હસી.

મમ્મી, તું આમ હસવામાં વાત ન કાઢી નાખ. અહીં તારી પાસે આવ્યા પછી મારા પવન અને કવન ક્યાં જલ્દી પાછા જવા તૈયાર થાય છે? તું એમની સાથે રહેશે તો કેટલા ખુશ થશે? એમના વાનરવેડા જોતાં તારી એકલતા ઓસરી જશે.

મારી બીના પણ પુછતી હતી કે નાની ત્યાં એકલા જ રહે છે તો તે આપણી સાથે ન રહી શકે…?’

એ તો બાળકોનો પ્રેમ છે….’

પણ તને નથી, નહીંતર આમ ગલ્લાંતલ્લાં ન કરત…’

મને લાગે છે આજે તમે મને અહીંથી ઘસડી જવા જ આવ્યા છો…’કહી શીલાએ મોં કટાણું કર્યું.

જોયુંજોયુંઆપણે એને પ્રેમથી આપણી સાથે લઇ જવા આવ્યા છીએ ને એની ભાષા જોઇ? મને ઘસડી જવા આવ્યા છો…’જીજ્ઞા એ રોષે ભરાઇને કહ્યું.

‘આશા મૂકને લમણાજીક. જો આપણા પ્રત્યે નહી પણ આપણા બાળકો પ્રત્યે પણ થોડી લાગણી હોત તો તરત જ હા પાડી દેત…

Posted in અન્ય શરત | Leave a comment