મેરા જીવન કોરા કાગજ .. કોરા હી રહી ગયા
જો લીખાથા.. આંસુઓ કે સંગ બહે ગયા..
ટીવી ઉપર ફીલ્મ “કોરા કાગજ” નું ગીત. સરોજ સાંભળતી હતી..અને તેના મનમાં ડુમો ઉભરાયો..પ્રભુ! સૌ તારી જ મરજી છે..બે દીકરાઓ અને નવીનથી ભરેલું આખુ આયખુ ભર્યુ ભર્યુ હતું અને આ વિધાતા એ શું કર્યુ… ફરી કોરી કટ પાટી… મારે તેમના વિના શા માટે જીવવાનું? ચલચિત્ર ની જેમ આખી ૩૦ વર્ષની યાત્રા તેના મનમાંથી પસાર થઇ રહી હતી.આણંદ કોલેજ્માં ગણીત શીખવતા નવીન સાથે પ્રણય એકરાર! ફોઇ અને લીલા બાનો સ્વિકાર…મુંબઇ ગમન…અમર પછી જતીન… પછી કાનન… એક રુમ રસોડાની ચાલ માં થી બે રુમનું એપાર્ટ્મેંટ ત્યાંથી મોટું એપાર્ટમેંટ અમરનું લગ્ન..જતીન નું લગ્ન અને કાનનનું લગ્ન આ ત્રીસ વર્ષમાં આંસુ કે દુઃખ જેવું ક્યાં કંઇ જોયુ હતુ?
નવીન જીવન ને ખુશીથી ભરતો હતો..પણ હવે તે નથી..તેની યાદો છે. પણ યાદોથી ઓછુ જીવાય છે? નિવૃત્ત થવાની ઉંમરે બંને સહારા અને પતિ ફક્ત એક વરસમાં જતા રહ્યા.. નાના બે સંતાનો અને એક વિધવા પૌત્રવધુ સાથે ફરી જીંદગીનો સંઘર્ષ અને આ લાંબુ જીવન? વળી સમાજ હવે મને બીચારી તરીકે જુએ છે…
થોડીક ઉદાસીની ક્ષણો આંસુ સાથે વહી ગઇ…
નવીનનો આભાસ એને દેખાયો..તેના રુદન થી વ્યથીત તે સરોજ્ની સામે જોતો હતો..તેની પાછળ જતીન અને અમરનાં પણ આભાસ દેખાયા…” બા! અમારે તો ક્યાં મરવું જ હતું?..પણ આયુષ્ય કર્મ ઓછુ લખાવીને આવ્યા હતા તેથી તો અકસ્માત યમ બનીને ભરખી ગયા…હવે તું રડીશ તો તારી અમિ અને નીશાનું શું થશે? કાનનનું શું થશે?”
નવીન બોલ્યો..સરોજ તું જ કહેતી હતીને કે ગમે તે થાય આપણા વંશજો ને સાચવવાની જવાબદારી સહિયારી છે. હવે તો તારે જ ઝઝુમવાનું છે..કડડભુસ થયેલી આ વાડી ને પાછી ઉભી કરવી એ આ ઉંમરે યુધ્ધ લઢવાથી કમ નથી.. અને તે પણ બે બાળકો સાથે…
“હા. નવિન તમારી વાત સાચી છે. મારા સંતાનો અને આપણી વાડી..”
એકાંતે ઝુઝતી સરોજ રસોડામાં જઇને પાણીનો ગ્લાસ પી ને પાછી આવી..નવિન સાથે હસતા જતીન અને અમરનાં કુટૂબ ફોટાને તે તાંકી રહી.. હવે ઝઝુમવાનું જ છે…અને ભગવાન ની જે મરજી હશે તે સ્વિકારીને જ ચાલવાનું છે ત્યારે રડતા રડતા જીવવાને બદલે હસતા હસતા કેમ ન જીવીયે?
મને થોડી જ વારમાં ઉથલો માર્યો..અરેરે આ ઉંમરે તો પ્રભુને ભજવાનો સમય છે ચારધામ યાત્રા કરવાની ઘડી છે અને હું ક્યાં આ ચક્કરમાં પડી? નીશાને પાંચમો મહીનો જાય છે. જુવાન જોધ મોત અને હાથમાં આવેલો તૈયાર રોટલો કાળે છીનવી લીધો…
એક પ્રકારનું માનસીક વિચાર વલોણૂં તેને ઘેરી રહ્યું..નવીન નો મિત્ર મહેશ ખબર કાઢતો રહેતો..અને પ્રયત્ન કરતો કે સરોજ એકલી પડીને હતાશાની ગર્તામાં ના જતી રહે.તેનો ફોન આવ્યો ત્યારે રડેલી અને મનમાં ને મનમાં સવાલ જવાબ કરતી સરોજને મહેશે પુછ્યુ
“ ભાભી કેમ છો?”
“ હવે નવિન વિના જીવવાનું એટલે અઘરું તો ખરું જને.” જરા ભારે અવાજ અને વાક્ય પતતા એક ડુંસકું ભરાઇ ગયુ…
મહેશે ફોન ઉપર જ કહ્યું “ભાભી તમારી તબિયત સારી નથી લાગતી નીશાને લઇને અઠવાડીયુ મલબાર હીલ આવો..જગ્યા બદલાશે અને થોડીક નવિન ની વાતો કરીશું તેથી મન હળવું થશે. હું ગાડી મોકલાવું?”
“ ના ના આતો ટીવી ઉપર ફીલ્મ “કોરા કાગજ” નું ગીત સાંભળતી હતીને અચાનક તમારા ભાઇ યાદ આવી ગયા… અને મલબાર હીલ તો જયની બાલવાડી ચાલે એટલે ના નીકળાય..ખૈર. આભાર…”
મહેશ કહે “ જુઓ હું પણ સમદુઃખીયો છું..પણ સમય થયો ઍટલે હવે ઘડાઇ ગયો તેથી આ એકલવાસ સહેવાની થોડીક ટીપ્સ આપી શકું બીજુ તો શું?”
“ હા.. અભાર તમારો..પણ તમારા કરતા મારી દશા થોડીક જુદી છે…અમરનો જય અને નીશાનું આવનારું સંતાન મોટું થાય ત્યાં સુધી નવિન વિના જીવવું એ મોટી સજા છે. પોતાના માણસ સાથે જીવવુ અને માણસ વીના જીવવું ઘણું અઘરું છે”..ભીના અવાજે સરોજ બોલી
“ ભાભી એક વાત કહું?”
“ હા”
“ તમે એમ કેમ માનો છો કે નવિન તમારી સાથે નથી? તે તમારા હ્રદયમાં છે અને તે તમારી સાથે આજીવન રહેવાનો છે.”
“ હા ભાઇ તમારી વાત સાચી છે.”
“ શોભાને બહુજ વિચિત્ર રીતે કેન્સર રોગમાં એ ઉપરવાળાએ લઇ લીધી પણ હું માનતો જ નથી..કે તે નથી. હું તો તે અમેરિકામાં જ છે એવું માનીને રહું છું”
“ મહેશભાઇ તેમ કરીને તમે ભ્રમમાં રહેવાનું મને શીખવાડો છો?”
“ના ભાભી એમ કહીને હું આ તમારો નાજુક સંવેદન ભર્યા તબ્ક્કાને ઉજળો કરવા મથુ છુ.. વહેવારની વાત કરીયે તો તમારા રુદન થી જનારો પાછો તો આવવાનો નથી. એ નથી તે વાત સ્વિકારાઇ જાય તો જિંદગી સહજ બને. હા એ સ્વિકાર બહુ જ અઘરી બા્બત છે..તેમના સારા માઠા સ્મરણો મનને દુઃખી કરી શકે.. એક વાત માનજો કે મન આપણું ગુલામ છે.. પણ તેને હંમેશા બોસ બનવુ ગમે છે.. અને જો તમે ભાવનામાં અને લાગણીઓમાં દબાઇને મનને માથે ચઢવા દીધુંને તો તે તમને ગાંડાની હોસ્પીટલ સુધી લઇ જતા નહી ખચકાય આ મારો જાત અનુભવ બોલું છું.”
“મહેશભાઇ આપની વાત સાચી છે…હમણા તંદ્રામાં નવિન ને જ જોતી હતી અને તે મને આ જ કહેતો હતો..આપણા વંશજો ને સાચવજે…અને જો અમારો આ સંસાર સાચવવો હોય તો મારે નવિન ને મારા મનમાં જીવાડેલો રાખવો પડશે જ”
“ હા જ્યારે એકાંત નડે ત્યારે વિચારી લેવું કે નવિનને બેંકે અમેરિકા મોકલ્યો છે.”
“ ના રે ના.. હું એવા ભ્રમને પાળવા જ નથી માંગતી..હવે નવિન નથી અને મારે જ વંશજોને સાચવવાનાં છે“
“ ગ્રેટ ભાભી.. તમે તો મક્કમ મનનાં ધણી છો..બહુ સરસ.. હવે ક્યારેય એકલા એકલા રડશો ના…”
ફોન કપાયો ત્યારે સરોજ…” મેરી ઝાંસી નહીં દુંગી”..વાળી વીરાંગના નું સ્વરુપ ધારણ કરી ચુકી હતી જિંદગી સંઘર્ષ છે તો છે. હું પોચકા મુકતી મા નથી.. પણ વંશજોને માટે ઝઝુમતી મા છું
પશ્ચાદભુમાં નવિન સંતુષ્ટ હતો..અમર અને જતીન પણ હવે નિશ્ચીંત હતા…રુમનાં બારણે ઓગળતા તે ધુમ્ર ઓળાઓને સરોજે પ્રણામ કર્યા…અત્યાર સુધી જીંદગીનાં યુધ્ધમાં સતત વિજેતા બનેલી સરોજે એક વધુ સંઘર્ષ માટે કમર કસી અને ચિત્કાર કર્યો..મેરી ઝાંસી નહીં દુંગી….
પુરા સમયે નીશાએ પણ પુત્ર જણ્યો..બરોબર જતીનની જ પ્રતિકૃતિ..બે માનાં વહાલ અને દુલાર અને મોટાભાઇ જેવા જયની સાથે તે મોટો થઇ રહ્યો હતો..કાનન ફોઇએ તેનાં નામ સંસ્કરણ વખતે ગોઠીમડા ખવડાવતા રાજ નામ પાડ્યુ..આ્મતો તે નક્કી જ હતું પણ તે બહાને ફોઇબા ને દાપુ આપ્યુ ૫૦૧ રુપીયા અને ચાંદીનો ૨૫ ગ્રામનો લાલજીનો સિક્કો.
નવેક મહીના વીતી ગયા પછી સરોજે કાનન ની હાજરીમાં નીશાને પુછ્યુ…બેટા અમીતાની જેમ જ તુ પણ મારી દીકરી છે..અને નવી જીંદગી પામવાનો તારો પણ હક્ક અબાધીત છે. તુ કહે તો તારા માટે યોગ્ય પાત્ર હું શોધું?
“ મમ્મી એ શું બોલ્યા? જતીન પછી હું અહીં છોકરી બની ને નહીં પણ છોકરો બની ને ઘર સાચવવાની છું..આ બંને જય અને રાજ એ આપણી સહિયારી જવાબદારી છે. તમારું માર્ગદર્શન અને મારો ઉછેર ભેગા થશે ત્યારે જય અને રાજ તમારા અમર અને જતીન જ બનશે”
“ બેટા વહેવારીક વાત એ છે કે યુવાની તો જતી રહેશે પણ ઘડપણ માં એકલુ લાગશે ત્યારે?”
“ત્યારે આ બે ભુલકાઓ છે જ ને?..જેમ અમે તમારી ખબર રાખીશું તેમ તેઓ મારી ખબર રાખશે..”
સરોજની આંખ નીશાને જોઇ રહી..જાણે નીશાની જગ્યાએ જતીન ના બોલતો હોય…
બહુ સમજાવી છતા નીશા એકની બે ના થઈ… “બા જતીન મારે મન તો આજે પણ જીવીત છે..અને તેનું બધું જ કામ હું પુરી કરવાની છું તેથી પ્લીઝ પ્લીઝ આ વાત ફરી ના કરશો.. જતીન ની પેઢી મારે જાળવવાની છે હું ઘરનો કમાઉ દીકરો થવાની છું. અને મારે એક ભવમાં બે ભવ નથી કરવા..
“ ભલે પણ બેટા ક્યારેય વિચાર બદલાય તો અને કહેજે”
નીશાની આંખમાં આંસુનું ટોળુ ઉમટ્યુ…
લગભગ ચીસ પાડતી હોય તેમ કાનનબેન પાસે તે બોલી.. “કાનન બેન મમ્મી ને કહોને આ બંધ કરે… મારે રાજને ઓરમાન બાપ નથી આપવો…”
સરોજે તેને બાથમાં લીધી અને કહ્યું “બેટા હું સાસુ નથી.. મા ની જેમ મને તારી ચિંતા થાય છે તેથી કહું છું…”
“ બસ બા તો હવે હું દીકરી નથી દીકરો છું.. અને મારો જતીન હજી મારા હૈયામાં છે…તમને ખબર છે ને સ્નેહલગ્નની વિધવામાટે પુનઃલગ્ન સમુ કોઇ પાપ નથી…મારે મન જતીન એવો છે જેવો તમારે મન પપ્પાજી..”
“ બસ દીકરા ચાલ તારી વાત મેં માની લીધી હવે તને હું ક્યારેય નહીં કહું કે તું બીજા પાત્ર માટે તૈયાર થા…”
સરોજ કાનન અને નીશા ત્રણેયની આંખો ગળતી હતી ભવિષ્યનાં ઉજળા દિવસોની અપેક્ષા સાથે..
