પાંજરાનુ પંખી-વિમળાબેન હીરપરા

 

સતીશભાઇ ઘરની પાછળ પથરાયેલી વનરાઇમાં આંટા મારતા હતા.શિયાળાની સિઝન પુરી થવામાં હતી. ઠંડીની વિદાય ને ગરમીના આગમન વચ્ચેનો ગાળો હતો.પંખીઓના સ્થળાંતરની સિઝન.યાયાવર પંખીઓ દુરદુરના દેશમાંથી આવતા, વનરાજીમા વિસામો કરતા. બાજુમાં જ એક વહેતુ ઝરણુ ને મોટુ જળાશય. પંખીઓ માળા બાંધતા, બચ્ચાઓને ઉછેરતા, નાના એવા એ બચ્ચા પોતાની રીતે ઉડતા શીખે, ખોરાક શોધતા શીખેત્યા સુધી માબાપ એનુ જતન કરે. બસ પછી એની જવાબદારી પુરી. સીઝન પુરી થતા બધા જ સ્વતંત્ર .ફરીકોઇ અનજાનમુકામે ઉડી જતા.કેવી નિસ્પૃહતા! વિદાયસમારંભકે વિષાદ નહિ.સારસંભાળ કે શીખામણના પ્રવચન નહિ.ફરી મળવાના વાયદા નહિ.હર્ષ,શોક,વિરહ,મિલન,સુખ,દુઃખ બધા દ્રંદ્રથી પર એવા આપંખીઓ હજારો વર્ષોથી જીવ્યે જતા હતા.

સતીશભાઇને પશુપંખીોના અવલોકન ને જીવનમા રસ હતો.પરિવારના પ્રોત્સાહન ને સહકારથી ઘરની પાછળ જ પક્ષીઓ માટે નર્સરી ઉભી કરી હતી.ધરની પાછળ જ ખાલી મેદાન ને પછી ઘટાટોપ જંગલ હતુ.એ મેદાનમાં મોટા વૃક્ષો ઉછેરીને કુદરતી જંગલ સાથે ભેળવી દીધૂ હતુ. પંખીઓના ઉછેર, એની વિવિધતા, એના ખોરાક, એની સારવાર  વગેરે વિષયો પર જરુરી જાણકારી પણ મેળવી હતી.એટલે સિઝનમા પક્ષીઓને જરુર  પડે સંભાળ લઇ શકતા. આજે એના મનમાં કયારેય ન આવેલા વિચારો આવતા હતા.આટલા વર્ષોથી પંખીઓની નિસ્પૃહ જીંદગી જોયા પછી ય નહોતુ સમજાતુ કે શા માટે માનવી જ પોતાના સંતાનોને માળામા જકડી રાખવાની જીદ કરે છે.? એ સવાલ ઉઠતા એ ઉદાસ થઇ ગયા. ઘા ઘરે આવ્યો હતો!

હાથમા પકડેલા પત્ર વજનદાર લાગવા માંડ્યો.     હા, થોડીવાર પહેલા જ ટપાલમા દિકરી વ્યોમા નો પત્રહતો. જે આમ જ એની જાણ બહાર માળો છોડી આભમા  ઉડી ગઇ હતી.એની વહાલી દિકરી. કેટલો અજંપો સતીશભાઇએ વેઠ્યો હતો. ક્યાય ભાળ મળી નહોતી.ચાલો,સલામતીની ખાતરી તો થઇ. તો પણ મનમાં એ જ ખટકતુ હતુ કે પત્ર લખવો પડે એટલુ અંતર પડી ગયુ હતુ માબાપ સાથે?ખાસ તો એના જેવા પ્રેમાળ પિતા  સાથે?

એ ઘરમા આવ્યા. પત્ર સામે તાકી રહ્યા ખોલવાની હિંમત નહોતી ચાલતી. એમના પત્ની નિરુબેન પતિની મનોદશાથી અજાણ નહોતા. નજીક બેસીને સતીશભાઇની પીઠ પર સાંતવનસભર હાથ ફેરવ્યો. એની મુક હિંમતથી સતીશભાઇમાં પત્ર ખોલવાની હિંમત આવી. સંબોધન વાચતા જ નજર સામે વ્યોમાનું શૈશવ.તરવરી ઉઠ્યુ. નજર સામે દિવાલ પર લટકતી તસવીર પર પડી.

ત્રણમાસની  નાનકડી પરી જેવી વ્યોમા પારણામા સુતી હતી. ચમકીલી હિરાકણી જેવી આંખો. એ પપ્પાને જ જોઇ રહી હતીકે આસપાસની દુનિયાને! એ માસુમને તો આજેએ વિદાય લઇને દુર દુર જતા રહેશે એ પણ કયા ખબર હતી? એ તો વિરહ કે મિલન કે આંસુ બધાથી અલિપ્ત હતી એ સમયે. બસ, આ પંખીઓની જેમ જ.હા, સતીશભાઇની કંપનીએ અમેરીકાની એમની શાખામા બદલી  કરી હતી.  એટલે પોતાની મરજી ચાલે એમ નહોતી. નિરુ બેન તો વિદાય આપવા આવી શકે એમ પણ નહોતા. સુવાવડ તકલીફ વાળી હતી  સારુ હતુ કે બન્ને તરફના પરિવારનો સહારો હતો.સતીસભાઇએ છેલ્લી તસવીર લીધેલી    નીરુબેનની ગોદમા નાની ઢીંગલી સરખી વ્યોમા.અમેરીકાની એકલતાની પળોમા આતસવીર જોઇ જોઇને દિવસો પસાર કર્યા હતા.

બેએક વરસના વિયોગ પછીમાદોકરી એ આધરતી પર પગ મુક્યો. પરિવારનુ સુભગ મિલન થયુ. એક અધૂરુ વર્તુળ પુરુ થયુને દિવસા આનંદમા ને ઝડપથી સરવા લાગ્યા.

સતીશભાઇનો શૌખ જાણે  અજાણ્યે દિકરીમા ઉતરી આવ્યો.ત્યારેતો ઘર નાનુ હતુ. સતીશભાઇએ પાછલી પરસાળમા પાંજરા ગોઠવી પોપટ, બુલબુલ ેમા નાના પક્ષીઓ પાળ્‌યા હતા. ઘર એના કલરવથી ગુંજતુ.વ્યોમા પાંજરા સાફ કરતી,પક્ષીઓ માટે દાણાપાણી મુકતી ને એમની બોલીનુ અનુકરણ કરીને ઘરમા બધાને મનોરંન પુરુ પાડતી.       વ્યોમાનુ  બચપનનુ એક પરાક્રમ યાદ આ વતા એને આવી વિષાદની પળોમા ય હસવુ આવી ગયુ.એ ત્યારે છ વરસની હતી. એક વાર સતીશભાઇ નોકરી પરથી આવ્યા ને ઘરમા નિરવ શાંતિ.એ  પાછલી પરશાળમા આવ્યા તો બધા પાંજરા ખાલી  ને ખૂલ્લા. એણે વ્યોમાને બુમ પાડી. એહસતી હસતી આવી. ‘ આ શૂ વ્યોમા?શૂ થયુ પંખીઓને? પાંજરા ખાલી કેમ?’જે જવાબમળ્યો એ દંગ રહી ગયા.

‘ પપ્પા,મે આજે એમને આઝાદ કરી દીધા, તમે મને કાલે રુમમા   પુરી દેવાની શિક્ષા કરી હતી ને.  મને જરા ય નહોતુ ગમ્યુ. એટલે મને લાગ્યુ કે આપક્ષીઓને પણ પાંજરામાં શિક્ષા જેવુ જ લાગતુ હશે ને!સાચુ કહુ ,પપ્પા, એ બધા ખૂશખુશાલ  આકાશમા ઉડી ગયા. પણ તમે નારાજ ન થતા. એબધાએ ફરી મળવા આવવાનુ વચન આપ્યુ છે. આટલી નાની વયમાં વ્યોમાએ કેવો નિર્દોષ ને  ગહન વિષય સામે ધરી દીધો હતો?    એક પિતાનુ હ્દય ગર્વથી છલકાઇ  ન જાય તો જ નવાઇ

સતીશભાઇ વરસોથી અમેરીકામા વસવા છતા ય દેશના  સસ્‍ંકાર ને પરંપરાને  ભુલ્યા નહોતા. ઘરનુ વાતાવરણ  સંર્પુણ ભારતીય રીતિરિવાજો પ્રમાણે જીવાતુ હતુ. સતિશભાઇના ભાઇબહેનો ને પિતરાઇ બીજા સગાસબંધીઓનો બહોળો પરિવાર નજીક  નજીકમા રહેતા હતા ને બધા એકબીજા સાથે ગાઢ સંપર્કમાં રહેતા.એટલે વ્યોમાને  કયારેય એકલુ લાગતુ નહિ. હરવા ફરવા માટે બહાર સાથ શોધવો પડતો નહિ. હાઇસ્કુલ પુરી કરી ત્યા સુધીએને બહારના વર્તુળમા કે બીજા સમાજ કે સંસ્કૃતિમા ભળવાની જરુર કે તક પણ નમળી.એ કોલેજમા આવી ને પોતાની કેરીયર નક્કી કરવાનો સમય આવી ગયો. પોતાની રસરુચિ પ્રમાણેએને પશુપાલન ને પશુપંખીઓમા રસ હતો. પણ વ્યવહારુ પિતાની નજરે એ ફાલતુ શોખ કહેવાય. એને વ્યવસાય તરીકે ગંભીરતાથી ન લેવાય. સારી રીતે જીવવા માટે વળતર ડોલરના રુપમા મળે એવુ જ શિક્ષણ લેવાય.’વળતર એટલે પૈસા કે મનનો સંતોષ?’વ્યોમાના મનમાં સવાલ ઉઠયો ને શમી ગયો. થોડા અસંતોષ સાથે પપ્પાનુ સુચન તો સ્વીકાર્યુ પણ મનમાં અફસોસ તો કાયમ રહી ગયો.

ઘરનુ સુરક્ષિત કવચ ને ચૌકન્ની નજર પહેરામાથી છૂટીને એ પ્રથમ વખત બહારની મુક્ત દુનિયામા આવી. અહિ જ એને આલ્બર્ટનો પરિચય થયો. એખેડુતનો દિકરો હતો ને ભણીને પાછો પોતાના ડેરીફાર્મ ને ખેતીમા જોડાઇ જવાનો હતો’.ભણેલો  ખેડુ’ એ માટે એ પુરી લગનથી  જરુરી જ્ઞાન એકઠુ કરતો હતો. એની સાથે વાતચીત કરવાની મજા આવતી ને વ્યોમાનો શોખ પણ પોષણ પામતો. એ આમ તો સહેલાઇથી ભોળવાઇ જાય એવી નાદાન કે લાગણીઘેલી તો નહોતી. પણ સમાન વિચારો ને એના સંયત વર્તન તરફ અહોભાવ ને છેવટે એ પ્રેમમા પડી ગઇ. નીતિનિયમોના એના વિચારો આ મુક્ત દેશ ને મુક્તાચારમા માનતા યુવાનો કરતા અલગ હતા. વ્યોમાનુ મનમા એના આટલા પરિચય પછી આવા મહેનતુ ને પ્રમાણિક યુવક જોડે જીવવાની ઝંખના જાગવા લાગી.  જોકે આશંકા તો હતી જ કે ભારતીય સંસ્કૃતિના મશાલચી એવા માબાપ  જેણે બીજાની સંસ્કૃતિ કે સમાજને ઉતરતી નજરે જ જોયા છે એ કદાપિ આલ્બર્ટ સાથેના એના સંબધને નહિ સ્વીકારે.   પણ પ્રેમને તો નાતજાતના સીમાડા નથી હોતા.છેવટે એકવાર એણે હિંમત કરી ને સામે આલ્બર્ટે પણ એ જ ઉત્કંઠાથી સ્વીકાર કર્યો.પછી તો એને લઇને પોતાના પરિવારને મળવા લઇગયો. એનો પરિવાર પણ મિલનસાર હતો. વ્યોમાને સારો આવકાર મળ્યો. આલ્બર્ટે એને પોતાનુ ડેરીફાર્મ ને ખેતરો બતાવ્યા. વ્યોમાને લાગ્યુ કે પોતાની મંઝિલ મળી ગઇ.

એજ અરસામા સતીશભાઇએ વતનમા ફરવા જવાનો  કાર્યક્રમ ગોઠવ્યો. મુળહેતુ જો સારુ પાત્ર મળે તોએક  કાંકરે બે પક્ષી.તો વ્યોમાના મનથી એક બોજરહીત મુક્તપ્રવાસ.  પણ દેશમા આવ્યા પછી બહાર પર્યટનમા જવાને બદલે રોજ અનજાન યુવકોની ઔપચારિક મુલાકાતો ને સાંજે  હા કે ના જવાબ આપવાના. એ  માબાપનો આશય સમજી ગઇ. એને સ્પષ્ટ કહી દીધૂ. ‘મને દેશના યુવકો તરફ વાંધો નથી પણ મારી અંહી લગ્ન કરવાની ઇચ્છા નથી.કાશ, એક વખત  પણ તમે તમારો અહિ આવવાનો આશય જણાવ્યો હોત તો આપણે આ ધક્કામાથી બચી જાત”

બધા એક નિરાશા સાથે પાછા આવ્યા. અહિ પણ સતીશભાઇએ એને પરણાવવાની ઝુંબેશ ચાલુ રાખી. અંતે વ્યોમાએ ધડાકો કર્યો. એસાથે જ ઘરમાં ધરતીકંપ થયોને સતીશભાઇને ત્યારેજ જાણ થઇ કે વ્યોમાએ એનો અભ્યાસક્રમ પણ બદલી નાખ્યો હતો. એને અનુરુપ જીવનસાથી પણ શોધી કાઢયો  હતો. સતીશભાઇને આઘાત લાગ્યો, જાણે સંસ્કૃતિની આખી ઇમારત એના પર પડીહોય.આર્દશોના મુળીયા  પાયામાંથી હચમચી ગયા.તો આઅમેરીકા એવો દેશ છે , ભાઇ,જ્યા શાંત ને ડાહ્યા લાગતા સંતાનો ય  બળવાખૌર બની જાય છે.     એમા ય નામ જાણ્યુ તો ઉછળી પડ્યા.  ‘ કોણ પેલો ઇટાલીયન?ભારતીય હોત તો . આ તો નહી જાત,ભાત, છે તમારામા એકેય જાતની સમાનતા?આ બધા તો બટકણા.જરાક વાંધો પડે એટલે તરત જ બટકી જાય, છટકી જાય. બધૂ મુકીને હાલતા થઇ જાય.અરે, એને એકે ય નિયમ ન નડે. એ તો ઠીક, આ પ્રજાને તો એકસાથે આગળપાછળના ને સમાંતરે બીજા સંસાર ચાલતા હોય.એની સાથે જીવતર કેમનુ પુરુ થાય?”એણે આક્રોશ સાથેઆખા સમાજને વગોવી નાખ્યો.’ બેટા, તારા પપ્પા સાચુ કહે છે.આવા લોકો જોડે અવતાર ન જાય,એને તો એના જેવા જ પાલવે,” મમ્મીએ ટાપશી પુરી.

‘ પપ્પા, મે ત્રણ વર્ષ એનુ નિરિક્ષણ કર્યુ છે. મને સંતોષકારક લાગ્યુ છે. એમ તોદેશમા કલાક  બેકલાકમા કોઇને મળીને આખી જીંદગીનો સોદો બાંધવા તમે સુચવો છો.એ પણ એટલુ જ જોખમી છે.ત્યા પણ માત્ર અહી આવવાના એક માત્ર આશયથી લગ્ન કરીને આવતા યુવક કે યુવતી દેશના સંસ્કારો ભુલી જતા હોય છે. વફાદારી નેનીતિનિયમો એ કોઇ એક દેશ કે સમાજની ધરોહર નથી.આપણા દેશની આર્દશલગ્ન જીવનની જે દુહાઇ આપો છો એમા મોટાભાગમા ઓકસિજન પર જીવતા હોય છે.કયારેક સામાજિક દબાણ તો કયારેક મજબુરી કામ કરતી હોય છે ‘ એણે પપ્પાને ચોટદાર જવાબ આપ્યો’.

વાદવિવાદ પછી ઘરમા અસહય શાંતિ છવાઇ ગઇ. સતીશભાઇએ દિકરીની વાત સાંભળવા કે સમજવાનો  કે સ્વીકારવાનો જ ઇન્કાર કરી દીધો. વ્યોમા આ શીતયુધ્ધ લડતા લડતા થાકી ગઇ. એક દિવસ ‘મહાભિનિષ્ક્રમણ’ કર્યુ ને માબાપને સખત આધાત લાગ્યો. અથાક શોધનુ કોઇ પરિણામ નઆવ્યુ ને છેવટે આજે આ પત્ર. એટલુ તો આશ્ર્વાસાન કે પત્ર લખીને સમાચાર આપવાનો વિવેક તો કર્યો. શૂ લખ્યુ હતુ દિકરીએ?  ‘ મમ્મી, પપ્પા, તમારી માફી માગુ. તમને આ પરિિસ્થતિમા મુકી ને મને પણ પારાવાર દુઃખ થયુ છે. આપત્ર દ્રારા એક વાત તમારા દયાન  પર લાવવા માગુ છે એ તમે અતિ પ્રેમમા ચુકી ગયા છો’ તમને એ કદાચ શરત પણ નહિ રહી હોય કે તમારો પ્રેમ શરતી હતો.હુ તમારા કહેવા પ્રમાણે જ જીવુ, મારી  મરજી નામરજીની તમને કોઇ પરવા નહિ. અરે, જાણવાની જરુર પણ નહિ.મારો અભ્યાસ, મારી કાર નેમારા જીવનસાથી  મારુ સ્વત્વદબાવી તમારી મરજી પ્રમાણે જીવુ તો તમારી ડાહી દિકરી ને તો તમે મને પ્રેમ કરો.પપ્પા, પાંજરાના પંખીને પુરીને આપણે ખોરાક, પાણી ને રક્ષણ પુરુ પાડીને આપણો પ્રેમ વ્યકત કરીએ છીએ.સામે એ પોતાની આઝાદીની કિંમત ચુકવે છે.શુ આપણે એને પુછીએ છીએ કે તને આ પાંજરાની કેદ સામે તારી રીતે સંધર્ષ કરિને આઝાદ રહેવુ ગમે છે?હુ માનુ છૂ કે થોડી તકલીફ વેઠીનેય એ ખુલ્લુ આકાશ માગશે.એ એનો જન્મ સિધ્ધ હક છે. તમે મને આંખો ને પાંખો આપી પણખુલ્લા આસમાનમા ઉડવાની તક ન આપો તો આ બધાનો શું અર્થ?અમને  અમારી નજરે દુનિયાને સમજવાની તક આપો.શા માટે આપણા સંકુચિત નિયમો છોડીને બીજા સમાજને  કે માણસને સમજવાનુ ટાળીએ છીએ?સુરક્ષા ને સલામતીનુ કવચ છોડીને ઉડાન કરવા જતા કદાચ ઘાયલ પણ થવાય. જીવનમા કોઇ બાંહેધરી હોતી નથી.આપણે માત્ર પ્રયત્ન જ કરવાનો હોય છે.શક્ય છેઅમે અમારી ગણતરીમા ખોટા પણ હોઇએ. પણ એનુ પરિણામ ભોગવવાની જવાબદારી પણ સ્વીકારીએ છીએ.ને જીતનો આંનદ પણ અમારો  હક હશે.’ સતીશભાઇએ પત્ર પુરો કર્યો. તો દિકરીએ છ વરસે જ આઝાદીનો અણસાર આપી દીધો હતો ે પોતાને એ સમજતા આટલા વરસો લાગ્યા!!!!!!

| Leave a comment

સુખિયા જીવ (1) -પ્રભુલાલ ટાટારીઆ “ધુફારી

 

        આજે ખરા બપોરે હું જનરલ હોસ્પિટલવાળા બસસ્ટેન્ડ પાસે ગઢશીશાથી ભુજ જનારી બસની રાહ જોતો  ઊભો હતો.મેં મારી કાડાં ઘડિયાળમાં જોયું.હજુ પા કલાક રાહ જોવી પડશે.આવા સમયે માણસ શું કરે…? એટલે મેં ખિસ્સુ ફંફોસીયું અને પાકિટ કાઢી એક સિગારેટ સળગાવી સળગતી કાંડી પહેલી આંગળી અને અંગુઠામાં પક્ડી દૂર ઉછાળી ને હોઠની સિગારેટ પકડી ધુમાડાનો ગોટો છોડયો.બીજો ઊંડો કસ ખેંચતા આમતેમ નજર દોડવી.

થોડી દૂર નજર કરી ત્યાં ચાર સેંથા ખોડી તે ઉપર આડીઓ મુકી બનેલ માંડવા ઉપર ગોદડીઓ નાખી એક ઘર માંડી એક સથવારાનો જોડલો આરામ કરતું હતું.ધણીએ તેની ઘરવાળીના ગોઠણ પર માથું રાખી લંબાવ્યું હતું.જ્યારે ધણીના માથાના વાળ આગળ પાછળ કરી જૂ શોધી રહી હતી.      

એક બાજુ ત્રણ પથ્થરથી બનાવેલ ચુલ્હા પર એક માટી હાંડલું પડયું હતું,જે ઉધી તાવડી મૂકી ઢાંકેલું હતું, તો બીજી બાજુ એક મોટા પથ્થર પર પાણીનું માટલું પડયું હતું,જેના ઉપર એક થાળી ઢાંકી પિતળનો ગ્લાસ મુકેલો હતો.તેની બાજુમાં પડેલા ખાટલા પર ચાર ગોદડાનું ફીડલું પડયું હતું. બધું જોઇને એક ફિલસુફનું કથન યાદ આવી ગયું કે,”સુખે સંસારમાં એક નર કુંભાર,ચિન્તા બાંધી ચાકડે ધન એનો અવતારતે આમ આરામથી સૂતા હશે. તો અભણ માણસ પણ જો ભણેલો કોઇ આરામથી રહે તો કેવી રીતે રહે વિચાર આગળ ચાલે પહેલા બસ આવી ગઇ.હું બસમાં પગ મુંકુ ત્યાં તો બસમાં બેઠેલ મરિયમનો અવાજ સંભળાયો.

કેમ છો પરભુભાઇ? આજે અહીં?”

ઓલા રમેશને મળવા આવ્યો હતો

     જમણી તરફ્ની હરોળમાં બેઠી હતી તો ડાબી બાજુની હરોળમાં ખાલી સીટમાં હું બેઠો મારી પાસે  આવેલ કંડકટરે મને પુછયુંકયાં ભુજ?”

ના શિવકૃપા નગર મેં કહ્યું       

કંડકટરે ટક ટક પંચ કરી ટીકિટ પકડવી એટલે મેં તેને પચાસની નોટ પકડાવી પછી મરિયમને પુછયું

તું ક્યાં માવતરે ગઇ હતી..?”

હા મારા કાકાના છોકરાના નિકાહ હતા..

હં….”

ઓલ્યો તમારો દોસ્ત જયપરકાસ મળેલો રસ્તામાં જ્યારે અમે હાજીપીરવલીની સલામે ગયેલા”        

કંડકટરે આપેલ પૈસા ઉપરના ખીસ્સે નાખી મેં પુછયુંછે તો મજામાં ને..?”

હો એકદમ,એની ઘરવાળી પુનમ પણ સાથે હતી      

મેં માથું સીટની પીઠ ઉપર ટેકવ્યું અને આંખો મીંચી.પેલા જોડલાનો વિચાર કરતો હતો.બસ માંડવીના સ્ટેશને આવીને ઊભી.ત્યાંથી પેસેન્જર લઇને પાછી રવાની થઇ કોડાયપુલ પાસે સારા એવા પેસેન્જર હતા તેમને લેવા માટે બસ ઊભી રહી.

મેં સામે નજર કરી તો એક મેકેનિક સ્કૂટર રીપેર કરી રહ્યો હતો. જોઇને મને જયુ યાદ આવી ગયો જેની વાત મારી માએ જન્મથી મુંબઇ મુક્યા સુધીની પોતે જોયેલી અને તેના મામા પાસેથી સાંભળેલી વિગતવાર કરેલી તેથી તેનો વિચાર આગળ ચાલ્યો.     

કરશન અમારા ફળિયામાં રહેતા કલ્યાણજીભાઇનો જમાઇ થાય.ચાર વરસ લગ્નને થયા પણ તેમને ઘેર પારણું બંધાણું.ઘણી બાધા માનતાઓ કરી કરીને આખર કરશનના મા રેવામા પૌત્રનું મોઢું જોવાની આશામાં ને આશામાં સ્વર્ગવાસી થઇ ગયા.મુંબઇથી આવેલ દિકરા વાલજી તથા પુત્રવધુ ગોદાવરી અંતિમક્રિયા સુધી રોકાઇને માની અંતિમ ઇચ્છા પુરી થયાનો અફસોસ મનમાં ભરી પાછા મુંબઇ ગયા.

      રેવામાના અવસાન બાદ કરશનના ઘરવાળા જમનાબાને ગર્ભ રહ્યો.સુવાવડ માટે જુના રિવાજ મુજબ જમનાબા માવતરે આવ્યા અને પુરા સમય પછી પુત્રને જન્મ આપ્યો. આનંદના સમાચાર મળતા કાકા કાકી ભાઇને વધામણી આપવા મુંબઇથી માંડવી આવ્યા.જમનાબાને જેટલો હર્ષ પુત્રના જન્મથી થયો તેથી વધારે વિષાદ રેવામાના અંતિમ સમયે તેમની આંખમાં કુળદિપક જોયાનો વલવલાટની યાદ આવતાં થતો હતો કે આજે હયાત હોત તો કેટલા ખુશી થાત કે તેમનો કુળદિપક આવ્યો જોઇને વારી વારી જાત.

નાનીમાએ કૃપાશંકર ગોરને બોલાવી ને કુંડલી બનાવડાવી તો કહ્યું મકર રાશી આવે છે એટલે એનું નામ અથવા અક્ષર પરથી પાડવું એટલે જુનવાણી નાનીમાએ બન્ને અક્ષરો ને પકડીને નામ પડાવ્યું જખરો.     

જખરાએ કુળમાં પ્રકાશ તો પાથર્યો પણ બાર દિવસના બાળકની મા બાથરૂમમાં બેઠી હતી. ઊભી થવા જતાં પગ લપસ્યો અને માથાભેર બાથરૂમના ઉંબરા પર પડી.માથામાં એવી જાતનો માર લાગ્યો કે કોઇ સમજે કે શું થયું તે પહેલાં તો બે ડચકાં ખાઇને સાસુમા પાછળ એણે પણ સ્વર્ગનો મારગ પકડી લીધો કેમ જાણે બાળકના અવતરણ માટે રોકાઇ હોય. ભાભીના અંતીમક્રિયા સુધી રોકાયેલા જખરાના કાકા કાકી જેટલા હર્ષથી આવ્યા હતાં એથી અનેક ઘણો વિસાદ હ્રદયમાં ભરીને પાછા મુંબઇ ગયા.

             મા મરી ગઇ છે અને બાળક રડે છે.નામકરણ માટે આવેલી જખરાની વિધવા ફઇ અનસુયાએ બાળક તરફ જોયું.મુંડાવ્યા પછી ઉગેલા ટૂંકા વાળ,સફેદ લાંબીબાયનો કમર સુધી લાંબો બ્લાઉસ,સફેદ સાડી,ગળામાં રૂદ્રાક્ષની માળા, કપાળે ગોપી ચંદનનો ચાંદલો,ગૌર વદનમાં સદા કરૂણા નીતરતી આંખો,એટલે અનસુયાને જુઓ તો સાક્ષાત સત્યની મૂર્તિ.સવાર સાંજ બે વખત જબલેશ્વર મહાદેવના દર્શને જવાનો અતૂટ નિયમ અને લગભગ ભોળાનાથના સ્મરણમાં સમય વ્યતીત કરતી એવી ફઇએ બાળકને ખોળામાં લઇને શાંત કરવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી.બાળક એની છાતીમાં હાથ મારવા લાગ્યો.અનસુયાના મનમાં શું સ્ફુર્ણા થઇ એણે ભોળાનાથનું સ્મરણ કરી સાડીનો પાલવ ઊંચો કરીને જખરાને છાતીએ વળગાડયો તો જાણે ભોળાનાથે તેની અંતરની કામના સાંભળી હોય તેમ દુધની ગંગા પ્રકટી.

સૌને વાતનું આશ્ચર્ય થયું કે નિઃસંતાન પરણી ને તરત વિધવા થયેલ એવી કુંવારી કાયાવાળી અનસુયાની છાતીમાં દુધ આવે કઇ રીતે? પણ જે હતું હકિકત હતી.એણે જખરાને બે વરસ સુધી પોતાના ઘેર સાચવ્યો પણ મા ખોયેલા બાળકના નશીબમાં ફઇનું સુખ પણ જાજુ ન્હોતું લખાયેલું

             એક દિવસ અનસુયા હંમેશના નિયમ મુજબ સાસુમાને જખરો સોંપી ગામના છેવાડે ઝાડીઓ વચ્ચે આવેલ જબલેશ્વર મહાદેવના મંદિરના સંધ્યા દર્શન કરીને પાછી ફરતી હતી ત્યારે એને હડકાઇ લોંકડી કરડી અને એને હોસ્પિટલમાં લઇ જાય તે પહેલાં એણે પણ મા અને ભાભી પાછળ ભોળાનાથના ધામનો રસ્તો પકડયો.(ક્રમશ)

Posted in અન્ય બ્લોગ ઉપરથી ગમેલુ | Leave a comment

આ મહિનાનો વિષય -વિનુ મરચંટ – 2017 વાર્તા સ્પર્ધા

"બેઠક"

IMG_1899

મિત્રો

જયશ્રીબેન મર્ચન્ટ દર વર્ષે વાર્તા સ્પર્ધા ખાસ બેઠકના સર્જકોને  લખવાની પ્રેરણા આપવા રાખે છે. તો આવો અને કલમ ઉપાડો અને  વાંચન  સાથે સર્જન કરો.સર્જન થકી ભાષા વહેતી રહે છે.હા સાથે જોડણી નું ખાસ ધ્યાન રાખજો.ફરી એકવાર આપણે વાર્તા સ્પર્ધા માટે કમર કસીને તૈયારી કરીએ..

વિનુ મરચંટ – 2017 વાર્તા સ્પર્ધા 

વાર્તાનો વિષય:

  • જાહેર જીવન સાથે સંકળાયેલી સ્ત્રીની સંવેદના  
  • હળવી ક્ષણોને આવરી લેતો કોઈ પણ વિષય.
  • આ વખતે વાર્તાને અનુરુપ આગવું શીર્ષક લેખકે આપવાનું રહેશે.
  • આ વખતે વાર્તાના શીર્ષક માટે પણ ખાસ પુરસ્કાર આપવામાં આવશે.

વાર્તાની લંબાઈ: લઘુત્તમ શબ્દ મર્યાદા ૧૫૦૦ અને વધુમાં વધુ ૨૦૦૦ શબ્દો

મોકલવાની અંતિમ તારીખ- Last date February 28, 2017

  • પુરસ્કાર:
  • ૧ લું ઈનામ: $૧૨૫
  • ૨ જું ઈનામ: $૭૫
  •  ૩જું ઈનામ: $૫૧
  •  બે આશ્વાસન ઈનામો: $૨૫  
  •  સર્વશ્રેષ્ઠ શીર્ષક: $૨૧

તો ચાલો જોઈએ વાર્તા સ્પર્ધાના નિયમો- 

  1. ઈનામો માટે વાર્તાની પસંદગી વિષે કોઈ પણ જાતની બાંધછોડ કરવામાંઆવશે નહીઁ. આયોજકો અને નિર્ણાયકોનો નિર્ણય આખરી અને અંતિમ રહેશે.

View original post 109 more words

| Leave a comment

લાઈન (એક હળવો નિબંધ) રમેશ તન્ના

15219624_10154278522252893_1377475475950342193_n

(આજે કચ્છમિત્રની પરાગ પૂર્તિમાં પ્રકાશિત (ખુલ્લી બારી કોલમ)માં રમેશ્ભાઇ તન્નાનો 

 લેખ. રમૂજ તો છે જ, પણ એ ઉપરાંત બીજું પણ કંઈક છે… )

ભારતની ઓળખનાં પહેલાં પાંચ પ્રતીકો નક્કી કરવાનાં હોય તો તેમાં લાઈનનો અચૂક સમાવેશ કરવો પડે. ભારતમાં જન્મતી દરેક વ્યક્તિને લાઈન સાથે પનારો પાડવો પડે છે. નવા બાળકનો હોસ્પિટલમાં જન્મ થવાનો હોય તો ત્યાં પણ લાઈન હોય છે. બાળકના જન્મ પછી જન્મનો દાખલો કઢાવવા ઘણી વાર તો એટલી બધી વાર લાઈનમાં ઊભું રહેવું પડે છે કે ત્યાં સુધી બીજા બાળકનો પૃથ્વી પર આવવાનો સમય થઈ જાય છે. બાળકને શાળામાં મૂકવા પણ લાઈનમાં ઊભા રહેવું પડે છે. મનગમતી લાઈન પકડવી હોય તો પણ લાઈન અને મનગમતી છોકરી કે છોકરો મેળવવો હોય તો પણ લાઈન.
રાશન લેવું હોય તો લાઈન, ગેસનું સિલિન્ડર લેવા કે નોંધાવવા પણ શાંતિથી લાઈનમાં ઊભા રહેવું પડે, રેલ્વે સ્ટેશને ગાડીઓ તેજ ગતિએ દોડતી હોય પણ ટિકિટ લેવાની લાઈન તો ગોકળ ગાયની ગતિએ જ આગળ વધતી હોય.
ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ કઢાવવું હોય તો લાઈન અને રેશનિંગ કાર્ડ કઢાવવું હોય તો તો મહા લાઈન.
ચૂંટણી કાર્ડ માટે પણ લાઈન અને પછી એમાં રહી ગયેલી ભૂલોને સુધારવા માટે તો એનાથી ય મોટી લાઈન. અને પાસપોર્ટ કઢાવવો હોય તો? તમે લાઈનમાં ઊભા રહો એ નહીં ચાલે, તમે લાઈનસર પણ હોવા જોઈએ. ક્યાંક સદાવ્રત ચાલી રહ્યું છે તો જમનારાની લાઈન, કોઈ ગુરૂ કે સંત પધાર્યા છે તો ભક્તોની ભીડવાળી અભૂતપૂર્વ લાઈન, કોઈ સારી હૉટલ કે રેસ્ટોરન્ટ છે તો ખવૈયાઓની ખાવા માટે લાઈન, કોઈ બકવાસ મસાલા હિન્દી મુવી આવ્યું છે તો પ્રેક્ષકોની ટિકિટ માટેની લાઈન, કોઈ ફિલ્મ નટ-નટી આવ્યાં છે તો તેની ઝલક લેવા કે તેની સાથે સેલ્ફી લેવા ચાહકોની લાઈન, કોઈ સરકારી ઓફિસમાં દસ્તાવેજ કઢાવવો છે તો દયનીય અરજદારોની ટટ્ટાર લાઈન, લાઈન…લાઈન…લાઈનમાં ઊભા રહેવું એ દરેક ભારતીયનો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે અને દરેક ભારતીય મૃત્યુ પામે ત્યાં સુધી આ અધિકારનું જતન કરે છે.
મને તો એવું લાગે છે કે ભારતીય માતાની કૂખમાંનું બાળક પણ ત્યાં લાઈનમાં ઊભા રહેવાની નેટ પ્રેક્ટીસ કરી લેતું હશે….. જો એમ ના હોય તો ભારતીયો આટલી સહજ રીતે દરેક લાઈનમાં કેવી રીતે ઊભા રહી શકે?
ખેર, આ ‘લાઈન’નું મૂળ ક્યાં છે, ખબર છે?
ભારતના દરેક ઘરમાં થતી (હતી) બાળકોની લાઈન.
ભારતમાં વર્ષો સુધી દરેક ઘરમાં બાળકોની લાઈન લાગતી રહી એટલે એક પછી એક લાઈન સર્જાતી ગઈ.
જો વસ્તી ઓછી કે માપની હોય તો આટલી લાઈનો ના લગાડવી પડે.
અમારા ગામમાં તો એવા અનેક ભડ પુરૂષો હતા કે તેમને ખબર જ નહોતી કે પોતાને કેટલાં બાળકો છે! પૂછીએ તો જવાબ મળેઃ હશે દસ કે બાર. ગણતરી કરીએ તો બે-ચાર વખતની ગણતરીમાં એક-બે તો રહી જ જાય અને પાકી ગણતરી કરીએ ત્યારે જવાબ હોયઃ ચૌદ. ‘અમે બે, અમારાં બે’ પહેલાં તો “અમે બે અમારાં ડઝન” સૂત્ર લાખો લોકો સાર્થક કરી ચૂક્યા હતા.
વધુ વસ્તી દર વખતે આપત્તિ ના બને, જો એ વસ્તી કેળવાયેલી હોય તો રાષ્ટ્ર માટે સંપત્તિ પણ બની શકે.
।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।
‘લાઈન’ ભવ્ય ભારતનો યશસ્વી ઇતિહાસ છે. ૬૦-૭૦ વર્ષ જીવતા ભારતીયનાં પાંચેક વર્ષ તો લાઈનમાં ઊભા રહેવામાં જ જતાં.
લાઈનમાં ઊભા રહેવાથી સમૂહમાં રહેવાની તક મળતી. આપણે બધાં સરખા છીએ તેવો સમભાવ ઉત્પન્ન થતો. આપણા દુઃખનું પોટલું બીજાના દુઃખના પોટલા કરતાં નાનું છે તેવું આશ્વાસન મળતું, આપણો વારો આવશે તેવી સતત અનુભવાતી લાગણીને કારણે વ્યક્તિ આશાવાદી બનતો, લાઈનમાં ઊભા રહેવાથી મોટો લાભ ‘ધીરજવાન’ બનવાનો થતો. માણસ ગમે તેટલો અધિરીયો, ઉતાવળો કે રઘવાયો હોય પણ લાઈન તેને ધીરજવાન બનાવી દેતી. તમે ગમે તેટલા ધમપછાડા કરો જ્યાં સુધી તમારો વારો ના આવે ત્યાં સુધી તમારે લાઈનમાં જ ઊભા રહેવાનું છે – એ મંત્ર દરેકને કડવી વાસ્તવિકતાનું સતત ભાન કરાવતો. લાઈનમાં ઊભો રહેતી વ્યક્તિને ક્યારેક લાઈન મારવાની સુવર્ણ તક મળી જતી અને ચોકઠું ગોઠવાઈ જાય એવું પણ બનતું. આવી સ્થિતિમાં બે-બે જણનાં માતા-પિતાને લગ્ન માટે પાત્ર શોધવાની મહેનત બચી જતી.
‘લાઈન’ની અનેક વિશેષતાઓ પણ છે. જેમ કે લાઈન ક્યારેય સીધી કે સરખી ના હોય. ભારતીયોની લાઈન ભારતીયોના વ્યક્તિત્વની ઓળખનો મહત્ત્વનો અંશ છે. એક કે બે વ્યક્તિથી શરૂ થયેલી લાઈન પાંચમી કે છઠ્ઠી વ્યક્તિએ તો ફંટાવા લાગે. ભારતમાં સીધી હોય તેને લાઈન કહેવાય જ નહીં. કોઈ ઝરણું કે નદી વહેતી હોય તેમ ભારતમાં ‘લાઈન’ પણ વહે છે. એક સરખી લાઈનમાં આગળ વધવામાં ના મળે રોમાંચ, ના થાય આનંદ કે ના થાય કોઈ અનુભવ! દરેક વ્યક્તિ ભલે નવી લાઈન શરૂ ના કરી શકે, લાઈનને નવો વળાંક તો જરૂર આપી શકે. ઘણી વખત તો લાઈન એ હદે તોડી-મરોડી-ફંટાઈ ગઈ હોય કે તેનું મૂળ ક્યાં છે તેની પણ તમને ખબર ના પડે. બસ, આ છે ભારતીયોની વિશેષતા. જો તમે ભારતમાં થતી જુદી જુદી લાઈનોને સમજી શકો તો ભારતીયોના મન, વિચાર, વલણ અને જિંદગીના સિદ્ધાંતોને સમજી શકો. ‘લાઈન’ એ ભારતીયોની ઓળખનો સૌથી જૂનો અને મહત્ત્વનો અંશ છે, અને જ્યાં સુધી ભારતીયોનો વંશ ચાલશે ત્યાં સુધી આ અંશ પણ જળવાઈ રહેશે.
જો કે જે ‘લાઈનસર’ હોય છે તેને અને જે પહોંચેલા હોય છે તેમને, લાઈનમાં ઊભા રહેવાથી મુક્તિ મળે છે.
ઘણા લોકો જાણે કે લાઈનમાં ઊભા રહેવા જન્મ્યા હોય તો કેટલાક લાઈનમાં ઘૂસવા જ આ પૃથ્વી પર આવ્યા હોય છે. લાંબી લાઈન જોઈને તેઓ સહેજે ગભરાતા કે અકળાતા નથી. આવા લાઈનતોડુઓને ઘૂસણખોરી કરવાનો એવો જબરજસ્ત અનુભવ હોય છે કે તેઓ આ પૃથ્વી પર પોતાના નાના-ભાઈ કે બહેનની લાઈનને ટપીને દુનિયામાં પહેલા આવી ગયા હોય છે. લાઈનમાં ઘૂસણખોરી કરવી એ મોટી કળા છે. એ કળા રાતોરાત હસ્તગત થતી નથી. તેના માટે ખાસ પ્રકારની સજ્જતા, સમયનું પરફેક્ટ ટાઈમિંગ, હિંમત, કુનેહ અને જરૂર પડે દાદાગીરી કરવાની તૈયારી જેવા ગુણ જોઈએ છે. જ્યાં જ્યાં લાઈન હોય ત્યાં ત્યાં લાઈન તોડનારા હોય જ. એ જ રીતે લાગવગ વાપરીને વગર લાઈને પોતાનું કામ કરનારા લાઈનદ્રોહીઓની સંખ્યા પણ મોટી હોય છે. ર૦૦-૩૦૦ માણસો કલાકોથી લાઈનમાં તપતા હોય ત્યાં આ વીઆઈપી બિરાદર નફ્ફટાઈથી પોતાનું કામ કરીને ગર્વભેર વિદાય લે છે. આવા લોકોને ખરેખર તો એક જન્મમાં ૧૦-૧પ વખત, લાઈનમાં ઊભા રાખ્યા સિવાય, આકરી સજા કરવી જોઈએ. ભારતનો વિકાસ રોકવામાં આવા લાઈનદ્રોહીઓનો મોટો ફાળો છે.
અને હા, ભારતમાં બીજી એક જબરજસ્ત લાઈન છે એ તો આપણે ભૂલી જ ગયા. એ છે પાઈપલાઈન. ભારતમાં થતાં કે થનારાં ૯૦ ટકા કાર્યો પાઈપલાઈનમાં હોય છે. કોઈ વ્યક્તિ સરકારી ઓફિસમાં જઈને પોતાના કામ વિશે પૂછશે કે તરત જવાબ મળશેઃ ‘પાઈપલાઈન’માં છે. થોડા દિવસમાં થઈ જશે.
દસ-બાર મહિના પછી એ વ્યક્તિ પુનઃ સરકારી ઓફિસમાં જઈને આ પ્રશ્ન દોહરાવશેઃ મારૂં કામ ક્યાં પહોંચ્યું?, જવાબ મળશેઃ કહ્યું ને ભાઈ, ‘પાઈપલાઈન’માં છે – થઈ જશે.
આ ‘પાઈપલાઈન’ની પાઈપ કેટલી લાંબી છે એ આજ સુધી કોઈ જાણી શક્યું નથી. કદાચ એ ‘પાઈપ’ અનંત છે. જન્મો જન્મથી જેમ ભારતમાં લાઈન ચાલે છે એ જ રીતે આ ‘પાઈપલાઈન’ પણ ચાલે છે. અમને જ્યારે કોઈ એવો જવાબ આપે છે કે “પાઈપલાઈનમાં છે” ત્યારે અમે અચૂક પૂછીએ છીએઃ મહેરબાની કરીને એ ‘પાઈપલાઈન’ની પાઈપની લંબાઈ કહેશો? આપણને જવાબ ગમે તે મળે, બાકી ભારતમાં ‘પાઈપલાઈન’ એ અગમ-નિગમનો રહસ્યમય આધ્યાત્મિક વિષય છે. એ ક્યારે શરૂ થાય અને ક્યાં પૂર્ણ થાય તેની કોઈને ય ખબર હોતી નથી.
એ જ રીતે ભારતમાં બીજી પણ એક જાણીતી લાઈન છેઃ બિટ્‌વિન્સ ધ લાઈન. બે લાઈનો વચ્ચે ના દેખાતી કે ના કળાતી લાઈન. જે લાઈન ખરેખર મહત્ત્વપૂર્ણ હોય. અખબારોવાળા રોજેરોજ હજારો-લાખો લાઈનમાં કશુંક લખે છે. પરંતુ બે લાઈનો વચ્ચેની જે લાઈન છે (બિટ્‌વિન્સ ધ લાઈન) એમાં જે ના લખાયેલું લખાય છે એ જ સાચું લખાણ હોય છે. જે વાચકોને એ વાંચતાં આવડી જાય છે એ વાચકો ગુમરાહ થતા બચી જાય છે.
।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।
અને એક દિવસ ભારતની પૂર્વ દિશામાં નવી રીતનો સૂરજ ઉગ્યો. એ સૂરજ ‘ઓન લાઈન’નો સંદેશ લાવ્યો. લોકો ફટાફટ ઓન લાઈન થવા લાગ્યા. લાઈનમાં હતા કે નહોતા તે બધા ‘ઓન લાઈન’ની લાઈનમાં ઊભા રહી ગયા. દેશ લાઈનસર થાય એ પહેલાં જ ઓન લાઈન થઈ ગયો.
અપને ખેંતોસે બિછડને કી સજા પાતા હૂં,
અબ મેં રાશન કી કતારો મેં નજર આતા હૂં…
ભારતમાં જૂની લાઈનો તો ચાલું જ રહી, તેમાં એક લાઈન ઉમેરાઈઃ ઓન લાઈન.
નવી પેઢી લાઈનમાં ઊભા રહેતા માતા-પિતા અને વડીલોને જોઈને ખી…ખી…ખી…કરતી દાંત કાઢવા લાગી. જુઓ, આ જૂનવાણીઓને સમય સાથે ચાલતાં નથી આવડતું. ક્યાંય કશે સમય બગાડવાનો જ ના હોય, બધું ઓન લાઈન કરી લેવાનું.
ગઈ કાલે જે લાંબી લાંબી લાઈનમાં ઊભા રહીને થતું હતું, તે આજે મિનિટોમાં ઓન લાઈનમાં થઈ જાય છે.
ધીમે ધીમે લાઈનો આઉટ ઑફ લાઈન થતી જાય છે.
આજની પેઢીની આંગળીનાં ટેરવાં જાણે કે જૂની પેઢીના પગને કહે છેઃ તમે ચિંતા ના કરો, હું બધું સંભાળી લઈશ.
જો કે હવે એની જરૂર નથી કારણ કે હવે ઓન લાઈન આવી ગઈ છે. ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ એક વખત કહ્યું હતું કે, “હવે ભારતમાં લોકો સૂઈ જતા નથી, ઓફ લાઈન થઈ જાય છે. એટલે કે જે ‘જાગે છે’ તે ઓન લાઈન છે અને જે સૂતો છે તે ઓફ લાઈન છે.”
તુલસીપત્રઃ
થોડા વર્ષોમાં ભારતીયો ઓન લાઈનના હેવાયા થઈ જશે, પણ તેમને લાઈન વિના તો નહીં જ ચાલે!
કેમ?  અરે ભાઈ, ઓન લાઈન પણ એક જાતની લાઈન જ છે ને!

સૌજન્ય ફેસબુક

Posted in અન્ય બ્લોગ ઉપરથી ગમેલુ | 2 Comments

સાયુજ્ય-નિરંજન મહેતા

14956013_10205502922252153_7943523408451970086_n 

‘મયંક, ઘણા વખતથી એક વાત કરવી હતી પણ તે માટે બહું મથામણ થતી હતી. પણ આજે લાગ્યું કે હવે સમય આવી ગયો છે કે વાત કરી કોઈ નિર્ણય પર આપણે પહોંચીએ.’ એક સાંજે વિભાએ હહ્યું.

‘મારા મનમાં પણ એક પ્રશ્ન ઘણા વખતથી ઘૂમરાયા કરતો હતો. હું ધારું છું કે તારી અને મારી મૂંઝવણ એક જ છે કે હવે આપણે આ સંબંધને નામ આપવું જરૂરી થઇ ગયું છે, સાચું ને?’

‘ખરેખર આપણા વિચારો એકબીજાને મળતા આવે છે અને એ જ રીતે આપણા જીવનનું સાયુજ્ય પણ સુમેળ બનશે એમાં શંકા નથી. એક નારી તરીકે આ વાત કહેતા હું આજ સુધી અચકાતી હતી પણ આજે હિમ્મત એકઠી કરી તને કહેવું એમ નક્કી કરીને જ આવી હતી. કેટલાક સમયથી આપણે એક મિત્ર તરીકે હળીએ મળીએ છીએ પણ હવે તેનાથી પણ આગળ જો વધી શકાય તો સમાજમાં આપણે ઉન્નત મસ્તકે જીવી શકીએ. જો કે સમાજની ફિકર હોત તો આમ મળતા હોત?’

‘આ બાબતની નાજુકતાને કારણે બહુ ગંભીરતાથી વિચારવું જોઈએ માની હું પણ આજ સુધી તને કહેતા અચકાતો હતો. પણ હવે તે જ જ્યારે તે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે તો મને લાગે છે કે આપણે યોગ્ય નિર્ણય કરવાની ક્ષમતા ધરાવીએ છીએ એટલે મિત્રતામાંથી આગળ વધી જીવનની રાહ પર સંયુક્ત પગરણ માંડીએ તો ખોટું નથી. પણ આપણે ભલે સમાજની ટીકાઓને અવગણીએ પણ આપણા કુટુંબીજનોનો અભિપ્રાય અને સમ્મતિ મેળવવી જરૂરી છે.’

‘હા, તારે તારા માતા-પિતાને વાત કરી રાજી કરવાના છે. મને લાગે છે કે તને તેમાં બહુ તકલીફ નહી પડે કારણ તે બહાને તારી દીકરી શિવાની પણ સચવાઈ જશે.’

‘શિવાની તો તારી સાથે એવી ભળી ગઈ છે કે તે તને મા તરીકે સ્વીકારવાનો તેને વાંધો નહી આવે અને તું પણ તેને તે રીતે સાચવી લઈશ.’

‘એવું મારા સચીનનું છે. તે પણ આ કુમળી વયે તારી સાથે જે રીતે ભળી ગયો છે તે જોતાં તે પણ તને આસાનીથી સ્વીકારી લેશે. વળી સચીન અને શિવાની પણ એક બીજાના હેવાયા થયા છે એટલે તે રીતે પણ આપણા સાયુજ્યનો સમય થઇ ગયો છે એમ કહું તો ખોટું નથી.

‘સવાલ મારે મારા સાસુ સસરાને કેમ મનાવવા તેનો છે, કારણ તેઓ આમ જુઓ તો થોડા જુનવાણી વિચારના છે. પણ મારા સચીનનો ખયાલ આવતા તેઓ કદાચ મનેકમને હા પાડે. જો કે આ માટે મારે ગામ જઈ વાત તેમને કરવી પડશે. આ માટે તારો માનસિક સહારો તેમને મનાવવામાં મને મદદરૂપ થઈ પડશે.’

વિભાના પતિના અવસાન બાદ તેની લેણી રકમ તથા ગ્રેચ્યુઈટી, પ્રોવિડન્ટ વગેરે મેળવવા તેની ઓફિસમાં કામ કરતા મયંકે વિભાને ઘણી મદદ કરી હતી કારણ તે તેના પતિના સહકર્મચારી તો હતો જ પણ સાથે સાથે તેનો સારો મિત્ર પણ હતો અને એ નાતે પણ તે મયંકને ઓળખતી હતી. વખત જતા કોઈને કોઈ કારણસર તે અન્ય મુશ્કેલીઓમાં પણ મયંકની સલાહ અને સૂચનો લેતી. તેને કારણે મયંકની અવરજવર પણ રહેતી. એવામાં મયંકની પત્નીનું અવસાન થયું અને તે ભાંગી પડ્યો ત્યારે વિભા જ તેનો સહારો બની તેને વિષાદમાથી બહાર લાવવામાં તે સફળ રહી હતી.

પણ ત્રીસ બત્રીસ વર્ષના યુવા હૃદય પોતાનું કામ કરી જ લે છે. તે મુજબ બન્નેને એકબીજાનો સહવાસ ગમવા તો લાગ્યો પણ આ સહવાસ આત્મીયતામાં ક્યારે બદલાઈ ગયો તેની તેમને જાણ ન રહી. પરંતુ સમાજ તો વાતો કરવાનું એટલે હવે આ સંબંધને નામ આપવાનો સમય આવી ગયો છે તેમ બન્ને વિચારતા પણ પહેલ કરવાની મૂંઝવણે આજ સુધી આ વાત અંદર જ ધરબાઈ રહી હતી. આજે તે અનાયાસે બહાર આવી ગઈ.

એકથી વધુ વાર આ વિષે ચર્ચા કરી અને બધી બાજુનો વિચાર કરી તેઓ આખરી નિર્ણય પર આવ્યા કે આ સંબંધ હવે મિત્રતાથી ઉપર છે અને સમય આવી ગયો છે તેને યોગ્ય નામ આપવાનો. આ માટે તેઓએ સાદાઈથી લગ્ન કરવાનું નકી કર્યું. પણ તે પહેલા મયંકે પોતાના માતાપિતાની સહમતી મેળવવાનું અને વિભાએ પોતાના સાસુ-સસરાની સંમતિ લેવાનું નક્કી કર્યું. આ માટે વિભાએ સાત દિવસનો સમય માગ્યો જેથી તે ગામ જઈ યોગ્ય કરી શકે.

સાત દિવસ વીત્યા બાદ વિભા તરફથી કોઈ સંદેશ ન મળતા મયંક વિચારમાં પડ્યો કે શું તેના સાસુ-સસરાએ આ સંબંધની મંજૂરી નહી આપી હોય? કારણ છેલ્લા ચાર-પાંચ દિવસથી ન તો વિભાનો ફોન લાગતો હતો ન તેના SMSના કોઈ જવાબ. વળી તેના ગામ વિષે ન તો તેને કે વિભાના પાડોશીઓને કોઈ માહિતી હતી.

બે દિવસ પછી તેને તેના ઓફિસના સરનામે કુરિયરમાં વિભાનો કાગળ આવ્યો. કવર ખોલતા પહેલા મયંકના હૃદયે થડકો અનુભવ્યો અને પછી કવર ખોલી અંદરનો પત્ર વાંચવા માંડ્યો.

‘પ્રિય મયંક,

આમ તો આપણા વચ્ચે પત્ર લખવાનો આજ સુધી પ્રસંગ આવ્યો નથી એટલે શું લખવું અને કેમ લખવું તેનો મૂંઝારો હતો પણ તે કાબુમાં લઇ આ પત્ર લખું છું. તારા ફોન અને SMS આવતા પણ તેનો જવાબ આપવાની મારી હિમ્મત ન હતી કારણ અહી પરિસ્થિતિ જરા વિચિત્ર હતી. જો કે દસ દિવસથી ન મળ્યાનો કે ન વાત કર્યાનો સંતાપ જેમ મને હતો તેમ તારી પણ આ જ હાલત હશે તેમ સમજી શકું છું. પણ જ્યાં સુધી કોઈ નિવેડો ન આવે ત્યાં સુધી હું કેમ તને લખું?

જ્યારે મેં મારા સાસુ-સસરાને મારો વિચાર જણાવ્યો ત્યારે ધાર્યું હતું તેમ તેમણે વિરોધ નોંધાવ્યો. તેનું કારણ જાણી તું પણ નવાઈ પામશે. અમારી નાતમાં પુત્રના અવસાન પછી દિયરવટુનો રિવાજ છે એટલે તેઓએ મને કહ્યું કે જો મારે પુનર્લગ્ન કરવા જ હોય તો તે મારા અપરણિત દિયર સાથે કરી શકે છે. હવે આજના જમાનામાં આવો રિવાજ? મારા જેવી શિક્ષિત સ્ત્રી કે જે બદલતા સામાજીક મૂલ્યોને પિછાણે છે તેને ગળે આ વાત કેમ ઉતરે? હા, હું મુંબઈમાં વસેલી ન હોત અને ત્યાં ગામમાં જ રહેતી હોત તો કદાચ આ માન્ય રાખ્યું હોત. પણ આપણે એવી સ્થિતિમાં છીએ કે તેનો વિરોધ કરવાને બદલે સમજદારીપૂર્વક કોઈ માર્ગ કાઢવો રહ્યો એવી સલાહ તું આપશે એમ મને ખબર છે એટલે મેં તે પ્રમાણે વિચાર્યું કે કેવી રીતે રસ્તો કાઢવો.

આ માટે મેં સીધો અને સરળ રાહ અપનાવ્યો. એક દિવસ મારા દિયર પ્રકાશને એકાંતમાં મળી મારી મૂંઝવણ જણાવી અને તેનું મંતવ્ય માંગ્યું. ધાર્યા કરતા બહું સુંદર પ્રતિસાદ મળ્યો. એક તો તે મને ભાભીમા સ્વરૂપે માનભરી નજરે જુએ છે અને તે પણ આ દિયરવટાના રિવાજ સાથે સહમત નથી. વળી તેણે તે પણ જણાવ્યું કે તે કોઈને ચાહે છે પણ પોતાના માતાપિતાના સ્વભાવ અને વિચારોથી તે વાકેફ છે એટલે આજ સુધી તે આ વાત તેમને કહી નથી શક્યો. ઉલટું તેણે તો તેનો પ્રશ્ન હાલ કરવા મારી જ મદદ માંગી.

હવે મારામાં હિમ્મત આવી અને બીજે દિવસે મેં મારા સાસુસસરાને યોગ્ય શબ્દોમાં કહી દીધું કે ન તો હું દિયરવટામાં માનું છું ન તો પ્રકાશ, તો આવો પરાણે સંબંધ કરીને શું ફાયદો? વળી મેં અસ્પષ્ટ શબ્દોમાં તેના પ્રેમનો પણ ઉલ્લેખ કરી નાખ્યો જેથી આગળ જતા પ્રકાશનો રસ્તો પણ ખૂલ્લો થઇ જાય. મેં તો તેમને એ પણ કહ્યું કે હું તો પાછી મુંબઈ જઈ મારી રીતે મારૂ જીવન જીવીશ, ભલે તમે ત્યારબાદ કોઈ સંબંધ ન રાખો.

મયંક, હવે મને કોઈ ફિકર નથી. હું બે દિવસ પછી આવું છું. આપના સાયુજ્યને અંતિમ રૂપ આપવા તૈયાર રહેજે.

વધુ રૂબરૂમાં.

તારી થનાર વિભા.

પત્ર વાંચી મયંક પોતાના હૃદયના ભાવને કાબુમાં ન રાખી શક્યો અને આજુબાજુના વાતાવરણને ભૂલી તે ભીની આંખે લખનારના નામને ચૂમી રહ્યો.

Posted in લઘુ કથા | Leave a comment

પુસ્તક પરિચય ૨૦૧૬ મે સુધી

pustak_parichay_2016_cover_for_kindle

ક્રીયેટ સ્પેસ અને એમેઝોન ઉપર પ્રસિધ્ધ્ થયેલા  મારા અને મારા મિત્રોનાં મે ૨૦૧૬ સુધીનાં પુસ્તકોની યાદી. પુસ્તક ખરીદવા જરુરી વિગતો અને તેની લીંક

pustak_parichay_2016_interior_for_kindle

 

Posted in અન્ય | Leave a comment

મૂ હરિકૃષ્ણ મજમુંદાર દાદાનું બહુમાન ભારતથી આવેલા મહેમાનો દ્વારા

ગાર્ડી રીસર્ચ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ફોર ડાયાસ્પોરા સ્ટડીઝ નું ૨૦૧૬ વર્ષનું બહુમાન લાઇફટાઇમ એચીવમેંટ એવૉર્ડ પાલો આલ્ટોનં હરિકૄષ્ન મજમુંદાર અને પ્રેમલતાબેન મજમુંદાર ને  ફાળે ગયુ છે ભારતથી આવેલા મહેમાનો   ડૉ બળવંત જાની એ તે ઍવૉર્ડ દાદાને આપ્યો હતો જ્યારે મરણોપરાંત એવૉર્ડ અંબાદાનભાઇ રોહડીયાએ તેમના પૂત્ર સુઘોષ મજમુંદારને આપ્યો હતો ગુજરાતી સમાજ ઓફ બે એરીયાનાં પ્રમુખ સુરેશભાઇ પટેલ (મામા)  મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા હતા.

mukhya-mahemaano-saathe-daadaa 049-img_7314

044-img_7301 001-img_7140

તસ્વીરો શશીકાંત દેસાઇ  https://goo.gl/photos/cVDYfX3NjebadikJ6

h-majmudar-awardh-majmundar-award-2

નિવૃત્તિ જે જીવી જાણે રે..-વિજય શાહ

 સાન્ફ્રાન્સીસ્કોનાં એક વકીલ કે જેમની બીજી કારકિર્દીમાં ગણિતજ્ઞ થયા અને આગળ વધીને પ્રેરણાત્મક નિવૃતિની પ્રવૃતિનું જીવંત પ્રતિક બન્યા. તેમની સાથે નો પરિચય આક્સ્મિક હતો પણ એ “હેરી” દાદા મારી લેખન પ્રવૃત્તિને એક ઉંચા સ્તરે લાવવા નિમિત્ત બન્યા હતા.ફાંકડું અંગ્રેજી બોલે કે જેમાં હજી ભારતિય અંગ્રેજીની છાંટ હોય અને નાગરી ઉચ્ચાર અને શબ્દોની મીઠાશ ભારો ભાર ભરી હોય પણ કહેવાનું સ્પષ્ટ અને તે પણ મોઢા મોઢ..આવા સ્પષ્ટ વક્તાઓની ધાર પ્રેમલતા બા ઢાંકે…પ્રેમલતા બા પણ એમના સમયનાં બહું જ પ્રગતિશીલ અને વિધ્વાન શિક્ષીકા હતા.

ભણતર ચાલુ હતું ને તે સમયે મન મળી ગયા હતા..પણ લગ્ન ભણતર પુરુ થયા પછી સંપૂર્ણ પુખ્તતા પામયા પછી જ કર્યા અને એ જમાના ની વાત જ્યારે દાદા કરે ત્યારે તેમનામોં પરની ચમક અજીબ હોય..મેં તો પ્રેમ લગ્ન એવા સમયે કર્યા હતા જ્યારે દીકરીઓને ભણવાની પણ છૂટ નહોંતી. અમે બે મળતા પણ ચર્ચાનો દોર ભણી લઉ પછી પર જ અટકતો.

મૂ પી કે દાવડાએ તેમની શ્રેણી “મળવા જેવાં માણસોમાં” મુ દાદાનો પરિચય આ રીતે આપ્યો હતો

હરિકૃષ્ણભાઇનો જન્મ વડોદરામાં ૧૯૧૯મા થયો હતો. શાળાનો અભ્યાસા વડોદરામાં જ કર્યો. ત્યારબાદ વડોદરાની કોલેજમાંથી બી.એ. કરી, કાયદાનો અભ્યાસ કરવા અમદાવાદ ગયા અને ૧૯૪૧ માં એલ.એલ.બી. ની ડીગ્રી મેળવી.

૧૯૪૧ માં એક ટેક્ષટાઈલ મિલમાં નોકરી શરૂ કરી. ૧૯૪૩ માં એમને મુંબઈમાં એકાઉન્ટન્ટ જનરલની ઓફીસમાં નોકરી મળી. નોકરી કરતાં કરતાં જ, ૧૯૪૮ માં એમણે બી. કોમ. ની ડીગ્રી પણ મેળવી લીધી. એકાઉન્ટન્ટ જનરલની ઓફીસમાં કામ કરતા હતા ત્યારે ૧૯૬૦ માં તેમને ભાભા એટોમિક સેંટરમાં મોકલવામાં આવ્યા, અને ત્યાં કાયમ થયા. ૧૯૭૭ સુધી ત્યાં કામ કરીને નિવૃત્ત થયા.

નિવૃતિબાદ આઠ વર્ષ સુધી વિદ્યાર્થીઓને ટ્યુશન આપવાના અને બીજા નાના મોટા કામ કર્યા. ૧૯૮૫ માં દિકરીએ એમને અમેરિકા તેડાવ્યા. તેમના કહેવા પ્રમાણે અમેરિકા આવવા પાછળ એમના મનમાં કોઈ યોજના ન હતી, એ માત્ર એમના સંજોગોનો તકાદો હતો. એમના શબ્દોમાં કહું તો, “ભારતમાં મારા નિવૃતિબાદના વર્ષો ઉપર મારૂં કોઈ નિયંત્રણ ન હતું, સંજોગોને આધિન સમય વ્યતિત થતો હતો.”

  • તેમના પ્રેરણા દાય્ક કાર્યો ૧૯૮૫ માં તેઓ અમેરિકા આવ્યા પછીનાં છે. અમેરિકામાં આવીને એમણે કોમ્યુનીટી કોલેજમાં કેલ્ક્યુલસ અને શેક્સપિયરનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો. કેલક્યુલસ વિષયમાં તો તેમણે “ફેકટરાઈકઝેસન” નામનું પુસ્તક પણ લખ્યું. ત્રણ વર્ષ સુધી ઈન્ડિયા પોસ્ટ નામના છાપા માટે કોલમ લખી.
  • અમેરિકામાં મોટી ઉંમરના ભારતીયોની વિટંબણાઓથી જેમ જેમ પરિચિત થતા ગયા તેમ તેમ તેનો ઉકેલ લાવવા સિનિયરોને લગતા કાયદાઓ અને સિનિયરોની અપાતી છૂટછાટનો અભ્યાસ કરતા ગયા. ભારતથી આવતા લોકોની સોશ્યલ સીક્યુરીટી, ઇમિગ્રેશન અને અન્ય વિષયની ગુંચો ઉકેલવાની મદદમાં લાગી ગયા. વડિલોની મુંઝવણો સમજી લઈને એનો સમાધાન પૂર્વક ઉકેલ લાવવામાં મદદરૂપ થવા લાગ્યા.
  • ૨૦૦૨માં અમેરિકાની વેલ્ફેર યોજનાની માર્ગદર્શિકા “ભુલભુલામણીનો ભોમિયો” (Mapping of the Maze) પુસ્તક લખીને સિનિયરોને માર્ગદર્શન આપ્યું. અનેક સ્થળૉએ સિનિયરોને માર્ગદર્શન આપવા વ્યાખ્યાનો આપવાનું શરૂ કર્યું. અમેરિકાના સેનેટરોને, અદાલતોને, પત્રકારોને અને નેતાઓને પત્રો અને પીટિશન્સ લખી લોકોને ન્યાય અપાવવા લાગ્યા. બસ લોકો તેમને દાદાના હુલામણા નામથી ઓળખતા થયા.
  • એમણે સિનિયરોને સલાહ આપી કે સ્વાલંબી બનો, પરિવારમાં મદદરૂપ બનો, જીવન માત્ર જીવો જ નહિં પણ એને માણો. પોતે પોતાની પુત્રીના બેકયાર્ડમાં પોતાનો ઓરડો બાંધી સ્વાલંબી જીવન જીવીને ઉદાહરણ પૂરૂં પાડે છે.
  • તેમની સેવા ની પ્રવુતિ માટે તેમનેઘણા એવોર્ડ મળ્યા છે ,Santa Clara County ના Human Resources Commission તરફથી “Toni Sykes Memorial Award ” દાદાને મળ્યો છે. દાદા પોતે કાયમી વસવાટ માટે પરદેશથી આવેલ વસાહતી છે. 2011માં તેમણે”સાઉથ એશિયન સિનયર સર્વિસ એસોસીએશન” રચ્યું છે.
  • આજની તારીખે દાદા છેલ્લાં માં છેલ્લાં કાયદા અને નિયમો વિષે પોતાને માહિતગાર રાખે છે અને ઝીણવટ, સમજ અને અનુભવી કોઠાસુજથી લોકોના વણઉકેલ્યા કોયડાને ઉકેલે છે. 
  • દાદાજીની વાત સીનિયરોને અને ભવિષ્યની પેઢીને વિચારતા કરી મૂકે તેવી મૌલિક છે. દાદા કહે છે”અમેરિકામાં રહેનાર ભારતીય સીનિયરો પોતાના સાંકડા વર્તુળમાં પોતાનું જીવન જીવી નાખે, તેના કરતાં બહાર આવી અહીંનાં સમાજની વિશેષતા માણે તો આનંદપુર્ણ જીવન જીવી શકે.
  • “સ્વ” પરથી નજર હટાવી “અમારા” પર નજર કરવાની જરૂર છે. હકારાત્મક જીવનમાં સુખી થવાનો આ ગુરૂમંત્ર છે.
  • દાદાની વડિલોને સલાહ છે કે બાળકો ઉપર તમારા સિધ્ધાન્તો અને તમારા અનુભવો ન થોપતા. શક્ય છે કે બદલાયલા સંજોગ અને બદલાયલા સમયમાં એ એમને ઉપયોગી ન પણ થાય.

દાદા કહે છે, “ અહીં અમેરિકામાં હું મારા જીવનનું નિયંત્રણ કરી શકું છું, કારણ કે અહીં લોકો નૈસર્ગિક જીવન જીવે છે. લોકો અહીં માન અને પ્રેમના ભૂખ્યા છે, અને અન્યોને પણ તેઓ માન અને પ્રેમ આપે છે. મને મારા કાર્યના બદલામાં પૈસાની ભૂખ નથી, લોકો મને જાણે, મારા કાર્યની નોંધ લે, મારા માટે એ જ પુરતું છે. અહીં તમે કંઈપણ ન કરો તો જ તમારૂં કાર્ય વણનોંધ્યું રહે.”

-પી. કે. દાવડા

આ પરિચય મુદ્દા સરનો છે.

આ ઉપરાંત તેમના કાર્યનાં વધતા વ્યાપ્તમાં તેમણે એક સારું નેટ વર્ક ઉભુ કર્યુ છે જે તેમને વધુ કાર્ય દક્ષ અને સમાજ ઉપયોગી બનાવે છે. જેમ બાદશાહ અક્બર પાસે નવ રત્નો હતા તેવાંજ તેમના કહ્યાગરા શિષ્ય રત્નો છે

એક વખત કોઇક મિત્રનાં બનેવી ડલાસથી રીસાઇને ઘર છોડીને ચાલ્યા ગયા.. બહું શોધ્ખોળને અંતે એ મિત્રે દાદાને ફોન કર્યો અને વિગતો આપી નવસારી પાસે જલાલપોર ગામનાં  છે.જેટલી માહીતિ તે ભાઇ એ આપી તે બધી નોંધી લીધા પછી પોતાની ફોન ડાયરી ફંફોસીને જલાલપોર ગામનાં કેટલા માણસો તેમનાં સંપર્કમાં છે  તે જોઇને ફોન ગુમાવવાના શરુ કર્યા. સામાન્ય રીતે અમેરિકામાં આટલી પળોજણ કોઇ કરતું નથી.. પણ સમાજ્ને કંઇક પાછુ આપવું છે ની ધગશને કારણે ત્રીજા ફોન પરથી ખબર પડી ગઈ કે તે ભાઇ ફીનીક્ષમાં છે અને તેમના ટેલીફોન નંબર સહીત સરનામા સાથે તે મિત્રને ફોન પાછો કર્યો તો તે ભાઇ તો ઉભા જ થઈ ગયા.. દાદા હવે પતિ પત્ની નો મામલો છે સમજાવટથી પતાવી આપોને? દાદા કહે ભાઈ તું શીકાગોમાં આ ભાઇ ફીનીક્ષમાં અને હું પાલો આલ્ટોમાં..ફોન ઉપર પ્રયત્ન કરું પણ જો હું મધ્યસ્થી બનીશ તો મારું કહ્યું માનવું પડશે

“દાદા પ્લીઝ પહેલા મને કહો તમારી ફી કેટલી?”

અને દાદા બહું જ હસ્યા.. પછી કહે “ભાઇ હું કોઇ જ કામની કોઇ ફી લેતો નથી.”

બીજે છેડે બહેન નો અવાજ ગદ ગદ હતો તેથી દાદા બોલ્યા “બેન ગુંચ પડી હોય ને તો બધા દોરા ખેંચા ખેંચ ના કરાય પણ એક દોર પકડીને ગુંચ ઉકેલતા જશો તો બધું ઉકલી જશે.”

એક કલાક્માં તે મિત્રનો ફોન આવી ગયો “દાદા મેળ થઇ ગયો છે..આભાર.”

દાદા આમ તો વકીલ પણ અહીંનાં લાઇસંસ લીધેલા નહીં તેથી કેસ શાંતિ થી સમજે અને ઉપાય પણ સુચવે પણ સાચા ખોટાની પરખ તરત પડે તેથી ખોટા ને મહદ અંશે કહી જ દે કે ભાઇ આ મારા વશનું કામ નથી.

દાદા એમ માને છે કે નિવૃત્તિ એ સમય છે સમાજ ને કંઇક પાછુ આપવાનો. આ પાછુ આપવાનું એટલે પૈસા એકલાં જ નહીં પણ તમારી પાસે જે ઉદ્યમ હોય કે જે જ્ઞાન હોય તો તે પણ આપી શકાય. અને આ હેતૂથી જ સીનીયરોને દરેક બુધવારે “છજ્જુ કા ચૌબારા” નામની જગ્યાએ ભેગા કરે અને અલક મલકની વાતો થાય. તેમની વાતો કરવાની પધ્ધતિ એટલી રમૂજી કે દરેક વાતમાં જ્ઞાન સાથે ગમ્મત થાય.ભાલ્ચંદ્ર રાવ કરીને એક સીનીયર છાપુ ચલાવતો, તે એક દિવસ આવ્યો અને કહે તમારા બધા પ્રસંગોની મેં મારી રીતે નોંધ બનાવી છે મને તે પ્રગટ કરવાની અનુમતિ આપો.પ્રેમ લતાબા બોલ્યા એટલે આમ કરીને તમે કમાવાનાને? તો પછી દાદાને કેટલી રોયલ્ટી આપશો?

ભાલચંદ્રભાઇને તો આવા પ્રશ્ન ની કલ્પના નહોંતી એટલે થોડાંક આઘા પાછા થયા અને બોલ્યા દાદા આતો હું મને થોડાંક નાણા મળે તે માટે કરતો હતો.

અને બંને ( દાદા અને બા) બહું હસ્યાં.

ભાલચંદ્રભાઇ ખસિયાણા પડી ગયા પણ હસવું પુરુ થયું ને તે બોલ્યા.. ” ભાઇ મારી વાતો અને જ્ઞાન વહેંચવા માટે જ છે ઉલટાનો હું તો આભાર માનીશ કે તું મને અને મારા જ્ઞાન ને વેગ આપે છે. જા ભાઇ કર તારે જે કરવું હોય તે..”આમ કહી તેમણે એક નવોદિત લેખક્ને ખીલવાની તક આપી

સ્મિતા ચૌધરી ભારતથી ભણવા આવેલી અને દાદાની પૌત્રીની ક્લાસ મેટ. અંગ્રેજી સારુ જાણે. દાદાને ખબર પડીકે તેને પૈસાની અગવડ પડે છે તેથી પ્રેમલતાબા એ દાદાને કહ્યું નૂરા અને નીજાની સ્મિતા બહેનપણી છે તમે અંગ્રેજીમાં તેની પાસે તમારી ઓટો બાયોગ્રાફી લખાવોને?

આ થયું બીજાંકુરણ બીજા લેખક્નું. દાદા વાતો તેમની રીતે હીન્દી અને અંગ્રેજીમાં બોલે અને સ્મીતાતેની નોંધ તેની રીતે લે..પ્રકરણ ઉપર પ્રકરણો લખાયા અને Nobody Envies Me તૈયાર થયું જેમાં નવરત્નોની ઓળખાણ અને ઘણું બધું સંગ્રહાયું.

યુવા પેઢી સાથે કામ કરતા કરતા માલતી પટેલ સાથે દાદાનો પરિચય થયો. દાદાની સાથે વાતો દરમ્યાન દાદાને લાગ્યું કે ડલાસમાં મારો જ્ઞાન વારસો સાચવે તેવી દમદાર લેખીકા છે જેની પાસે પ્રશ્ન સમજવાની ક્ષમતા અને નિરાકરણ શોધીને ટેક્ષાસમાં તેમનું કામ આગળ વધારશે…જે થઈ પાયાની શરુઆત Lifting The Mists માર્ગદર્શીકા ની.. દાદા આમ જ્યોત થી જ્યોત જગાવી રહ્યા હતા અને ઘરની લેખીકા પ્રેમલતાબા ને અનુવાદ માટે ચાનક ચઢાવતા હતા.

પ્રેમલતાબા જોડણી નાં આગ્રહી હતા તેથી તેમનું પહેલો વાર્તા સંગ્રહ “ઈટીયો” ઉપડ્યો..ત્યાર પછી રણમાં અટ્ટ હાસ્ય અને સાઇબેરીયન કથા સંગ્રહ લેડિ મેક્બેથ લખાઇ. આ સમય દરમ્યાન તેઓ પણ છજ્જુકા ચોબારામાં ભાષા શીખવતા અને વયસ્ક લેખીકાઓને દાદાની જેમ જ પ્રોત્સાહન આપતા.

આમ તો હું ઘણા સમય થી લખતો તો હતોજ અને દાદાનાં પરિચય પહેલા એક નવલીકા “ અમે પથ્થરનાં મોર કેમ બોલીયે” અને નવલક્થા “ ટહુકા એકાંતનાં ઓરડેથી” અને કાવ્ય સંગ્રહ “હું એટલે તમે “ અને “તમે એટલે મારું વિશ્વ” પ્રસિધ્ધ થઇ ગયેલી હતી અને બ્લોગ ટેકનોલોજી આવી જવાને લીધે સર્જન કાર્ય ચાલુ હતું પણ પ્રકાશન ક્ષેત્રે ઉદાસીનતા હતી. ત્યારે દાદાનો પારસમણી મને સ્પર્શ્યો.

હું નાણાકીય જગતમાં મહદ અંશે નિવૃત થયેલા અને થતા સીનીયર સીટીજનો સાથે કામ કરતો હતો અમેરિકન નાણાકીય વિષયો વિશે પુરતું જ્ઞાન. અને ૨૦૦૮નાં ગાળામાં “ ચાલો ગુજરાત” કાર્યક્રમમાં એક જ મંચ ઉપર.એમના વક્તવ્ય બાદ મને મંચ મળ્યુ તે પહેલા તેમણે મારું પાવર પોઈંટ પ્રેઝંટેશન જોયેલું તેથી એમને લાગ્યું કે તેમનાં જ્ઞાન નો સાચો અનુગામી આ છે. મારા પ્રેઝંટેશન ની દરેક સ્ક્રીન એક પ્રકરણ છે તેથી કહ્યું તમારું નાણાકીય જ્ઞાન અને મારા અનુભવો ભેગા કરી ગુજરાતીમાં પુસ્તક લખો હું છપાવીશ અને વેચીશ કે વહેંચીશ…અને છ મહીનાની “લખું- ભુંસુ- ફરીથી લખુ જેવી કસરતોને અંતે પ્રેમલતાબાએ પ્રૂફ રીડીંગ કરીને પ્રસિધ્ધ કર્યુ જે મોરારી બાપુએ વિમોચન કર્યુ. હું મનમાં દાદાની જ વાત વિચારતો હતો જે હોય તે આપવું આ પુસ્તકમાં મારું અને દાદાનું જ્ઞાન વહેંચાયુ હતુ.

પછી પણ એજ પ્રકારની હેતૂલક્ષી વાતોનું પરામર્શન થયું અને તે પ્રકારનું બીજું     “ નિવૃતિનું વિજ્ઞાન” લખાયુ

દાદાનાં જમણા હાથ અને ફીલ્મ પ્રોડ્યુસર જયંત મહેતા દાદા નાં જીવન ઉપર ફીલ્મ બનાવવાનાં હતા ત્યારે “આપવું એટલે પામવું”ફીલ્મ સ્ક્રીપ્ટ તરીકે લખાવી ચાલુ થઇ જે અંતે “આપવું એટલે પામવું” નામની નવલકથા સ્વરુપે જન્મી. ત્યાર પછી બ્લોગ ઉપરનું ઘણું સાહિત્ય પુસ્તક્માં ફેરવાયું જે ચાર વર્ષનાં ટુંકા ગાળામાં વિવિધ કોલમનાં સ્વરૂપે પ્રસિધ્ધ થયું. કહે છે બે નિષ્ક્રીય કેમીકલ વચ્ચે ઉત્સેચક આવે અને નવતર સંયોજન થાય બસ તેમજ “ વિજયભાઇ તમે બહુ સરસ લખ્યુ છે” નાં શબ્દો ઉત્સેચક બનતા તેઓ પણ લઘુ વાર્તાઓ લખતા અને ન્યુ યોર્કનાં “ગુજરાત ટાઇમ્સ”માં છપાતી.

પારસમણી દાદાને ગમતા પુસ્તકને ગુજરાતીમાં રુપાંતર કરવા એક વધુ દીપ પગટાવ્યો અને તે બોસ્ટન નાં રાજુલ કૌશિક. ગેરી રૂથનું પુસ્તક કે જેનો દાદા પોતાના જીવનમાં શતાયુ બનવા અને તેમના જેવા ઘણા શતાયુ નાં જન્મ માટે પુસ્તક અનુવાદીત કરાવ્યુ

હરિકૄષ્ણ મજમુંદાર દાદા આજે ૯૬ વર્ષની ઉંમરે પણ તેમના ૮૬ વર્ષીય સારથી જવાહર શેઠ સાથે પાછલી ઉંમરે પણ વેલ્ફેરને લગતા દરેક પ્રશ્નોનું જાતે જઈને કે અંગત માર્ગદર્શન આપે છે. અજાયબીની જે વાત છે તે દાદા અને તેમનો સારથી કાને થી ઓછુ સાંભળે છે છતા સૌનાં પ્રશ્નોનૂ નિરાકરણ આજે પણ વિના મુલ્યેજ કરે છે. અને વેલ્ફેરની ઓફિસમાં પણ અધિકારિઓ તેમની દલીલ સમજે છે અને શક્ય ઉચિત કાર્ય કરે છે.

પ્રેમલતા બા ગત વર્ષે અદેહી થયા પણ હરિકૃષ્ણ દાદા અજે પણ એટલા જ સક્રિય છે જેટલા અમેરિકા આવ્યા ત્યારે હતા. આજે પણ તેમની વાતોમાં જજ વ્યાસ સાહેબ અને તેમની સલાહો સાબૂત છે.

નિવૃત્તિની વાતોમાં એમની એક જ વાત પડઘાતી હોય છે.. નિવૃત એટલે ફક્ત અર્થ ઉપાર્જનમાં સબૂરી પણ જિંદગી તો જીવવાની એવી રીતે કે જ્યારે તમે જાવ ત્યારે આખુ જગત રડે અને આપણે હસતા હસતા જઈએ.

જ્યારે જ્ઞાન યજ્ઞની અગ્નિ પ્રજ્વલીત થઈ રહી હતી ત્યારે સાન ફ્રાંસીસ્કોમાં ત્રણ સંસ્થાઓ ગુજરાતી માતૃભાષાનાંસંરક્ષણ, સંવર્ધન અને પ્રસારણ માટે  માટે કટીબધ્ધ થઈ હતી. મહેન્દ્રભાઇ મહેતા દ્વારા “ગ્રંથ ગોષ્ઠી”, સુર અને સંગીત માટે જયશ્રી ભક્તા દ્વારા “ટહૂકો” અને પ્રતાપભાઇ પંડ્યા દ્વારા પુસ્તક પરબ -જેની એક શાખા “બેઠક” ( પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાળા) સર્જન અને સંવર્ધન માટે લેખન કાર્ય કરી રહ્યા હતા.. ત્યારે ત્રણે સંસ્થા માટે તેમનો સંદેશો હતો..ખુબ વાંચો, વિચારો અને પછી સર્જન કરો.”

“ટહુકો” સમયોચીત સંગીતનાં કાર્યક્રમોથી તરબતર છે. ગ્રંથ ગોષ્ઠી પુસ્તકોનાં વાંચન અને મોટા ગજાના લેખકોને આમંત્રણ આપે છે. પુસ્તક પરબ ૫ સભ્યોથી શરુ થઇ આજે બે વર્ષે તે ૨૫થી વધુ સર્જકો નાં સર્જનો માતૃભાષાને આપે છે.જેમાં લીમ્કા બુક ઍવૉર્ડ અને દુનિયાનું સૌથી જાડુ પુસ્તક સર્જીને ગીનીઝ બુક ઓફ રેકૉર્ડને બારણે ટકોરા દઈ રહ્યુ છે.

આ ત્રણેય સંસ્થાનાં પગરણ માં પ્રેમલતાબા અને દાદાનો સીધો કે આડકતરો સહયોગ રહ્યો છે.૬૫ વર્ષની ઉંમરે નવી કારકિર્દી શરુ કરનાર આ દાદા આજે ૯૬ વર્ષે પણ કડે ધડે છે. આ નવેમ્બર મહીનાની પાંચમી તારીખે મુ હરિકૃષ્ણ દાદાનું અને પ્રેમલતાબાનું ( મરણોપરાંત) બહુમાન્ થયુ. ગાર્ડી રીસર્ચ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ડાયાસ્પોરા સ્ટડીઝ –રાજકોટનાં ડૉ બળવંત જાનીએ તેમને લાઇફટાઇમ એચીવમેંટથી નવાજ્યા.

મારે માટે પ્રેરણા મૂર્તિ ઉપરાંત તેમના કાર્યભારનો થોડોક પણ બોજ હું ઉપાડી શકીશ તો તે મારે માટે ગર્વની વાત થશે…મોટી ઉંમર, કાચા કાન (બહેરાશ) અને ભુલી જવાની વાતોથી સર્જાતા મનદુઃખોને અવગણીએ તો તેમણે જાતે નિવૃતિ કેવી રીતે જીવાય તે વાતને જીવી બતાવી છે. અને વારં વાર કહ્યું છે “સમાજને આપતા રહો..તમારી પાસે જે છે તે સઘળું જ્ઞાન વહેંચતા રહો કાન આપતા રહો અને માંગે અને યોગ્ય લાગે તો જ સલાહ આપો અને સલાહનો અમલ થયો કે નહીં તે વિશે જાણવાનું મમત છોડી દો”

સૌજન્યઃ બાબુભાઇ સુથાર (બાસુ)

 

 

 

 

 

| 1 Comment

પ્રકરણ ૮ ઋણાનુબંધ -વિજય શાહ

stage

 

           અમુલખે ઘેર આવીને યદુરામને એક સરસ આદુવાળી ચ્હા બનાવી લાવવા કહી પોતાના રૂમમાં ગયો. અમુલખની પસંદ ના પસંદ જાણતા હોવાથી ચ્હાનો કપ આપતા યદુરામે પુછ્યું

ભાઇકશું બનાવું જમવા માટેકે ત્યાં જમ્યા છો?’

ના રે અલ્પાહારમાં બધું બહુજ સ્પાઇસી હતું તેં જોયું નહીં…?તું એમ કર ઓલી ઉપમા બનાવપછી મનોમન બબડ્યો ઘનશ્યામ પણ એડવર્ટાઇઝીંગની દુનિયાનો ખેલાડી છે.. મારો બેટો પાછળ પડી પડીને મહીનામાં વાર્તા પુરી કરાવી ગયો અને જાહેરાતોની ભુરકી નાખીને મને કવિમાંથી લેખક બનાવી ગયો અને જો તો ખરો મારી પ્રસિધ્ધિને બેવડાવી ગયોજે હોય તે પણ મને બહું આનંદ થયો..એક સંતાનના જન્મ સમય જેવી આનંદ ભરેલી ઘટના હતી.

           બાથરૂમમાં ફુવારાની ઠંડક માણતા માણતા તે મલક્યો અને અચાનક આવી પડેલી સફળતાનો હક્કદાર તેની કલમ સાથે સાથે અમિ તરીકે લખાયેલા તેનાં કાવ્યસંગ્રહ પણ હતા તેની સચોટ રજુઆત કાવ્યોમાં અસરકારક હતી પણ ગદ્ય તો એક નવીન અખતરો હતોજે ખતરો રહેતા સફળતાનું નવું શિખર બની ચુક્યું હતું.

     બાથરૂમમાંથી બહાર આવ્યો ત્યારે ઘડીયાળ રાતના નવનો આંક બતાવતી હતી.ગરમા ગરમ ઉપમાની સોડમે તેની ભુખ ઉઘાડી..ઉપમા અને દખ્ખણી ચટણી સાથે તેણે પ્લે પુરી કરી અને ટીવી ચાલુ કર્યોસમાચાર જોતો હતો ત્યાં ઘનશ્યામ નો ફોન આવ્યો.”મણિયાર ટીવી જુએ છે ?”

ના હમણાં ચાલું કર્યું છું..કેમ કંઇ સમાચાર છે? ”

એટલા માટે તો ફોન કર્યો..તારા સમાચાર કવર કરવા મારા ઉપર ફોન આવ્યો હતો.”

ક્યારે ?”

         હજી તૈયારી થાય છે. મેં તને ફોન એટલા માટે કર્યો છે કે તે લોકોનો ફોન આવશે..તું તૈયાર રહેજે લોકોનાં અભિપ્રાયો સાંભળવા..અને હા નવા પુસ્તક્ની તૈયારી કરી નાખજે..”

અલ્યા નવલકથા લખવી એટલે ઘરમાં ચા બનાવવા જેટલી સહજ વાત નથી.”

જો મેં તેમને કહી રાખ્યુ છે એટલે લોકો તને પ્રશ્ન પુછશે અને તું હજી તારી પાસે ૧૫ મીનીટનો સમય છે કંઇ વિચારી રાખજે.”કહી ફોન મુકી દીધો

       ઘનશ્યામની વાત આવીજ અને અચાનક હોય તેથી આશ્ચર્ય થવાને બદલે થયું કે તે મિત્ર તો છે પણ મોકાનો લાભ લેવાનું ચુકે તેમ પણ નથી અત્યારે વાતાવરણ ગરમ છે ત્યારે મારા મોઢે ટીવી ઉપર કબુલાત કરાવે છે બીજી વાર્તાનાં પ્લોટ માટેઅમુલખ મનમાં હસ્યો પણ તેને ગમ્યું..આમેય લેખન તેની મનગમતી પ્રવૃત્તિ હતી . તેને ટૉળા ગમતા..પણ ટૉળાનો આક્રોશ કદી સમજાતો નહીં.જો કેજીવન સાથીપુસ્તક માટેની પડા પડી હકારાત્મક આક્રોશ કહેવાય..ટૉળાને દોડાવનાર ઘનશ્યામ જેવા બાહોશ માણસો હોય છે.

તેણે સારા કપડા પહેર્યા ત્યારે યદુરામ ને નવાઇ લાગી… “સાહેબ અત્યારે પાછા ક્યાંક જવાના છો?”

ત્યારે તેને યાદ આવ્યું કે ટીવી વાળો ફોન ઉપર ઇંટરવ્યુ લેવાનો છે. ઘરે નથી આવવાનો..એટલે મલકાતા બોલ્યોના જવાનું તો ક્યાંય નથી પણ હજી સુવું નથી તેથી નાઇટ ડ્રેસ પહેર્યો..કંઇ વાંધો છે?”

યદુરામ ઝંખવાતો બોલ્યોના સાહેબ વાંધો તો શું હોય પણ ઉપર પહેરાલા ઝભ્ભા નીચે હજી આપે ખોટાં રંગનું પહેરણ પહેર્યુ છે..તેથી જરા પુછી લીધુ..આપની આબરુ જાય તે અમને ના ગમે…”

સહેજ મલકીને સીગરેટનું પાકીટ હાથમાં લઇને સળગાવી.. કશ લીધો અને સહેજ ગણ ગણ્યો..

અમિ તું મારી કથા કે વ્યથા?” ના . “અમિ પ્રથાની કથાએક કાગળ ઉપર બંને શિર્ષક લખી લીધા પછી સીગારેટનાં બે ત્રણ કશ લઈને સીગારેટ એશ્ટ્રેમાં ઓલવી નાખી અને કાગળ માં લખેલા શિર્ષક્માં થી અમિપ્રથા રાખી નેની કથાચેકી નાખ્યું.. થોડી વાર કાગળની સામે જોતા જોતા પહેલું શિર્ષક પણ ચેકી નાખ્યું.

             યદુરામ કડક કૉફી ક્યારે મુકી ગયો તે ખબર ના પડી પણ શિર્ષક મળી જતા તે સમાધીમાં થી બહાર આવતા કોફીની સુગંધ તેને પ્રફુલ્લીત કરી ગઈતેણે યદુરામને બુમ પાડીને કહ્યુંઅલ્યા યદુરામ તને કેવી રીતે ખબર પડી કે મને કોફી જોઇશે?”

યદુરામ નીચે રસોડામાં મલક્યો..” સાહેબ તમે તંદ્રામાં હતા અને સીગરેટ પીધા પછી કૉફી તમને ભાવે છે એટલે…”

સાકર ત્યારે રસોડામાંથી બોલીહવે લખજો..વિચારોમાં ખાલી સમય ના બગાડશો.”

ત્યાં દુરદર્શનમાં થી પણ ફોન આવ્યો..અને સાથે ઘનશ્યામ પણ આવ્યો.

હલો

અમુલખભાઇ ! દૂરદર્શનમાંથી આપને અભિનંદન કહેવા અને આપના આજની આપની સફળતા વિશે વિચારો જાણવા આપને અહીં અમે લાઇવ લઇએ છે આપને વાંધો તો નથીને?”

ના વાંધો તો નથી પણ હું ફોન ઉપર રહેવાનો છું ને?”

ના અમારા કેમેરા મેન આપ તૈયાર થઈને નીચે આવો તેની રાહ જુએ છે.”

           ઘનશ્યામ કહેવાજ વહેલો આવ્યો હતો.. નીચેનું પહેરણ બદલીને નીચેના રૂમમાં રાહ જોતા ઇંટર્વ્યુઅર બહેન સકીના કાચવાલા અને કેમેરા મેન કમ મેકપમેન આતિશે તેમનું વિનય પૂર્વક સ્વાગત કર્યુ.મોં પર આછો મેકઅપ કરીને તેમણે કેમેરો હાથમાં લીધો. ઘનશ્યામ તો તૈયાર થઇને આવ્યો હતો. અને જ્યારે અમુલખભાઇ તૈયાર થયા ત્યારે સકીનાએ નિશાની કરી ટીવી ટાવર પર સંકેત આપ્યો અને આતિશે કેમેરો પહેલા સકીના ઉપર મુક્યો..

તો શ્રોતા મિત્રો અમુલખભાઇનાં આશ્ચર્ય વચ્ચે આપણે એમને એમના ઘરમાં એમની ખુશી આજે માણીયે..કેમેરો અમુલખભાઇ ઉપર ગયો અને તેની પાછળ પ્રસન્નતાથી તરબતર નશ્યામભાઇને પણ આતિશે કવર કર્યા..સકીનાબેન નો અવાજ પ્રેક્ષકોને પાછળથી સંભળાતો હતો…’ તો મિત્રો વો આપણે મળીયે સાહિત્ય જગતનાં નામી કવિ કે જેમનો આજે સફળ વાર્તાકાર તરીકે જન્મ ચુક્યોછે તે અમુલખભાઇ ણિયા ઉર્ફે કવિ કમલકાંત અને તેમની સાથે તેમની કથા જીવન સાથી”નાં પ્રકાશક ઘનશ્યામ ભાઇ….કેમેરો લોંગ શોટમાં હવે સકીના બેન ને પણ કવર કરતો હતો.

સકીનાબહેને મુલાકાતને આગળ ધપાવતા કહ્યું…”દૂરદર્શન ના બધાજ પ્રેક્ષકો આજના શુભ દિવસે આપની સફળતા બદલ આનંદ વ્યક્ત કરે છે અને આપના સુંદર સર્જન બદલ અભિનંદન આપે છે”.

સર્વ પ્રેક્ષકોને મારા વંદનકહી બહું વિનય અને નમ્રતાથી અમુલખે પ્રણામ કર્યા સહેજ ખોંખારો ખાઇને ઘનશ્યામ ને પોતાની તરફ આગળ ખેંચતાં અમુલખ બહું ગળગળા અવાજે બોલ્યો.. બધો જાદુ મારા દોસ્ત અને પ્રકાશક મિત્ર ઘનશ્યામનો છે. તેઓ કહેતા તારે તો ધ્યાન ફક્ત લખવા ઉપર રાખવાનું બાકી જન જનાર્દન સુધી તને હું પહોંચાડીશ .. અને તે શબ્દો બહૂં નેક નીતિથી પાળ્યા.. આજે સાંજે સિલ્વરસ્ટોન હૉલમાં અને અત્યારે આપ સૌ પ્રેક્ષકો વચ્ચે લાવીને મને ઉપકૃત કર્યો છે.

સકીનાએ બીજો પ્રશ્ન કર્યોહા વાત તો સાચી છે કે પ્રકાશક તેના પ્રયત્નો દ્વારા લેખક્ને અને તેની લેખીનીને નવો જન્મ આપે છે પણ તે દરેક માટે શક્ય હોતું નથી.. લેખક અને તેના લેખમાં વજન હોવું જોઇએપણ અમે તો તમને અને તમારા આજનાં અનુભવ વિશે અમારા દર્શકોને વધારે જણાવવા આવ્યા છીએ.અમુલખ ઉપર કેમેરો ફોકસ થયો અને એમના ચહેરાની હસતી દરેક રોમ રોમ દેખાતી હોય તેટ્લો ક્લોઝ અપ થયો….

હું મારી માતૃભાષાનો પહેલો ચાહ્ક છું અને તેથીજ મને તેનું ઋણ સમજાય છે. અને તે ઋણ પાછું વાળવાનો પ્રયત્ન એટલે મારું સર્જનજો મને મારી માતાએ મારી માતૃભાષાનું દાન દઈને સમજ આપી તેથી મારી વિકસેલી સમજને હું સમાજ્માં પાછી વાળું છું.”

સકિનાએ ફરી પ્રશ્ન પુછ્યોઆપની સર્જન પ્રક્રિયા સમજાવશો?”

મારી સર્જન પ્રક્રિયાનો પહેલો તબક્કો છે હું લખુ છું, વાંચુ છુ પછી ફરીથી તે ભુંસુ છું પછી ફરી મારા વાચક્ને તેમાં શું આપું છું તે મુલવું છું તેને તે ગમશે કે નહીં ગમે તે ચકાસું છું અને ફરીથી લખું છું. લખ ભુંસની પ્રક્રિયાઓ મને આખો માનસીક રીતે સંપૂર્ણ નીચોવી નાખે અને પછી જે જન્મે તે ખુબ લોક્ભોગ્ય થાય છે. માનસિક કવાયતોને લીધે જે વાચક મારી કૃતિ વાંચે છે તેને તેની પોતાની કૃતિ લાગે છે તેથી તે સંવેદનો ને માણે છે. આખી પ્રક્રિયાને સંતાનને જણતી માતાની પ્રસવ ક્રિયા કહું તો જરાપણ ખોટું નથી.”

સકિના કહેપદ્ય અને ગદ્ય બંને ગતિવિધિમાંથી આપ પસાર થયા છોઆપ શું માનો છો કે કયું સર્જન સરળ છે અને કયું કઠીન?”

બંને સર્જન પ્રક્રિયા છે પદ્ય વન ડે મેચ છે અને ગદ્ય ખાસ કરીને નવલકથા ટેસ્ટ મેચ છે ..બંને ની સરખામણી તો વાચક કરી શકે..મને તો સાહિત્ય સંસ્કાર અને સારું હીત ધરાવતું સર્જન કરવું ગમે છે..અને તેવું સર્જ્યા પછી એક તૃપ્તિ પણ મળે છે કે મેં મારું એક ૠણ ફેડ્યું.”

હવે પછી આપ શું સર્જી રહ્યા છો?”

અમિ મારી પ્રેરણા છે તેથી નવું સર્જન અમિપ્રથા થશેમારા મનનાં ખેતરને ખેડવાનું ચાલુ કર્યા પછી જે ઘાટ પકડશે તે સર્જાશે પદ્ય કે પદ્યાનુ ગદ્ય કે ગદ્યનું પદ્ય..”

જરા ફોડ પાઈને કહોને?” સકીનાએ તંદ્રામાં જતા અમુલખને જગાડતા કહ્યું.

જુઓ મેં જ્યારે જીવન સાથી” લખવાની શરુ કરી હતી ત્યારે તેનું માળખુ બંધાયુ નહોંતુલખો ભુંસોની પ્રક્રિયા દરમ્યાન ઘાટ અને પોત સર્જાતા હોય છેતમે માનશો જીવનસાથીનું શિર્ષક ઘનશ્યામે આપ્યુ હતું. અમારા ઘરનાં સભ્યો દિવસ દરમ્યાન થયેલા ડુચાનાં પ્રમાણ ઉપરથી સમજી જાય કે શું સર્જાઇ રહ્યું છે.”

થોડા સમયનાં મૌન પછી તાળીઓનાં ગડગડાટ વચ્ચે ઘનશ્યામે અમુલખનાં પદ્ય સર્જનો અને હમણાં સર્જાયેલ ગદ્ય સર્જનની રોયલ્ટીનું અનુદાન કર્યુ છે તેની જાણ કરી ત્યારે અમુલખે ફરીથી કહ્યું

હું ગર્ભશ્રીમંત છું હું કાર્ય કમાવાનાં હેતૂથી કરતો નથી..જે કોઇ કમાણી આવે છે તેને માતૃભાષાને સમૃધ્ધ કરવાના હેતૂ સર આપી દઉ છું જે દરેક માટે શક્ય ના પણ હોય. પણ એટલું તો જરુર મારા દર્શકને શ્રોતા મિત્રોને કહીશ કે માતૃભાષા સંસ્કાર છે. તેનું સંરક્ષણ જાળવની અને સંવર્ધન આપણિ મૂળભુત જરુરિયાત છે તે બીજી પેઢી આગળ વધે તે જોવાની આપણી ફરજ છે.-“ બહુ વિનય સહ તેણે વંદન કર્યા અને જયહિંદ..જય ગુજરાત કહીને ઇંટરવ્યુ પુરો કર્યો. સકીનાએ બધાને અભિનંદન અને આભાર કહી કેમેરો બંધ કર્યો.

       ઘનશ્યામ બહું ભાવુક હતો. તે બોલ્યોવિવેકાનંદે ફક્ત દેશ માટે પ્રબળ દેશ દાઝ ધરાવતા ૧૦૦ શિષ્યો માંગ્યા હતા તેમાંનો એક તું છે અમુલખતારા જેવાઓની માતૃભાષા દાઝ્ને કારણે ભાષા પેઢીઓની પેઢીઓ ચાલે છે અને ચાલશે…”

.સકીના કહે એકદમ સાચી વાત છે ઘનશ્યામભાઇ! તમારે જે ભાષા શીખવી હોય તે શીખો પણ માતૃભાષાને ભોગે નહીંસંસ્કૃત જે ઘણી ભાષાની જનની છે પણ તેને અવગણી ને આપણે આપણું નુકસાન કર્યુ જ્યારે જર્મનીમાં તે સચવાઇ તો તકનીકી દ્રષ્તિએ તે દેશ ઘણો આગળ વધ્યો.

                     નાસ્તાનાં ટેબલ ઉપર ગરમ નાસ્તો પીરસાયો ટી પોટ અને કૉફી પોટ પણ હતું મિઠાઇ હતી અને સૌને માટે ગીફ્ટ પેક પણ ઘનશ્યામે બનાવ્યા હતા તે લઈને નીકળ્યા ત્યારે ટીવી ઉપર પ્રોગ્રામ રીલે થઇ રહ્યો હતો આતિશની ફોટોગ્રાફીમાં મ્યુઝિક ઉમેરાયુ હતુ અને લાઇવ સો એક જેટલા સાહિત્ય રસિકો વચ્ચે પ્રોગ્રામ રીલીઝ થતો જોયા પછી જ્યારે સકીના અને આતિશ ગયા ત્યારે રાતનાં બાર વાગી ચુક્યા હતા.

Posted in ઋણનુબંધ | 1 Comment

ઋણાનુબંધ (૭) દિવ્યા સોની

stage

 

પ્રકરણ ૭ ધનંજયનો ભેટો-દિવ્યા સોની

           અમુલખને આજનો આખો કાર્યક્રમ જાણે સ્વપ્ન સમાન લાગી રહ્યો, ઘનશ્યામે ખુબ જ કાળજી રાખી નાની નાની બાબતોની વ્યવસ્થા કરી હતી.બધા આમંત્રિત મહેમાનો ખુબ જ આનંદિત થઇને આખો કાર્યક્રમ માણી રહ્યા હતા, કાર્યક્રમના અંતે અમુલખની ભીની આંખ જોઇ ઘનશ્યામે પુછ્યું

‘શું થયું મણિયાર…?’

‘તારી બધી રીત અલગ છે…’

‘જેમ કે……?’

‘પહેલા રફ કોપી વાંચી ને બુક છપાવી પછી તેની એટલી પબ્લિશીટી કરી અને આજે આ કાર્યક્રમ…’

‘યહી તો અપની સ્ટાઇલ હૈ જાની….’કહી ઘનશ્યામ હસ્યો તો અમુલખ તેને ભેટી પડયો

‘ Don’t worry કે લેખક મહોદય વખત આવે આ બધાની કિંમત બરાબર વસુલ કરીશ… આ તો રોકાણ છે પબ્લિસટી વધસે તો બીજી આવૃતિ છપાય છે જેમ વધારે આવૃતિ થશે તેમ મને તો ફાયદો જ છે…’ક્હી ઘનશ્યામ હસ્યો

‘તને નહીં પહોંચાય…’

‘રોયલ્ટી વધશે તો હું ખુદ તારા Personal Assistanat તરિકે મારી નિમણુંક કરી લઇશ..’

                         યદુરામ અને સાકરને અમુલખે ખાસ તાકિદ કરી હતી કે,એક પ્રેક્ષક તરિકે તમે બંને કાર્યક્રમ માણજો આયોજનમાં ક્યાં પણ ઇન્વોલ્વ થતા નહીં જે તેઓએ સુપેરે અલગ થલગ રહીને માણ્યો હતો.અચાનક અમુલખની નજર સાકરની સાડીની કિનારી પર પડી એ કિનારીની રેખાઓ પોતાની હમણાં જ પબ્લિશ થયેલી બુક જીવન સાથીના કવર પેજ પરની રેખાઓ જેવી જ હતી એ કેવું યોગાનુંયોગ કે પછી… પોતાના આવા વિચાર પર અમુલખને હસવું આવ્યું. યદુરામ અને સાકરને ખુશ જોઇ તેને આનંદ થયો.

     કાર્યક્રમના અંતે હોટલ તરફથી અલ્પાહારની વ્યવસ્થા હતી.અમુલખ એક અલાયદી ખુરશી પર બેસી કંઇક વિચારતો હતો કે જીવન પણ કેવું છે…? ક્યાંથી ક્યાં લઇ આવે છે…? કોઇક્વાર મનગમતા પડાવેથી ભગાડે છે અને કોઇકવાર સાવ અજાણ્યા વણાંકે એટલો સંતોષ આપે છે કે,આખું આયખું સરભર થઇ જાય. ઘનશ્યામ,યદુરામ અને સાકરની પોતાના માટે લાગણી યાદ આવતા અમુલખની આંખમાં ભીનાશ તરી આવી ત્યારે અચાનક સ્ફુરી આવતી કવિતાના વિચાર મનમાં કરી રહ્યો હતો.

કોઇ કેટલો સાથ આપે,

કોઇ કેટલો વિશ્વાસ રાખે

કોઇ કેટલું ધ્યાન રાખે

બધું જ ઋણાનું બંધ..!

             હોટલનું ખાઇને કંટાળેલા અમુલખને યદુરામના આવ્યા પછી શાંતિથી ઘરમાં મળતું ભોજન અને ઘર છેડી આત્મહત્યા કરવા જતી સાકરને પાછી વાળીને ઘેર લાવેલ અને એ ઘરના સભ્ય જેવી થઇ જતા અને પોતાના કાવ્ય સંગ્રહ અને નવલકથાના પ્રકાશન પછી સતત સંપર્કમાં રહેતા ઘનશ્યામ પરમાર બધા હવે તેના પરિવારના અવિભાજ્ય અંગ બની ગયા હતા.જ્યાં ભર્યા ભાદર્યા પરિવરમાં પણ એકબીજાથી બનતું નથી ત્યાં આ ચાર અનામી સબંધો સ્વસ્થતાથી એક બીજા માટે શ્વસી રહ્યા હતા. આ કેવા સબંધના તાણા વાણામાં જીવી રહ્યા હતા દિવસો દિવસ પાંગરી રહ્યા હતા મ્હોરી રહ્યા હતા.એકાએક શિઘ્ર કવિ અમુલખ જીવંત થઇ જતા કેટલા શબ્દો ગોઠવતો હતો

લોહીના સગપણ પણ ભૂલાવી દે છે મને,

કાળજી રાખતા,જુજ જ સબંધો નિકળ્યા;

ખુશીઓથી તિજોરી મારી છલોછલ ભરે છે,

દુવા માંગતા મિત્રો લાખના,જે ચંદ નિકળ્યા

         અમુલખ હજુ બીજુ કંઇ વિચારે ત્યાં

‘અલ્યા મણિયાર…આપણા નેતાઓની જેમ તને પણ ખુરશીનો મોહ લાગ્યો હોય તેમ ચોટી કેમ ગયો છે..?ચાલ ઊભો થા..મારા પેટમાં ઊંદર દોડે છે…કદાચ તારા જેવા લેખકો શબ્દો ખાઇને જીવતા હશે પણ અમારા જેવા સાહિત્ય રસિકને તો ભૂખ લાગે છે…’ઘનશ્યામે એમ કહેતા એની વિચાર ધારા તોડી

‘અરે sorry યાર.. you know me તને તો ખબર છે….’ઊભા થતા અમુલખે કહ્યું

‘હા..હા ખબર છે તું કવિતાની ઉપાસના કરતો હતો…’

         અમુલખે ફેબ્રુઆરીની માદક ઠંડક અનુભવતા તેના સન્માન વખતે ઓઢાળવામાં આવેલ શાલ સરખી ઓઢી તો ઘનશ્યામે મજાક કરી

‘મણિયાર આમાં તું કોઇ ઠાકોર જેવો દેખાય છે…’

‘હું ને ઠાકોર નો વે….’ કહી બંને સાથે અલ્પાહારના આયોજનની દિશામાં પગ માંડયા તો વાતનો દોર સાંધતા ઘનશ્યામે      આગળ ચલાવ્યું

‘એક તારા જેવા કવિઓ,બીજા લેખકો અને ત્રીજા પ્રેમી પંખીડાઓ ગમે ત્યારે ગમે ત્યાં વિચારોની દુનિયામાં એવા ખોવાઇ જાવ કે આજુબાજુ શું ચાલે છે એ પણ ભૂલી જાવ..હમંશા પોતાના વિચારોની દુનિયામાં જ વિચરતા હોવ છો પણ કોઇવાર અમારૂં પણ વિચારો…’ઘનશ્યામએ હસતા હસતા કહ્યું

‘અરે એલા પરમાર એ કેમ ભૂલી જાય છે કે અમારે તો વિચારો લખીને જ રોટલા રળવાના હોય છે..’અમુલખે કહ્યું

‘અરે હાં…એ વાત સો ટકા સાચી…જો કોઇ દમદાર વિચાર આવ્યો હોય તો ઉઠાવ કલમ અને લખવા માંડ…આ બુક પછી એક વાત પાકી છે કે, તારૂં ફેન કલ્બ બહુ મોટું થવાનું છે તેનાથી ચાલનારી હવાનો લાભ લઇ આપણે જલ્દીથી બીજી બૂક છપાવીશું..’

‘અરે પરમાર હું તો મજાક કરૂં છું..તું તો મારી પાછળ જ પડી ગયો છો કહ્યુંને કે કંઇ ખાસ નથી ચાલ ચાલ મહેમાનો પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.અચાનક મારા વિચારો મારા મન પર ગમે ત્યારે કબજો જમાવી લે એ સારૂં નથી જ.’

‘હા ચાલ પહેલા કશુંક ખાઇ લઇએ…’ખાવાના ટેબલ તરફ જતા બંને મિત્રોએ શ્રી મનોજ કોઠારી અને અન્ય મહેમાનો અને ઘનશ્યામને પણ સાથે લીધા.સૌ કોઇએ પોતા માટે ડિશમાં પોતાની પસંદગીની વાનગીઓ લઇ એક ટેબલની આસ પાસ ગોઠવાયા તો બીજા પણ ખાલી ખુરશીઓમાં ગોઠવાયા.

         અલ્પાહારને ન્યાય આપ્યા પછી ચર્ચા ચાલી પ્રોગ્રામ બહુ સુંદર રહ્યોથી માંડી માતૃભાષા સંવર્ધન સુધીની ઘણી અલક મલકની વાતો પર ચર્ચા ચાલી રહી હતી ત્યાંજ અચાનક અમુલખની પીઠમાં જોરદર ધબ્બો પડયો

‘સાલા કમલા ….તેં આખી બુક ઘસડી મારી અને મને કહ્યું પણ નહી..?’

           અમુલખે પાછળ ફરીને જોયું,તેને પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ ન હોતો આવતો એ ધબ્બો મારનાર બીજું કોઇ નહીં પરંતુ એનો વર્ષો જુનો મિત્ર ધનંજય બ્રહ્મભટ્ટ હતો જે પાછલા કેટલા વર્ષોથી અમેરિકામાં સ્થાહી થયો હતો.એનો એ જ ઘેરો અવાઝ અને એમાં છલકતું એ જ પોતાનાપણું અમુલખ વર્ષો બાદ પણ ભુલ્યો ન હતો એટલે એનાથી જુની આદત પ્રમાણે બોલી જવાયું

‘જયલા તું..? તું અહીં ક્યાંથી..? તારો તો પત્તો જ ક્યાં છે…? તું તો બોલીવુડ છોડીને હોલીવુડ ગયેલોને…? અચાનક બોલીવુડ પર પ્રેમ ઉભરાયો કે શું…? જોતો તારો તો આખો દિદાર જ બદલી ગયો છે…આ ઝિપ્સી જેવા લાંબા વાળ અને આ દાઢી આ ઉમ્મરે પણ તારા લટકા પહેલા જેવા જ છે તને હોલીવુડનો રંગ બરોબર લાગ્યો છે..’જેવ વિષયો

         અમુલખની આંખોમાં ખુશી સમાતી ન હતી અને સાથો સાથ જીભ પર સવાલો…આમ અચાનક અને તે પણ આટલા સરસ સમયે આવી ચડેલા જીગરજાન મિત્રને કેમ આવકારવો તેની અવઢવમાં અમુલખ અટવાઇ ગયો.એક બીજાની તુંકારતા બંને મિત્રો ગળે મળ્યા.

‘બેસ બેસ તારા સાથે કંઇ કેટલી વાતો કરવી છે,સાહેબ બહુ મોંઘા થઇ ગયા છો સમયના કેટલા વહાણા વાઇ ગયા તારા કંઇ સમાચાર જ નથી..’

‘હા..હા..હા મોંઘો ને હું..નહી યાર મોંઘો તો તું થઇ ગયો છે..’કહી ધનંજયે હસ્યો અને ખુરશી લઇને અમુલખની બાજુમાં ગોઠવાયો તો અમુલખે બધાને ધનંજયની ઓળખાણ કરાવતા કહ્યું

‘આ મારો વર્ષો જુનો મિત્ર છે ધનંજય બ્રહ્મભટ્ટ જ્યારે એ અહીં હતો ત્યારે એણે અહીં ભારતીય સમાજના જુદા જુદા પાસા જેવા કે, બાળ વિવાહ,કુરિવાજો, અંધશ્રધ્ધા,વ્યાજ ખાઉ શેઠિયા,જુલ્મી જમીનદારો,ગરીબ ખેડૂતોની લાંચારી અને દારૂડિયા પતિઓ જેવા વિષયોને આવરી લેતી ઘણી ઓફ બીટ અને લો બજેટ ફિલ્મો બનાવેલી પણ અહીં લવ અફેર અને મારધાડ વાળી ફિલ્મો જોવા ટેવાયલા પ્રેક્ષકો એ ઓફ બીટ ફિલ્મોને આવકારી નહીં એટલે તેને એટલી પ્રસિધ્ધી ન મળી પણ તેની એક અંગ્રેજી સબ ટાઇટલ વાળી ઓફ બીટ ફિલ્મ હોલીવુડના એક ડાયરેકટરે જોઇ અને એના કામથી પ્રભાવિત થઇ ગયો તે એટલે સુધી કે એને ખાસ મળવા અમેરિકાથી મુંબઇ આવ્યો અને હોલીવુડ આવવા અને સાથે કામ કરવા આમંત્રણ આપ્યું અને આમ મુંબઇનો ધનંજય બ્રહ્મભટ્ટ હોલીવુડમાં DB નામે પ્રખ્યાત થઇ ગયો.’

‘હા ધનંજય બ્રહ્મભટ્ટનું નામ ઓછું સાંભળેલું પણનું DB નામ ઘણું સાંભળવા મળ્યું છે પણ આજે એ બંને વ્યક્તિ એક જ છે એ અમુલખ મણિયારના લીધે જાણી આનંદ થયો…’એમ લગભગ બધા ત્યાં બેઠેલાઓ પોતાની રીતે મંતવ્ય દરશાવ્યો.

‘બોલ કમલા આ સરપ્રાઇઝ કેવી લાગી..?તને તો સ્વપ્ને પણ ખ્યાલ નહીં હોય કે હું અચાનક આમ ટપકી પડીશ…હું અમેરિકામાં રહીને પણ ઇન્ટરનેટ પર ગુજરાતી સમાચાર પત્રો વાંચુ છું તેમાં આ ઘનશ્યામે આપેલ તારી બુક જીવનસાથીની જાહેરાત જોઇ થયું કે ચાલ કમલાને આમે મળ્યાને ઘણા વર્ષો થયા એટલે આવા શુભ પ્રસંગે સરપ્રાઇઝ આપું અને બસ આવી ગયો…’

‘સાચી વાત તો એ છે કે,તને આજે કેટલા વર્ષો બાદ આમ અચાનક જોતા મનમાં એક ગજબનો રોમાંચ વ્યાપી ગયો છે..’અમુલખે ઉત્સાહિત થઇ કહેતા ઉમેર્યું ‘તો જયલા શું ચાલે છે લાઇફમાં…?’

‘અરે અમારે ઓફ બીટ મુવી વાળાને તો ભારત હોય કે અમેરિકા બધુંજ સરખું.હું હમણાં હોલીવુડમાં ફિલ્મો જરૂર બનાવું છું પરંતુ જે તકલીફો અહીં હતી એ તો ત્યાં પણ છે હા એ ખરૂં કે, ત્યાંની આધુનિક ટેકનિક્સ અને કામ કરવાની પધ્ધતિઓથી જરૂર અંજાયો છું પણ સ્ટ્રગલ તો આજે પણ પહેલા જેટલી જ છે ભારત હોય કે અમેરિકા બધે સરખું’

‘જયલા પણ એક વાત હું ચોક્કસ ઉમેરીશ કે,તારી મુવીના સબજેક્ટસ બહુ ચોક્કસાઇથી વિણેલા હોય છે’ કહી અમુલખે હસતા ઉમેર્યું ‘તારી ફિલ્મ બનાવવાની સ્ટાઇલનો ફેન છું’

‘હા..હા…હા.. હજી તારી આ આદત ગઇ નહીં..’કહી ધનંજય હસ્યો

‘અરે હવે આ ઉમરે કોઇ બદલાવ શકય છે…? પાકા ઘડે કાંઠા ચઢ્યા હોય એવું કદી સાંભળ્યું છે…?’

‘હા ઇ વાત સાચી…’

‘તો ચાલ એજ વાત પર તારા અવાઝમાં એકાદ બે લાઇન સંભળાવ…તને ગાતા સાંભળીને સાયગલને યાદ આવે છે બાબુલ મોરા….કાંતો એસ.ડી.બર્મન અલ્લાહ મેઘ દે…કોણ જાણે કેટલા વર્ષો વિતી ગયા છે…હજી ગાવાનો શોખ તો બરકરાર છે ને..?’

‘અરે સંગીત તો મારા જીવનનું એક અંગ છે એના વગર તો મને લકવો જ મારી જાય…હું ગાઇશ જરૂર પણ એક શરતે જો તું સાથે ગાય તો…’ ધનંજયે કહ્યું તો બંને હસ્યા  

‘ગાવાની શરૂઆત આપણા ફેવરીટ સોંગથી કરીશું..’

‘હા…એ તો પાકું જ…’

‘તો ચાલ 1…2…3…સ્ટાર્ટ અને બંને મિત્રોએ સાથે ગાવાનું શરૂ કર્યું

‘યે દોસ્તી હમ નહીં તોડેંગે

છોડેંગે દમ મગર

તેરા સાથ ન છોડેંગે

           ગીત તો આખું મોઢે હતું પણ બંને મિત્રોએ આસપાસ બેઠેલાને પણ ગાવામાં સામેલ કર્યા.અંતાક્ષરી જેમ એક પછી એક હિન્દી ગીતો ગવાતા ગયા અચાનક હિન્દી પરથી ગુજરાતીમાં ઉતરી આવ્યા

પાન લીલુ જોયુંને તમે યાદ આવ્યા

જાણે મોસમનો પહેલો વરસાદ જીલ્યો રામ

થી લઇને

તમે કિયા તે ગામના ગોરી રાજ

અચકો મચકો કાં રે અલી….

   સુધીનું બધુ આવી ગયું

         મહેફિલની પૂર્ણાહુતિ પણ ધનંજયે પોતાના મનગમતા ગીતથી કરી

‘સાંવરિયો રે મારો સાંવરિયો

હું તો ખોબો માંગુને દઇ દે દરિયો’

         રાત જામી હતી વિદેશમાં રહેલી વ્યક્તિનું ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યેનું વહાલ જોઇ સૌ આશ્ચર્ય ચકિત થઇ ગયા હતા. અમુલખે કાર્યક્રમની સમાપ્તી કરતા સૌનો એક વાર ફરી આભાર માન્યો,ધીરે ધીરે બધા એક બીજા સાથે વાતો કરતા વિદાય લેવા માંડી

‘કમલા તને મળીને દિલ ખુશ થઇ ગયું…તારા સાથે નિરાંતે બેસી ખુબ બધી વાતો કરવી છે’

‘મારે પણ વિદેશ વિશે પુછવું છે અને બીજું ઘણું જણાવવાનું પણ છે’

‘હું પણ ખાસ તને મળવા અને તારી સાથે સમય ગાળવા જ અહીં અમેરિકાથી ભારત આવ્યો છું જલ્દીથી પાછા મળીશું..

I am so happy that I I was able to make it on you book laumch’  

ફરી મળવાના વાયદા સાથે સૌ છુટા પડયા (ક્રમશ)

    

 

 

 

Posted in ઋણનુબંધ | 1 Comment

પ્રતિલિપિ -વેબ પેજ ઉપર આ અઠવાડીયાનો ઑથર -વિજય શાહ

pratilipi

મિત્રો

નીચેની લીંક ઉપર ક્લીક કરીને મારું પ્રતિલિપિ ઉપર પ્રકાશીત થયેલ કાર્ય વાંચો.. માણો અને વહેંચો

http://gu.pratilipi.com/author-of-the-week

આ લીંક મારી ૪૦ ટૂંકી વાર્તાઓ, ૧૦ કાવ્યો, ૬ વેબ કામ મેગેઝીન અને ૪ નિબંધો છે.

આભાર પ્રતિલિપિ ટીમ

આપને આમાં શું ગમ્યું અને ના ગમ્યું તે જણાવશો તો આભારી થઇશ

Posted in અહેવાલ, સમાચાર | Leave a comment